Omdat Japan een eilandengroep is, kun je er fysiek niet over land binnenkomen. Toch is het land een populaire eindbestemming voor reizigers die de lange route door Azië afleggen via de Trans-Mongolië Express of een langere reis door Oost-Azië maken. De term 'over land' betekent in het geval van Japan dat je over land naar een buurland reist en daar op een internationale veerboot stapt voor de laatste oversteek.
Over land binnenkomen
Een letterlijke grensovergang met een slagboom, waar je te voet of met een bus doorheen rolt, bestaat niet in Japan. Wie vliegen wil vermijden, is altijd aangewezen op het water. Het netwerk van internationale veerboten rondom Japan is echter uitstekend georganiseerd. De verbindingen met Zuid-Korea zijn veruit het populairst en het meest frequent, maar er zijn ook opties vanuit China. Voor reizigers die over land vanuit Europa komen, vormt de boottocht vaak een ontspannen afsluiting van een intensieve overland-etappe.
Grensovergangen
De 'grensovergangen' van Japan zijn in dit geval de internationale ferryterminals. De douane- en immigratieprocedures verlopen hier vrijwel identiek aan die op een luchthaven, maar vaak in een veel rustiger tempo. De belangrijkste havens voor reizigers die vanuit het vasteland van Azië arriveren, zijn Hakata Port in Fukuoka (op het zuidelijke eiland Kyushu) en de haven van Osaka. Fukuoka is de absolute toegangspoort voor de korte oversteek vanuit Zuid-Korea en biedt directe aansluiting op het Japanse hogesnelheidsnetwerk (Shinkansen).
Per boot
De veerboot is de enige manier om zonder te vliegen in Japan te komen. Er zijn verschillende routes met wisselende reistijden en prijsklassen.
Vanuit Zuid-Korea
De route tussen Busan (Zuid-Korea) en Fukuoka (Japan) is de drukste en meest toegankelijke waterweg. Je hebt hier de keuze uit twee totaal verschillende ervaringen. De snelle draagvleugelboot (zoals de Queen Beetle) raast in iets meer dan drie uur de zeestraat over. Dit is ideaal als je snel de oversteek wilt maken.
Daarnaast is er de trage nachtferry (de Camellia Line). Deze doet er zo'n zes uur over, maar vertrekt vaak in de avond en laat je pas de volgende ochtend ontschepen. Je slaapt in gedeelde hutten op traditionele futons of in westerse bedden.
Voor budgetreizigers is de nachtferry vanuit Busan vaak de slimste keuze. De ticketprijs is lager dan die van de snelle boot, en je bespaart tegelijkertijd een nacht op de kosten voor een hostel in Zuid-Korea of Japan.
Voor een langere zeereis kun je vanuit Busan ook direct naar Osaka varen met de Panstar Cruise. Deze tocht duurt zo'n 19 uur en brengt je direct in het hart van de regio Kansai, dicht bij Kyoto en Nara. De tocht over de Japanse Binnenzee is bovendien erg indrukwekkend.
Vanuit China
Er varen wekelijks veerboten tussen Shanghai en Osaka of Kobe (bijvoorbeeld de Xin Jian Zhen). Deze overtocht duurt ongeveer twee dagen. Het is een trage manier van reizen die vooral populair is bij reizigers die de tijd aan zichzelf hebben. De schepen zijn groot, hebben restaurants en badhuizen aan boord en bieden een comfortabele, zij het ietwat gedateerde, reiservaring.
Historisch gezien was er ook een populaire overlandroute waarbij reizigers na de Trans-Siberië Express de veerboot namen van Vladivostok (Rusland) naar Sakaiminato in Japan. Vanwege de huidige geopolitieke situatie en sancties zijn de verbindingen vanuit Rusland opgeschort of extreem onbetrouwbaar. Ga er bij je huidige planning niet vanuit dat deze route bruikbaar is.
Te voet of per fiets
Wandelaars kunnen uiteraard als voetpassagier de veerboten oplopen. Voor fietsers, een groeiende groep in Japan, vereist de oversteek iets meer planning. Op de grote, trage veerboten vanuit Busan en Shanghai kun je tegen een kleine meerprijs je fiets in zijn geheel aan boord rijden. Ze worden dan in het ruim vastgezet.
Kies je voor de snelle draagvleugelboten tussen Zuid-Korea en Japan, dan gelden er strenge regels. Fietsen mogen hier vaak alleen mee als het voorwiel is gedemonteerd en de fiets volledig is ingepakt in een speciale fietstas (een zogenaamde 'rinko bag'). Check dit altijd vooraf bij de specifieke rederij, want de ruimte voor bagage op de snelle boten is beperkt.
Combinaties
De bootreis naar Japan is vrijwel altijd de laatste schakel van een veel grotere overlandreis. Een klassieke route voor backpackers is de treinreis vanuit Europa naar Beijing, gevolgd door lokale treinen naar de Chinese kust, een veerboot naar Incheon in Zuid-Korea, een treinrit naar Busan in het zuiden, en tot slot de ferry naar Fukuoka.
Eenmaal aangekomen in de haven van Fukuoka of Osaka, kun je direct overstappen op het strakke Japanse spoornetwerk. Als je vooraf een Japan Rail Pass hebt aangeschaft, kun je de bijbehorende voucher vaak direct inruilen op het treinstation nabij de haven, zodat je treinreis door Japan naadloos aansluit op je aankomst per boot.
Praktische tips
Hoewel aankomen in een zeehaven ontspannen is, zijn er een paar logistieke zaken waar je rekening mee moet houden bij deze manier van reizen.
Zorg dat je ruim op tijd bij de ferryterminal bent. Net als bij vliegen moet je inchecken, je bagage afgeven en door de douane en paspoortcontrole. Voor de snelle boten is een uur van tevoren vaak voldoende, maar voor de grote internationale schepen wordt soms twee tot drie uur aangehouden.
Ook als je per boot aankomt, geldt de regel dat de Japanse immigratiedienst kan vragen om een bewijs van vertrek (een onward ticket). Zorg dat je een vliegticket of een bootticket het land uit kunt laten zien, anders kan je de toegang tot de ferry in Zuid-Korea of China al worden geweigerd.
Houd rekening met de zee. De Straat van Korea en de wateren rond Shanghai kunnen onstuimig zijn, vooral tijdens het tyfoonseizoen (nazomer en vroege herfst). Op de grote schepen merk je hier minder van, maar de snelle draagvleugelboten kunnen flink schommelen. Reispilletjes zijn geen overbodige luxe als je gevoelig bent voor zeeziekte.
Tot slot: reserveer je bootticket op tijd als je reist tijdens grote vakantieperiodes. Tijdens de Japanse Golden Week (eind april/begin mei), Obon (augustus) en het Koreaanse Chuseok (vaak in september) zitten de veerboten tussen Busan en Fukuoka razendsnel vol met lokale toeristen die een lang weekend weggaan.