Mexico is een gigantisch land, maar gelukkig is het vervoersnetwerk verrassend goed georganiseerd en sterk gericht op reizigers. Waar treinen vrijwel ontbreken, vangen uitstekende busverbindingen en betaalbare binnenlandse vluchten dit moeiteloos op. Voor backpackers is reizen hier vaak comfortabeler dan verwacht, al vraagt de enorme schaal van het land wel om slimme routeplanning. Of je nu urenlang door de bergen van Chiapas slingert of een snelle rit pakt langs de kust van Quintana Roo, je hebt altijd meerdere opties.
Openbaar vervoer
In Mexico draait het openbaar vervoer vrijwel volledig om bussen. Het netwerk is indrukwekkend fijnmazig en verbindt metropoolsteden met de kleinste bergdorpjes. Treinen speelden decennialang geen rol van betekenis voor reizigers, met uitzondering van de toeristische El Chepe-trein in het noorden die door de Koperkloof rijdt. Sinds kort is daar in het zuiden de Tren Maya bijgekomen, een omvangrijk spoornetwerk dat de belangrijkste archeologische vindplaatsen en steden op het schiereiland Yucatán met elkaar verbindt. Voor de overgrote meerderheid van de backpackers blijft de bus echter de onbetwiste en meest flexibele basis van het Mexicaanse wegennet.
Lange afstanden
Omdat de afstanden in Mexico enorm zijn, ben je voor reizen tussen regio's al snel aangewezen op langeafstandsbussen of binnenlandse vluchten. Een rit van de hoofdstad naar de oostkust duurt al snel twintig uur, waardoor de afweging tussen tijd en geld vaak meespeelt.
Luxe langeafstandsbussen (Primera en Ejecutivo)
Voor lange ritten maken reizigers en locals vooral gebruik van eersteklas bussen (primera clase) en luxe bussen (ejecutivo of de lujo). Maatschappijen zoals ADO, ETN en Primera Plus bieden voertuigen die vaak comfortabeler zijn dan een vliegtuigstoel. Je krijgt brede stoelen die ver naar achteren kunnen, voldoende beenruimte, schermen voor films en schone toiletten aan boord. Dit maakt ze ideaal voor nachtbussen, waarmee je niet alleen reistijd bespaart maar ook een nacht aan accommodatie uitspaart.
Neem altijd een warme trui, lange broek en eventueel een deken mee in de nachtbus. De airconditioning staat in Mexicaanse bussen berucht hard, waardoor het al snel aanvoelt als een rijdende vrieskist.
Tweedeklas bussen (Segunda clase)
Voor kortere afstanden of ritten naar afgelegen dorpen ben je vaak aangewezen op tweedeklas bussen, zoals die van Mayab, AU of Sur. Deze bussen hebben minder comfort, stoppen onderweg in elk klein gehucht om passagiers in en uit te laten stappen en hebben zelden een toilet. Ze zijn wel aanzienlijk goedkoper en bieden een authentiekere, zij het tragere, reiservaring.
Binnenlandse vluchten
Soms is een binnenlandse vlucht nauwelijks duurder dan een langeafstandsbus, vooral op trajecten zoals Mexico-Stad naar Cancún of Oaxaca naar Tijuana. Maatschappijen zoals Volaris, VivaAerobus en Aeroméxico bieden dagelijks tientallen vluchten aan. Het is een uitstekende manier om het land in een kortere tijd te doorkruisen.
Budgetmaatschappijen in Mexico tonen vaak extreem lage basisprijzen, maar rekenen stevige toeslagen voor handbagage die groter is dan een kleine rugzak (personal item). Controleer de bagagevoorwaarden goed voordat je boekt, anders betaal je op de luchthaven de hoofdprijs.
Lokaal vervoer
Voor de kortere afstanden binnen steden of tussen nabijgelegen dorpen reis je zoals de Mexicanen dat doen. Dit is goedkoop, efficiënt en een snelle manier om je te verplaatsen.
Colectivos en Peseros
Dit zijn onbetwist de werkpaarden van het lokale vervoer. Colectivos zijn vaak witte minivans, terwijl peseros kleine busjes zijn. Ze rijden vaste routes, maar hebben geen vaste vertrektijden; ze vertrekken simpelweg wanneer ze vol zitten. Je kunt ze langs de weg aanhouden door je hand op te steken. Betalen doe je meestal contant bij de chauffeur, direct bij het instappen of juist bij het uitstappen, afhankelijk van de regio. Ze zijn enorm populair in gebieden zoals de Riviera Maya en Chiapas.
Metro en stadsbussen
Mexico-Stad heeft een gigantisch, spotgoedkoop en efficiënt metronetwerk. Tijdens de spits is het er extreem druk, maar het is veruit de snelste manier om de files bovengronds te vermijden. Een belangrijk detail is dat de voorste treinstellen exclusief gereserveerd zijn voor vrouwen en kinderen onder de twaalf jaar, wat bijdraagt aan de veiligheid. Andere grote steden zoals Guadalajara en Monterrey hebben vergelijkbare, zij het kleinere, lightrail- of metrosystemen aangevuld met uitgebreide stadsbusnetwerken.
Taxi’s
In vrijwel elke straat in Mexico zie je taxi's, maar de manier waarop je ze veilig en zonder te veel te betalen gebruikt, verschilt sterk per stad of staat.
Ridesharing apps (Uber en Didi)
In grote steden zoals Mexico-Stad, Guadalajara, Puebla en Mérida zijn Uber en Didi de veiligste en handigste opties. Je weet vooraf exact wat de rit kost, de route wordt bijgehouden via GPS en je hoeft niet te onderhandelen in het Spaans. Bovendien zijn de ritten vaak goedkoper dan reguliere straattaxi's.
In Quintana Roo (zoals Cancún, Playa del Carmen en Tulum) is een hevig en soms gewelddadig conflict gaande tussen de sterke lokale taxikartels en Uber-chauffeurs. Gebruik in deze specifieke toeristische regio bij voorkeur het openbaar vervoer, loop, of gebruik officiële taxi's om niet ongewild in vervelende situaties terecht te komen.
Reguliere taxi's
Buiten de gebieden waar ridesharing actief is, ben je aangewezen op reguliere taxi's. Het veiligst is om een 'taxi de sitio' te nemen. Dit zijn taxi's die verbonden zijn aan een officiële standplaats en herkenbaar zijn aan hun registratie. Het zomaar aanhouden van een taxi op straat (vooral in Mexico-Stad) wordt afgeraden vanwege veiligheidsrisico's. Omdat veel taxi's geen meter gebruiken of deze weigeren aan te zetten, is het cruciaal om de prijs duidelijk af te spreken voordat je instapt.
Huurvervoer
Zelf rijden geeft je de ultieme vrijheid om cenotes, afgelegen ruïnes en verlaten stranden te verkennen in je eigen tempo. Het is een populaire keuze voor specifieke regio's.
Auto huren
Een auto huren is bijzonder populair op het schiereiland Yucatán en in Baja California. De wegen in deze gebieden zijn over het algemeen in goede staat, goed bewegwijzerd en veilig om overdag op te rijden. Rijden in steden zoals Mexico-Stad is daarentegen een chaotische ervaring die de meeste reizigers liever vermijden.
Bij het online zoeken naar huurauto's in Mexico stuit je vaak op onrealistisch lage prijzen, soms slechts een paar euro per dag. Deze prijzen zijn altijd exclusief de wettelijk verplichte Mexicaanse WA-verzekering (TPL/PLI). Je bent verplicht deze ter plekke af te nemen, ongeacht welke verzekering je thuis al hebt afgesloten. Reken in je budget dus op aanzienlijk hogere eindkosten.
Scooters huren
In kustplaatsen en op eilanden zoals Cozumel, Isla Mujeres, Tulum en Puerto Escondido is de scooter het favoriete vervoersmiddel. Het is ideaal voor korte afstanden. Houd er wel rekening mee dat de verkeersregels losjes worden geïnterpreteerd en wegen soms vol gaten zitten (baches) of onverwachte verkeersdrempels (topes) hebben. Draag altijd een helm, niet alleen voor je eigen veiligheid, maar ook omdat de politie hier streng op controleert en boetes uitdeelt.
Kortingspassen
Het concept van een landelijke vervoerspas voor backpackers of treinpassen zoals je die in Europa of Japan ziet, bestaat in Mexico niet. Je koopt je tickets per rit. Wel kun je als budgetreiziger flink besparen door je reizen slim te plannen.
Bij grote busmaatschappijen zoals ADO geldt een dynamisch prijssysteem. Ze bieden een regeling genaamd 'Compra Anticipada' (vroegboekkorting). Als je jouw bustickets enkele dagen tot weken van tevoren via hun app of website aanschaft, kan de korting oplopen tot wel vijftig procent vergeleken met het kopen van een ticket aan het loket op de dag van vertrek. Omdat de ADO-website soms buitenlandse creditcards weigert, gebruiken veel reizigers de ADO-app of platforms zoals Busbud om deze kortingen toch mee te pakken.