Geld & kosten

Peru is voor backpackers een van de betaalbaardere bestemmingen in Zuid-Amerika, maar de verschillen tussen regio's en reisstijlen zijn groot. In Lima en toeristische hotspots als Cusco en Aguas Calientes liggen prijzen merkbaar hoger dan in kleinere bergdorpen of langs de noordkust. Wie contant geld slim beheert, op de wisselkoers let en weet wanneer afdingen wel of niet gepast is, houdt onderweg het meeste over.

Valuta & betalen

De munt is de Peruaanse sol (PEN), meestal aangeduid met het symbool S/. Briefjes lopen van 10 tot 200 soles, met munten in kleinere waarden. In de praktijk draait het dagelijkse leven grotendeels op contant geld: markten, collectivo's, kleine eetstalletjes, taxi's en veel guesthouses nemen alleen cash aan. Pinnen en contactloos betalen werkt wel in grotere hotels, betere restaurants, supermarkten en touroperators in de steden, maar zodra je het platteland of de bergen in trekt, valt die optie vaak weg.

Kleine coupures zijn goud waard. Een briefje van 100 of 200 soles wisselt bijna niemand op de markt of in een taxi, en bij kleine aankopen leidt het regelmatig tot "geen wisselgeld". Vraag bij het pinnen of wisselen daarom om kleinere biljetten en houd altijd wat munten en briefjes van 10 en 20 achter de hand. Let ook op valse biljetten: gescheurde of beschadigde soles worden soms geweigerd, dus controleer wat je teruggeeft en terugkrijgt.

Amerikaanse dollars worden in toeristische zaken en bij sommige tours geaccepteerd, maar de koers is dan zelden in je voordeel. Reken waar mogelijk gewoon in soles af.

Geld wisselen & pinnen

Pinautomaten (cajeros) vind je volop in steden en toeristenplaatsen, maar bijna elke machine rekent een eigen opnamekost bovenop wat je eigen bank vraagt. Automaten van Globalnet zijn berucht om hoge kosten en lage opnamelimieten; banken als BCP, Interbank en Scotiabank zijn doorgaans gunstiger en betrouwbaarder. Een grotere opname ineens beperkt het aantal keren dat je die vaste kosten betaalt. Sommige machines vragen of je in euro's wilt afrekenen (dynamic currency conversion) — kies altijd voor soles, want de eigen koers van de automaat is slechter.

Wisselen kan bij casas de cambio en bij betrouwbare straatwisselaars met een herkenbaar hesje en badge in de grotere steden; die geven vaak een betere koers dan banken. Tel het bedrag altijd zelf na voordat je je dollars of euro's afgeeft en doe transacties bij voorkeur overdag op een rustige plek. In het hooggebergte en kleinere plaatsen zijn pinautomaten schaars en soms leeg, dus zorg dat je met voldoende cash arriveert.

Skimming en wisseltrucs komen voor. Gebruik bij voorkeur automaten binnen in een bank of winkelcentrum, dek je pincode af en wantrouw "helpende" omstanders. Bij straatwissels worden soms valse biljetten of een snelle telfout gebruikt — tel zelf, twee keer.

Een slimme cash-strategie: neem niet alles in één keer op, maar verdeel je geld over verschillende plekken (geldgordel, slot in je rugzak, dagvoorraad in je portemonnee) en houd een kleine noodreserve in dollars achter de hand voor regio's zonder werkende automaten.

Dagbudget

Wat je per dag kwijt bent, hangt vooral af van je reisstijl, de regio en het seizoen. Slaap je in dorms en eet je menú's bij lokale eetzaken, dan blijf je laag; trek je veel meerdaagse tours, entrees voor sites als Machu Picchu en binnenlandse vluchten erbij, dan loopt het snel op. Cusco, het Heilige Dal en populaire trekkingroutes zijn duurder dan de kust of het Amazonegebied buiten de tours om. In het hoogseizoen rond liggen prijzen voor accommodatie en tours bovendien hoger.

Prijsindicaties

Onderstaande indicaties geven een gevoel voor losse uitgaven zoals maaltijden, vervoer en overnachtingen, zodat je je eigen budget beter kunt inschatten.

Fooi & afdingen

Fooi is in Peru gangbaar maar geen harde verplichting. In betere restaurants is rond de 10 procent gebruikelijk als er geen servicekost op de rekening staat; bij eenvoudige eetzaken en menú's wordt het niet verwacht. Tourgidsen en chauffeurs op meerdaagse trektochten, en zeker porteurs op routes als de Inca Trail, leven voor een deel van fooien — daar wordt een redelijke bijdrage per dag op prijs gesteld en het is netjes dit in cash en in soles te geven. Taxichauffeurs en collectivo's verwacht je geen fooi te geven.

Afdingen hoort bij markten, souvenirkraampjes en ongemeterde taxiritten, maar niet in winkels, restaurants of bij vaste prijskaartjes. Op ambachtsmarkten kun je vriendelijk over de prijs onderhandelen; spreek bij een taxi de prijs altijd vóór vertrek af, want meters zijn er nauwelijks. Doe het met een glimlach en zonder druk: een paar soles betekenen voor een lokale verkoper vaak meer dan voor jou.

• Do: spreek taxiprijzen vooraf af en betaal liefst gepast.
• Do: houd kleine coupures klaar voor markten en fooien.
• Don't: hard afdingen op al lage prijzen of bij voedselstalletjes.
• Don't: fooi geven met een groot biljet en op wisselgeld rekenen.