Een goede backpack is een van de belangrijkste investeringen voor een soepele reis, maar een verkeerde keuze kan letterlijk een zware last worden. Er is enorm veel aanbod en het is logisch dat er vragen zijn over de juiste maat, de verschillen tussen dames- en herenmodellen en of een reiskoffer in sommige situaties toch niet handiger is. Ook de manier waarop de tas wordt ingepakt bepaalt voor een groot deel het uiteindelijke draagcomfort. Een goede voorbereiding begint met inzicht in de functionaliteit van de tas. Zo maak je de juiste keuze op basis van reisplannen, lichaamsbouw en persoonlijke voorkeuren, en voorkom je dat een tas van vijftien kilo aanvoelt als twintig kilo.
Het verschil tussen een backpack en een gewone rugzak
Een gewone rugzak, in de reiswereld vaak een daypack genoemd, is bedoeld voor dagelijks gebruik en lichte bepakking. Deze tassen hebben meestal een beperkte inhoud tot dertig liter en een simpel draagsysteem. Het gewicht hangt hierbij voornamelijk aan de schouders, wat bij langdurig dragen of zware inhoud snel voor vermoeidheid zorgt.
Een echte backpack is specifiek ontworpen om zware ladingen comfortabel over langere afstanden te dragen. Het fundamentele verschil zit in het interne frame en de brede, stevig gewatteerde heupband. Een goed afgestelde backpack brengt tot wel tachtig procent van het gewicht over naar de heupen en benen, de sterkste spieren in het lichaam. Hierdoor worden schouders en de rug aanzienlijk ontzien. Daarnaast beschikken backpacks over compressiebanden om de inhoud strak bij elkaar te houden en geavanceerde ventilatiesystemen om overmatig zweten op de rug te verminderen.
Welke maat backpack past bij jouw reis?
De inhoud van een backpack wordt uitgedrukt in liters. Welke maat nodig is, hangt volledig af van het type reis en de persoonlijke inpakstijl, niet van lichaamslengte. Lichaamslengte is alleen relevant voor de maat van het rugpand, niet voor het volume van de tas.
Voor de meeste reizigers die langere tijd weggaan, is een backpack van rond de 65 liter ruim voldoende. Een veelgemaakte fout is om de tas al thuis helemaal vol te stoppen. Onderweg zijn overal ter wereld kledingstukken en toiletartikelen bij te kopen tegen normale prijzen, dus extra ruimte overlaten voor souvenirs of aankopen is altijd verstandig.
Richtlijnen voor de literinhoud:
- 30 tot 40 liter: Ideaal voor weekendjes weg of minimalistische reizigers die uitsluitend met handbagage willen vliegen.
- 40 tot 50 liter: Zeer geschikt voor korte wandeltochten of reizen in tropische landen waar weinig volumineuze of warme kleding nodig is.
- 55 tot 65 liter: De gouden standaard voor backpackers die maandenlang reizen door verschillende klimaten. Deze maat biedt ruimte voor zowel warme truien als zomerkleding, plus eventueel een extra paar schoenen.
- 70 liter of meer: Vooral bedoeld voor expedities waarbij een tent, slaapzak, kookgerei en voedsel voor meerdere dagen mee moeten. Voor reguliere backpackreizen door steden en hostels is dit volume vaak onnodig groot en zwaar.
Kies bij voorkeur een backpack in een rustige, neutrale kleur. Opvallende felle kleuren maken de tas voor iedereen direct herkenbaar, wat sneller ongewenste aandacht van zakkenrollers kan trekken in drukke menigtes of op busstations.
Dames vs. heren: Is er echt een verschil?
Een veelgestelde vraag is of vrouwen een specifieke damesbackpack nodig hebben, of dat een herenmodel ook bruikbaar is. Hoewel dit uiteraard per individu verschilt, zijn er wel degelijk structurele verschillen in de pasvorm ontworpen.
Bij damesmodellen is het rugpand doorgaans korter gehouden, omdat vrouwen gemiddeld een kortere torso hebben. Daarnaast zijn de schouderbanden anders gevormd, vaak in een lichte S-vorm, om niet hinderlijk te schuren langs de borstkas. Ook de heupband is anatomisch aangepast; deze staat in een andere hoek om beter en comfortabeler aan te sluiten op de vrouwelijke heupvorm.
Mannen met een relatief korte torso of een zeer slank postuur kunnen overigens soms ook baat hebben bij een damesmodel, net zoals lange vrouwen soms prima uit de voeten kunnen met een herenmodel of een unisex variant. Uiteindelijk is de daadwerkelijke pasvorm op de eigen rug altijd leidend.
Laat in de outdoorwinkel altijd een zware vulling in de tas stoppen tijdens het passen. Pas meerdere merken en modellen en maak pas een definitieve keuze als er een exemplaar is gevonden dat echt lekker zit. Een lege tas voelt op de schouders namelijk altijd comfortabel aan.
De perfecte pasvorm van de heupband
Om die essentiële gewichtsoverdracht naar de benen daadwerkelijk te bereiken, is de lengte en afstelling van de heupband cruciaal. In de praktijk dragen veel reizigers een heupband die te kort is om de heupbotten aan de voor- en achterkant adequaat te bedekken. Als de heupband de voorkant van de heupbotten niet bereikt, is de gewichtsoverdracht onvolledig. Het draagcomfort neemt drastisch af, de backpack beweegt niet goed met het lichaam mee en het voelt alsof de tas naar achteren trekt. Het gewicht concentreert zich dan namelijk alleen op de achterkant van de heupen, in plaats van rondom.
Vaste of verstelbare heupbanden
Hoewel veel fabrikanten backpacks verkopen waarbij de lengte van het rugpand verstelbaar is, zijn er maar weinig merken die heupbanden maken die korter of langer gemaakt kunnen worden. Vaak is er maar één maat heupband beschikbaar per rugpandlengte, zonder de mogelijkheid deze te verwisselen. De regel is simpel: als de heupband niet goed om het lichaam sluit, is het verstandig een ander model te zoeken. Er zijn enkele merken, zoals Osprey, Granite Gear en ULA, die wel werken met verstelbare of vervangbare heupbanden.
De juiste hoogte en positie bepalen
De heupband bestaat uit de gevoerde vleugels (de padding), de spanbanden en de gesp op de buik. De gevoerde vleugels moeten precies over het benige deel van de heupen vallen. Dit punt is makkelijk te vinden door de armen ontspannen langs het lichaam te laten hangen; de plek waar de binnenkant van de elleboog de zij raakt, is grofweg waar de bekkenrand begint. De voorkant van deze heupbotten bevindt zich ongeveer vijf centimeter onder de navel.
Bij het afstellen van de heupband moeten de gevoerde vleugels de voorste heupbotten volledig bedekken. Het is geen probleem als de padding nog een paar centimeter voorbij het bot steekt richting de buik, maar de uiteinden van de padding mogen elkaar absoluut niet raken wanneer de gesp gesloten is. Als ze te dicht bij elkaar komen, is er geen speling meer om de band strakker te trekken, wat problematisch is wanneer er tijdens het wandelen een trui of jas wordt uitgetrokken.
Anatomisch gezien ligt de bovenste rand van de heupbotten aan de achterkant van het lichaam ongeveer vijf centimeter hoger dan aan de voorkant. Zorg er bij het aantrekken van de heupband voor dat de voorkant van de heupbotten in het midden van de padding valt, terwijl de achterkant juist bedekt wordt door de bovenste helft van de padding. Dit creëert de maximale gewichtsoverdracht.
Intern frame of uitwendig frame?
Vrijwel alle moderne en gangbare backpacks zijn voorzien van een intern frame. Dit frame, vaak gemaakt van lichtgewicht aluminium buizen of kunststof platen, is netjes weggewerkt in het rugpand. Het zorgt voor een stabiele gewichtsverdeling zonder dat het in de weg zit.
Vroeger waren backpacks met een uitwendig frame zeer gebruikelijk; dit is een zichtbaar buizenframe waar het compartiment aan hangt. Tegenwoordig worden deze modellen vrijwel uitsluitend nog ingezet voor zware, specialistische expedities waarbij afwijkende materialen of zware apparatuur buitenop de tas gebonden moeten worden. Voor een reguliere backpackreis is een uitwendig frame sterk af te raden. Ze zijn breder, instabieler en je raakt ze makkelijker kwijt. Daarmee wordt bedoeld dat het frame tijdens transport snel ergens achter blijft haken, waardoor het in bagageruimtes van vliegtuigen of lokale bussen onnodig kan verbuigen of beschadigen.
Reiskoffer, koffer met draagbanden of een rolkoffer?
De keuze tussen een echte backpack, een koffer of een hybride tussenvorm hangt volledig af van het reisgedrag en de infrastructuur op de bestemming.
Een traditionele backpack is essentieel bij veel lopen, het trotseren van trappen in hostels zonder lift, wandelingen over onverhard terrein of reizen met druk lokaal openbaar vervoer. Het nadeel is dat het inpakken via de bovenkant soms onoverzichtelijk kan zijn, al lossen moderne backpacks met een frontloader rits dit probleem grotendeels op.
Een koffer met draagbanden, ook wel een reistas of duffel met schouderbanden genoemd, is ideaal voor reizen waarbij het vervoer voornamelijk via huurauto’s of taxi’s verloopt. Ze kunnen in hun geheel worden opengeritst, wat het inpakken extreem overzichtelijk maakt. De draagbanden zijn echter slechts een noodoplossing voor korte stukken, zoals op de luchthaven of van de auto naar de accommodatie. Omdat een gedegen heupband ontbreekt, zijn ze totaal ongeschikt voor lange wandeltochten.
Een rolkoffer is uitsluitend aan te raden voor stedentrips of reizen waarbij men continu op verharde, gladde paden blijft en de accommodatie eenvoudig te bereiken is. Zodra de reis over zandpaden, onverharde wegen of door gebieden met een gebrekkige infrastructuur gaat, worden de wieltjes nutteloos en is een rolkoffer onpraktisch in het gebruik.
Bescherm de tas tijdens vluchten en lange busritten altijd met een stevige flightbag. Dit voorkomt dat ritsen opengaan, schouderbanden klem komen te zitten op de bagageband of gespen afbreken bij het hardhandig inladen van ruimbagage.
Slim inpakken: Tips en gewichtsverdeling
Het is cruciaal om aandacht te besteden aan de manier van inpakken. Een slim ingepakte tas van vijftien kilo voelt al snel aan als maximaal tien kilo, terwijl een verkeerd ingedeelde tas veel zwaarder aanvoelt en voor rugpijn zorgt. Als vuistregel geldt dat een ongetrainde loper maximaal een kwart van het eigen lichaamsgewicht kan meedragen. Ongeacht het eigen gewicht is het voor onervaren wandelaars verstandig om niet meer dan twaalf tot vijftien kilo mee te nemen. Een geoefend wandelaar kan, mits de tas perfect zit, tot wel een derde van het lichaamsgewicht dragen.
Waar leg je de zware spullen?
Er zijn bij het inpakken twee verschillende theorieën over het zwaartepunt in de backpack:
Zware spullen onderin plaatsen: Hierdoor wordt de rugzak zeer stabiel. Omdat zware voorwerpen zich onderin bevinden, zullen ze minder snel schade aanrichten aan kwetsbare spullen. De rugzak draagt op ruig terrein vaak veiliger omdat het zwaartepunt van de tas laag ligt, waardoor je minder snel het gevoel hebt topzwaar te zijn of uit balans te raken.
Zware spullen bovenin plaatsen: Dit maakt de rugzak in theorie instabieler in balans en kwetsbare spullen onderin kunnen sneller pletten. Toch zal, ondanks de verplaatsing van het zwaartepunt naar boven, het dragen op vlak terrein vaak prettiger aanvoelen. Het gewicht drukt namelijk directer in een rechte lijn naar beneden op de heupen, waardoor de draagriemen veel minder snel naar achteren trekken en minder in de schouders zullen snijden.
De ideale middenweg is vaak om de tas in tactische lagen te vullen. Plaats de zwaarste items niet helemaal onderin, maar in het midden, zo dicht mogelijk tegen het rugpand aan. Vul de onderste laag met de lichtste en meest volumineuze spullen, zoals een slaapzak. De ruimte om de zware items heen vul je op met middelzware spullen zoals kleding. Daarbovenop volgt eventuele reservekleding en kleine, direct toegankelijke items.
Praktische inpaktips op een rij
- Trek de compressiebanden aan: De bepakking draagt het gemakkelijkst wanneer het gewicht dicht tegen het lichaam aan rust. De tas mag absoluut niet naar achteren hangen. Span de banden strak aan bij het bergopwaarts gaan om het gewicht zo dicht mogelijk tegen de rug te houden. Bij het dalen mag het systeem iets losser staan.
- Zorg voor perfect evenwicht: Verdeel de zware items heel nauwkeurig over de linker- en rechterkant van de tas. Een tas die niet in balans is, is een belangrijke oorzaak voor snelle vermoeidheid en fysieke blessures.
- Voorkom schuiven: Zorg dat de inhoud van de tas niet ongecontroleerd kan heen en weer schuiven tijdens het lopen. Vul loze ruimtes op met sokken of kleine kledingstukken.
- Geef alles een vaste plek: Werk met een logisch en vast systeem. Zorg er bijvoorbeeld voor dat belangrijke medische zaken, zoals de EHBO-set, altijd op exact dezelfde direct toegankelijke plek zitten.
- Denk logisch na over de volgorde: Pak de meest cruciale zaken, zoals regenkleding of een reislampje, als laatste in zodat ze direct bovenop liggen.
- Verdeel gemeenschappelijke spullen: Gaat er een reisgenoot mee? Verdeel dan de zware spullen, zoals tentstokken of grote flessen toiletartikelen, over beide tassen.
- Gebruik zakjes voor bescherming: Verpak kwetsbare dingen waarvan de verpakking kan lekken of beschadigen, zoals vloeistoffen, altijd eerst in een afgesloten plastic zakje.
- Houd de buitenkant leeg: Maak van de backpack geen overvolle kerstboom. Hang zo weinig mogelijk spullen aan de buitenkant; dit blijft snel haken, verstoort de balans en wordt direct nat bij een onverwachte regenbui.