Mexico ligt vol met eeuwenoude ruïnes, felblauwe cenotes en koloniale steden die barsten van de geschiedenis. Waar je in het zuiden vooral door de dichte jungle struint op zoek naar overwoekerde Maya-tempels, vind je in het midden en noorden van het land diepe kloven en surrealistische landschappen. Het aanbod is zo immens dat je keuzes moet maken om niet van highlight naar highlight te rennen. Hier ontdek je de plekken die je reis onvergetelijk maken, inclusief de onbekendere alternatieven waar je de grote massa ontloopt.
Iconische bezienswaardigheden
Sommige plekken in Mexico zijn zo beroemd dat ze bijna synoniem staan voor het land. Hoewel je hier de locatie deelt met flink wat andere reizigers, zijn ze historisch en visueel absoluut de moeite waard.
Chichén Itzá
Als een van de zeven nieuwe wereldwonderen trekt deze enorme Maya-stad op het Yucatán-schiereiland dagelijks duizenden bezoekers. De piramide van Kukulcán is het absolute middelpunt, beroemd om de perfecte astronomische uitlijning. Tijdens de lente- en herfstequinox valt de schaduw zo op de trappen dat het lijkt alsof er een slang naar beneden kruipt. De site is enorm, met onder andere een grote balspelplaats en een heilige cenote waar vroeger offers werden gebracht.
Bezoek Chichén Itzá direct om 08:00 uur als de poorten opengaan. Je bent dan de grote stroom touringcars vanuit Cancún voor en ontsnapt aan de verstikkende hitte die rond het middaguur op het open terrein hangt.
Teotihuacán
Net buiten Mexico-Stad liggen de indrukwekkende ruïnes van Teotihuacán. Deze stad was al een ruïne toen de Azteken haar ontdekten en de naam 'Stad van de Goden' gaven. De Piramide van de Zon en de Piramide van de Maan torenen hoog boven de vallei uit. Een wandeling over de kilometerslange Calzada de los Muertos (Dodenweg) geeft je een goed idee van de immense schaal van deze oude metropool.
Palenque
In tegenstelling tot de open vlaktes van Chichén Itzá en Teotihuacán, ligt Palenque midden in de stomende jungle van de staat Chiapas. De tempels zijn deels overwoekerd en het geluid van brulapen op de achtergrond geeft de plek een mysterieuze sfeer. De architectuur hier is veel verfijnder en gedetailleerder dan bij veel andere Maya-ruïnes. Je kunt hier ook door het omringende bos wandelen waar tientallen gebouwen nog altijd onder heuvels van aarde en planten verborgen liggen.
Verborgen parels
Voor wie bereid is iets verder van de gebaande paden te reizen, heeft Mexico plekken te bieden die minstens zo spectaculair zijn als de grote namen, maar dan zonder de drommen toeristen.
Calakmul
Diep in het biosfeerreservaat van Campeche, vlak bij de grens met Guatemala, ligt Calakmul. Dit was ooit een van de machtigste steden van de Maya's en de aartsrivaal van Tikal. Om er te komen moet je een flink stuk over een smalle jungleweg rijden, waardoor massatoerisme hier ontbreekt. Het mooiste aan Calakmul is dat je de hoogste piramides nog mag beklimmen. Vanaf de top kijk je uit over een eindeloze zee van groene boomtoppen, met in de verte de contouren van andere ruïnes.
Las Pozas in Xilitla
In de weelderige heuvels van de staat San Luis Potosí liet de excentrieke Britse kunstenaar Edward James een surrealistische beeldentuin aanleggen. Las Pozas is een bizarre mix van betonnen trappen die nergens naartoe leiden, deuren in het niets en pilaren in de vorm van exotische planten, allemaal naadloos geïntegreerd in de tropische watervallen en jungle. Het voelt alsof je door een schilderij van Salvador Dalí loopt.
Hierve el Agua
Op ongeveer anderhalf uur rijden van de stad Oaxaca vind je Hierve el Agua. Dit zijn versteende watervallen die zijn ontstaan door mineraalrijk water dat duizenden jaren langzaam van de rotsen is gedruppeld. Bovenop de klif liggen natuurlijke infinity pools met felgroen water. Hoewel het steeds bekender wordt, is het een magische plek, vooral als je er aan het einde van de middag bent wanneer het zonlicht de vallei in een gouden gloed zet.
Praktische informatie
Het bezoeken van bezienswaardigheden in Mexico, en dan met name de archeologische zones, vraagt om een beetje voorbereiding. Vrijwel alle historische sites worden beheerd door INAH (het nationale instituut voor antropologie en geschiedenis).
De standaard openingstijden zijn meestal van 08:00 tot 17:00 uur, waarbij de laatste toegang vaak al om 16:00 uur is. Tickets koop je in de regel gewoon aan de poort; online vooraf reserveren is voor de meeste plekken niet mogelijk en ook niet nodig. Bij grote sites zoals Chichén Itzá en Uxmal betaal je vaak twee losse bedragen bij verschillende loketten: een deel voor INAH en een deel voor de lokale overheid. Zorg dat je altijd voldoende contant geld bij je hebt, want pinautomaten bij de ingang zijn vaak defect of simpelweg niet aanwezig.
Op zondagen hebben Mexicaanse staatsburgers en ingezetenen gratis toegang tot alle door INAH beheerde ruïnes en musea. Dit betekent dat plekken als Teotihuacán, Palenque en Chichén Itzá op zondag extreem druk zijn met lokale families. Plan je bezoek aan grote bezienswaardigheden bij voorkeur op een doordeweekse dag.
Als je een gids wilt, kun je deze het beste ter plekke bij de ingang regelen. Hier staan officiële, gecertificeerde gidsen met wie je over de prijs kunt onderhandelen. Dit is vaak aanzienlijk goedkoper dan vooraf een georganiseerde tour boeken via een lokaal kantoortje of je hostel.
Alternatieven voor drukke plekken
Soms wil je wel de ervaring van een spectaculaire ruïne of een helderblauw meer, maar heb je geen zin in de drukte en de hoge entreeprijzen die bij de bekende hotspots horen. Mexico biedt gelukkig talloze uitstekende alternatieven.
Ek Balam in plaats van Chichén Itzá
Waar je bij Chichén Itzá achter hekjes moet blijven, kun je in Ek Balam (op korte afstand van Valladolid) de imposante Akrópolis-piramide nog beklimmen. Vanaf de top heb je een geweldig uitzicht en de details van de stucwerkbeelden zijn hier uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Het is er een stuk rustiger en de sfeer is veel gemoedelijker.
Yaxchilán in plaats van Tulum Ruïnes
De ruïnes van Tulum zijn prachtig gelegen aan de kust, maar de drukte kan de ervaring flink verpesten. Zoek je een echt avontuur, reis dan af naar Yaxchilán in Chiapas. Deze Maya-stad is alleen bereikbaar per lancha (een kleine motorboot) over de Usumacinta-rivier, die de grens met Guatemala vormt. Je stapt letterlijk uit de boot de ruïnes in, omringd door brulapen en toekans.
Laguna Bacalar in plaats van de Rivièra Maya
De kustlijn van Cancún tot Tulum is inmiddels volgebouwd met grote resorts en beachclubs. Zoek je water, sfeer en ontspanning, reis dan verder naar het zuiden naar Laguna Bacalar. Dit zoetwatermeer wordt het 'Meer van de Zeven Kleuren' genoemd vanwege de verschillende tinten blauw. Je kunt hier zeilen, kajakken en zwemmen in een omgeving die veel meer laid-back is dan de noordelijke kustplaatsen.
Natuur vs cultuur
De afwisseling tussen natuur en cultuur maakt Mexico zo'n sterke backpackbestemming. Je hoeft nooit dagenlang alleen maar tempels te bekijken of uitsluitend in de natuur te zijn; de combinatie is overal aanwezig.
Cenotes en ondergrondse rivieren
Het Yucatán-schiereiland heeft geen bovengrondse rivieren, maar een immens netwerk van ondergrondse waterwegen en duizenden cenotes (zinkgaten). Sommige cenotes zijn volledig open als een natuurlijk zwembad in de jungle, andere zijn half open met lianen die naar beneden hangen, en weer andere zijn compleet afgesloten grotten vol stalactieten. Bekende cenotes zoals Dos Ojos en Suytun zijn prachtig, maar in elk dorpje vind je wel een lokale cenote waar je voor een paar peso's het heldere water deelt met een handjevol locals.
Koperkloof (Barrancas del Cobre)
In het noorden van Mexico ligt een klovenstelsel dat groter en dieper is dan de Grand Canyon in de Verenigde Staten. De Koperkloof is het domein van de inheemse Tarahumara en een walhalla voor hikers. De beroemde El Chepe-trein slingert dwars door dit ruige landschap en biedt een van de spectaculairste treinreizen ter wereld. Het is een compleet andere wereld dan de tropische stranden in het zuiden.
Koloniale steden
Naast de inheemse geschiedenis heeft de Spaanse overheersing een enorme stempel op het land gedrukt. Steden als Oaxaca, San Cristóbal de las Casas en Guanajuato zijn levendige openluchtmusea vol kleurrijke gevels, geplaveide straatjes en indrukwekkende kathedralen. Deze steden zijn perfect om een paar dagen het tempo te verlagen, over lokale markten te struinen en de cultuur in je op te nemen vanaf een bankje op het centrale plein (de zócalo).