Japan staat wereldwijd bekend als een van de veiligste landen ter wereld. Voor backpackers en solo reizigers is het een bestemming waar je vrijwel overal onbezorgd over straat kunt, dag en nacht. Toch is het land niet immuun voor problemen; de grootste risico's komen hier niet van mensen, maar van de natuur. Weten hoe je reageert tijdens een aardbeving of tyfoon is daarom essentieel tijdens je reis.
Algemene veiligheid
Zodra je in Japan aankomt, merk je direct hoe veilig en geordend de samenleving is. Het is heel normaal om locals hun nieuwste smartphone of laptop onbeheerd op een cafétafeltje te zien achterlaten terwijl ze naar het toilet gaan. Gewelddadige criminaliteit tegen toeristen komt nagenoeg niet voor. Toch betekent dit niet dat je je gezonde verstand helemaal thuis moet laten. Hoewel de kans op diefstal minimaal is, blijft het slim om je waardevolle spullen gewoon bij je te dragen en je tas dicht te ritsen op drukke plekken.
Veiligheid per regio
Er zijn in Japan geen hele steden of provincies die je als reiziger moet vermijden. Zelfs de grootste metropolen zoals Tokyo en Osaka zijn opvallend veilig. Wel zijn er specifieke wijken waar de sfeer 's avonds wat ruiger kan zijn. In Tokyo is dit bijvoorbeeld Kabukicho in Shinjuku, het bekende uitgaans- en red-light district. Hier vind je veel proppers en dronken zakenlui op straat. In Osaka staat de wijk Nishinari (vooral rond Kamagasaki) bekend als een achterstandswijk met veel daklozen. Zelfs in deze buurten is de kans op fysiek gevaar klein, maar de sfeer is er merkbaar anders dan in de rest van het gepolijste land.
Criminaliteit & diefstal
Zoals gezegd is de kans dat je slachtoffer wordt van diefstal in Japan heel klein. Zakkenrollen komt zelden voor, al is het in extreem drukke treinen of op grote metrostations altijd verstandig om op je spullen te letten. Wat wel verrassend vaak voorkomt, is fietsendiefstal. Huur je een fiets om Kyoto of een ander stadje te verkennen, zet deze dan altijd goed op slot. Vergeet ook je paraplu niet mee te nemen uit het rek bij de supermarkt; het per ongeluk (of expres) meenemen van andermans paraplu op een regenachtige dag is misschien wel de meest voorkomende 'misdaad' onder locals.
Oplichting & toeristenzones
Hoewel oplichting zeldzaam is, is er één specifieke scam waar vooral mannelijke reizigers voor moeten oppassen. In uitgaansgebieden zoals Roppongi en Kabukicho in Tokyo, en Dotonbori in Osaka, spreken proppers op straat je aan met beloftes over goedkope drankjes, gratis entree of exclusieve clubs. Ga hier nooit op in.
Ga nooit mee met proppers op straat in Japanse uitgaansgebieden. Dit eindigt regelmatig in schimmige bars waar drankjes gedrogeerd worden of waar je aan het eind van de avond wordt gedwongen een torenhoge rekening (soms duizenden euro's) te betalen onder dreiging van agressieve uitsmijters.
Veiligheid voor vrouwen & solo reizigers
Japan is een van de beste bestemmingen ter wereld voor vrouwelijke solo reizigers. Je kunt zonder problemen alleen over straat, ook laat in de avond na een etentje of een bezoek aan een bar. Toch is er één hardnekkig probleem in de Japanse samenleving: chikan, ofwel ongewenste intimiteiten in overvolle treinen. Vooral tijdens de spitsuren in de grote steden maken sommige mannen misbruik van de extreme drukte.
Om vrouwen een veilige reis te bieden, hebben veel trein- en metrolijnen in grote steden speciale 'Women Only' treinstellen. Deze zijn vaak herkenbaar aan roze borden op het perron en roze stickers op de trein zelf. Ze zijn doorgaans actief tijdens de ochtend- en avondspits, en soms de hele dag.
Nachtelijk reizen
Reizen in de nacht is in Japan zeer veilig en goed geregeld. Nachtbussen zijn een populaire en goedkope manier voor backpackers om lange afstanden af te leggen, bijvoorbeeld tussen Tokyo en Kyoto. Deze bussen zijn modern, comfortabel en de chauffeurs houden zich strak aan de rijtijden en snelheidslimieten. Loop je na een avondje stappen terug naar je hostel, dan hoef je je geen zorgen te maken. Treinen rijden meestal niet meer na middernacht, maar de straten zijn goed verlicht en er is altijd wel een 24-uurs convenience store in de buurt waar je even naar binnen kunt als je de weg kwijt bent.
Verkeer & vervoer
Het verkeer in Japan is overzichtelijk, gestructureerd en veilig. Men rijdt aan de linkerkant van de weg. Zowel automobilisten als voetgangers houden zich strikt aan de regels; door rood lopen wordt echt afgekeurd, zelfs als er in geen velden of wegen een auto te bekennen is. Reis je met het openbaar vervoer, dan ervaar je een van de veiligste systemen ter wereld. De Shinkansen (kogeltrein) heeft in zijn ruim vijftigjarige bestaan nog nooit een dodelijk ongeval gehad. Huur je zelf een auto voor een roadtrip door bijvoorbeeld Hokkaido of de Japanse Alpen, let dan wel op de smalle bergwegen en eventuele zware sneeuwval in de wintermaanden.
Politieke spanningen, protesten & grensgebieden
Japan is politiek gezien een uiterst stabiel land. Demonstraties komen af en toe voor in steden als Tokyo, maar deze verlopen vrijwel altijd zeer vreedzaam en geordend. Omdat Japan een eilandstaat is, heb je geen last van fysieke grensconflicten. Wel is er af en toe geopolitieke spanning in de regio, voornamelijk door rakettesten van Noord-Korea. Mocht er een raket over of nabij Japans grondgebied vliegen, dan treedt het J-Alert systeem in werking. Je smartphone zal dan een luid alarm afgeven met instructies in het Japans en Engels. In de praktijk komt dit weinig voor en de directe dreiging voor reizigers is minimaal.
Natuurrisico’s
Het grootste veiligheidsrisico in Japan komt vanuit de natuur. Het land ligt op de 'Ring of Fire', wat betekent dat aardbevingen dagelijkse kost zijn. De meeste voel je nauwelijks, maar af en toe is er een zware beving. Daarnaast wordt Japan jaarlijks tussen juni en oktober getroffen door tyfoons, die gepaard gaan met extreme regenval, overstromingen en verstoord openbaar vervoer.
Bij een zware aardbeving geldt: blijf kalm, zoek dekking onder een stevige tafel en bescherm je hoofd en nek. Ren niet in paniek naar buiten vanwege de kans op vallend puin. Ben je aan de kust en klinkt er een tsunami-waarschuwing? Zoek dan onmiddellijk hoger gelegen gebied op.
Naast het weer en de tektoniek zijn er ook risico's in de natuur zelf. Ga je hiken in de Japanse Alpen of op het noordelijke eiland Hokkaido, wees je dan bewust van de aanwezigheid van beren. Veel hikers binden een speciaal berenbelletje aan hun tas om de dieren op afstand te houden door geluid te maken. Houd ook lokale waarschuwingen voor vulkanische activiteit in de gaten als je van plan bent een vulkaan te beklimmen.
Hulpdiensten & noodgevallen
In geval van nood zijn de Japanse hulpdiensten snel, professioneel en efficiënt. De taalbarrière kan soms een uitdaging zijn, maar meldkamers in grote steden hebben steeds vaker de beschikking over vertaalsystemen of tolken. Voor kleinere problemen, zoals het vragen van de weg of het melden van een gevonden voorwerp, kun je terecht bij een Koban. Dit zijn kleine politieposten die je in elke wijk, vaak vlakbij treinstations, terugvindt. De agenten hier zijn ontzettend behulpzaam.
Sla de belangrijkste noodnummers op in je telefoon: bel 110 voor de politie en 119 voor de brandweer of een ambulance. Het is ook slim om de app 'Safety tips' van de Japanse overheid te downloaden; deze geeft pushmeldingen in het Engels bij aardbevingen, tsunami's en extreme weersomstandigheden.