Peru is een uitgestrekt land met indrukwekkende afstanden en een gevarieerd landschap van gortdroge woestijn tot hooggebergte en dichte jungle. Gelukkig is het vervoersnetwerk uitstekend ingespeeld op reizigers, met een van de best ontwikkelde bussystemen van Zuid-Amerika. Voor backpackers is het overbruggen van lange afstanden hierdoor verrassend comfortabel en betaalbaar, al vraagt de ruige geografie soms om een strategische binnenlandse vlucht.
Openbaar vervoer
Bussen vormen de absolute ruggengraat van het openbaar vervoer in Peru. Er is geen landelijk dekkend treingebied, waardoor vrijwel al het reizen over land via het asfalt verloopt. Het bussysteem is grofweg opgedeeld in luxe langeafstandsbedrijven en lokale, eenvoudigere bussen voor kortere regionale ritten.
Voor regionale verplaatsingen maken locals veel gebruik van 'colectivos'. Dit zijn gedeelde minibusjes of soms ruime personenauto's die vaste routes rijden tussen nabijgelegen steden en dorpen. Ze vertrekken pas wanneer alle stoelen bezet zijn. Het is een snelle en zeer goedkope manier van reizen, ideaal voor dagtrips in bijvoorbeeld de Heilige Vallei. In de grote steden rijden ook stadsbussen, vaak 'micros' of 'combis' genoemd. Deze zitten vaak propvol, stoppen overal en de routes staan nergens duidelijk aangegeven, wat het voor reizigers een chaotische ervaring maakt.
Lange afstanden
De afstanden in Peru zijn enorm. Een rit van de hoofdstad Lima naar populaire bestemmingen als Cusco of Arequipa duurt al snel 15 tot 22 uur. Hoe je deze afstanden overbrugt, hangt sterk af van je budget en beschikbare reistijd.
Nachtbussen
Peru staat internationaal bekend om zijn luxueuze nachtbussen. Maatschappijen zoals Cruz del Sur, Oltursa, Civa en Movil Bus bieden dubbeldekkers met stoelen die ver achteruit kunnen. Je kunt kiezen voor 'semi-cama' (stoelen die tot 140 graden kantelen) of 'cama' (stoelen die tot 160 of zelfs 180 graden plat kunnen). De betere bussen hebben individuele entertainmentschermen, serveren een warme maaltijd aan boord en beschikken over een toilet.
Het loont absoluut om voor lange ritten door de bergen te investeren in een gerenommeerde maatschappij. Dit gaat niet alleen om slaapcomfort, maar vooral om veiligheid. Goedkopere maatschappijen nemen het soms minder nauw met rijtijden, onderhoud en het wisselen van chauffeurs, wat op de slingerende bergwegen risico's met zich meebrengt.
Boek voor de lange nachtbussen een paar dagen vooruit, zeker in het hoogseizoen (juni tot augustus). De VIP-stoelen op de onderste verdieping van de bus bieden meer beenruimte, schommelen minder in de bochten en zijn altijd als eerste uitverkocht.
Binnenlandse vluchten
Wie beperkt de tijd heeft of opziet tegen een 20-urige busrit over hoge bergpassen, kan kiezen voor een binnenlandse vlucht. Luchtvaartmaatschappijen zoals LATAM en de budgetvlieger Sky Airline bieden frequente en relatief betaalbare vluchten aan tussen Lima en steden als Cusco, Arequipa, Juliaca (voor Puno) en Iquitos. Houd er rekening mee dat Iquitos, de grootste stad in de Peruaanse Amazone, überhaupt niet over de weg te bereiken is. Vliegen of een dagenlange boottocht over de rivier zijn hier de enige opties.
Treinen
Treinreizen in Peru is grotendeels een toeristische aangelegenheid en valt buiten het standaard openbaar vervoer. De bekendste routes zijn die van Cusco of Ollantaytambo naar Aguas Calientes, de uitvalsbasis voor Machu Picchu. Deze ritten worden uitgevoerd door PeruRail en Inca Rail. Het zijn relatief prijzige tickets voor de afgelegde afstand, maar de uitzichten door de kloven van de Heilige Vallei zijn spectaculair. Er rijdt ook een luxe trein tussen Cusco en Puno (Lake Titicaca), wat een prachtige maar kostbare ervaring is.
Lokaal vervoer
Binnen en rondom steden is het vervoer lokaal sterk afhankelijk van de regio. In de kuststeden en in de jungle domineren de mototaxi's het straatbeeld. Dit zijn de Peruaanse versies van de Aziatische tuk-tuk: lichte motoren met een overdekt bankje erachter. Ze zijn spotgoedkoop, ideaal voor korte ritjes naar de markt of het busstation, en je vermijdt er makkelijk de opstoppingen mee. Spreek wel altijd vooraf de ritprijs af.
In steden met steile hellingen en smalle straatjes, zoals Cusco, rijden kleine taxi's en colectivos af en aan. Zorg dat je bij het gebruik van colectivos altijd wat kleingeld (muntstukken van 1 of 2 soles) op zak hebt, want de chauffeur of zijn assistent heeft zelden wisselgeld voor grote biljetten.
Taxi’s
Taxi's zijn werkelijk overal, maar de taximarkt in Peru is grotendeels ongereguleerd. In theorie kan iedereen met een auto en een plastic taxibordje op het dak zich als chauffeur aanbieden. Dit zorgt voor enorme prijsverschillen en variërende kwaliteit van de voertuigen.
In grote steden zoals Lima, Arequipa en Cusco is het sterk aan te raden om taxi-apps zoals Uber, Cabify of InDrive te gebruiken. Dit voorkomt taalbarrières, je weet vooraf exact wat de rit kost en de route plus chauffeur worden geregistreerd in het systeem. Mocht je toch een taxi op straat aanhouden, kies dan bewust voor een geregistreerde taxi. Deze herken je aan bedrijfslogo's op de deuren, een telefoonnummer op de zijkant en een officiële licentie achter de voorruit. Taxi's in Peru rijden nooit op de meter; afdingen op de initiële vraagprijs is de norm.
Neem 's avonds laat en 's nachts in grote steden nooit zomaar een willekeurige taxi van straat. Vraag je accommodatie of het restaurant waar je eet om een betrouwbare radiotaxi te bellen, of gebruik een beveiligde app. Dit verkleint het risico op overvallen of oplichting aanzienlijk.
Huurvervoer
Zelf rijden met een huurauto in Peru is een flinke uitdaging en wordt voor de gemiddelde backpacker afgeraden. Het verkeer in de steden is ronduit chaotisch, de lokale rijstijl is agressief en verkeersregels worden meer als suggesties gezien. Buiten de steden kunnen de wegen onvoorspelbaar zijn. In de Andes heb je te maken met diepe afgronden, onverharde delen en in het regenseizoen een reële kans op modderstromen (huaycos) die wegen blokkeren. Daarbij wegen de hoge borg en verzekeringskosten zelden op tegen het gemak en de lage prijs van de luxe bussen.
Voor specifieke, afgebakende regio's kan beperkt huurvervoer wel een leuke toevoeging zijn. In de woestijn rondom Paracas kun je quads of buggy's huren om het reservaat te verkennen. In de Heilige Vallei is het huren van een mountainbike of een lichte motorfiets een populaire manier om zelfstandig de ruïnes, zoutterrassen en traditionele dorpjes in je eigen tempo te ontdekken.
Kortingspassen
Voor het reguliere openbaar vervoer bestaan er in Peru geen landelijke kortingskaarten of toeristenpassen. Je koopt simpelweg per rit een ticket. Wel is er een populair commercieel concept voor backpackers dat vervoer en gemak combineert: Peru Hop.
Dit is een particuliere hop-on-hop-off busdienst die de klassieke zuidelijke route aflegt, van Lima via Paracas, Huacachina, Nazca en Arequipa naar Cusco (en vice versa). Hoewel een pas van Peru Hop aanzienlijk duurder is dan lokaal reizen met reguliere busmaatschappijen, biedt het specifieke voordelen. Je wordt direct bij je hostel opgehaald, er is een Engelstalige gids aan boord en de bus maakt onderweg gratis stops bij bezienswaardigheden die je met regulier vervoer lastig bereikt. Voor solo reizigers, mensen die snel contact willen maken of reizigers die geen Spaans spreken, is dit een efficiënte optie. Wie echter op een strikt budget reist en maximale flexibiliteit zoekt, is altijd goedkoper uit door zelf losse tickets te boeken bij de lokale busstations.