Peru vraagt fysiek best wat van je lichaam door de enorme geografische contrasten. Van de ijle lucht hoog in de Andes tot de vochtige hitte in het Amazonegebied: elk klimaat brengt eigen gezondheidsrisico's met zich mee. Door je reistempo slim te plannen en preventieve maatregelen te nemen, voorkom je dat je dagenlang in een hostelbed ligt met buikkrampen of barstende hoofdpijn.
Hoogteziekte & fysieke belasting
Hoogteziekte, lokaal bekend als soroche, is het grootste gezondheidsrisico voor reizigers in Peru. Bestemmingen zoals Cusco (3.400 meter), het Titicacameer (3.800 meter) en Huaraz (3.050 meter) liggen ruim boven de grens waar hoogteziekte kan optreden. Symptomen variëren van milde hoofdpijn, misselijkheid en kortademigheid tot slapeloosheid en extreme vermoeidheid. Fysieke fitheid speelt hierbij geen rol; topsporters kunnen er net zo hard door geraakt worden als ongetrainde reizigers.
Acclimatisatie is de enige echte manier om hoogteziekte te voorkomen. Plan na aankomst op grote hoogte minimaal twee rustdagen in. Vermijd zware fysieke inspanning, drink geen alcohol en zorg dat je veel water drinkt. Locals zweren bij het kauwen van cocabladeren of het drinken van mate de coca (cocathee) om symptomen te verlichten. Preventieve medicatie zoals acetazolamide (Diamox) kan helpen, maar overleg dit vooraf met een reizigersarts.
Milde symptomen van hoogteziekte zijn normaal, maar als je last krijgt van verwardheid, het ophoesten van roze vocht of het onvermogen om in een rechte lijn te lopen, is er sprake van een levensbedreigende situatie (HAPE of HACE). De enige remedie is dan direct afdalen naar een lagere hoogte en medische hulp inschakelen.
Zonkracht, hitte & droogte
In de bergen is de lucht niet alleen ijl, maar ook extreem droog en dun. Dit betekent dat de UV-straling meedogenloos is, zelfs op bewolkte dagen of wanneer het koud aanvoelt. Zonder bescherming verbrand je op 4.000 meter hoogte vaak al binnen een kwartier. Smeer je dagelijks in met minimaal factor 50 en draag een zonnebril en een pet of hoed. De droge berglucht zorgt er ook voor dat je ongemerkt veel vocht verliest via je ademhaling, wat uitdroging in de hand werkt. Blijf dus continu water drinken, ook als je geen dorst hebt.
Vaccinaties & medische voorbereiding
Voor een reis naar Peru worden de standaardvaccinaties tegen DTP (Difterie, Tetanus en Polio) en Hepatitis A sterk aangeraden. Afhankelijk van je reisroute en de duur van je verblijf komen daar nog extra adviezen bij. Ga je naar het Amazonegebied, zoals Iquitos, Manu of Puerto Maldonado? Dan is een inenting tegen gele koorts in veel gevallen een vereiste of een dringend advies.
Daarnaast is rabiës (hondsdolheid) een reëel risico. Peru heeft een enorme populatie zwerfhonden, zowel in de grote steden als in afgelegen bergdorpjes. Hoewel de meeste honden je negeren, komen bijtincidenten voor. Een preventieve rabiësvaccinatie geeft je meer tijd om medische hulp te zoeken en bespaart je de zoektocht naar schaars immunoglobuline, maar je moet na een beet of krab nog steeds direct naar een ziekenhuis voor nabehandeling.
Muggenziekten & tropische risico’s
In de laaggelegen jungle en aan de noordkust van Peru komen muggen voor die ziektes als knokkelkoorts (dengue), zika en malaria kunnen overbrengen. Er is geen vaccin tegen deze ziektes, dus muggenbeten voorkomen is essentieel. Draag in risicogebieden lichte, ruimvallende kleding met lange mouwen en broekspijpen, vooral rond zonsopgang en zonsondergang. Gebruik een insectenspray met een hoog percentage DEET en slaap onder een geïmpregneerd klamboe. Voor sommige delen van de Amazone kan een arts malariapillen voorschrijven.
Drinkwater & voedselveiligheid
Het kraanwater in Peru is nergens veilig om te drinken. Gebruik voor het tandenpoetsen ook flessenwater of gefilterd water. Om de enorme berg plastic afval te verminderen, is een waterfles met een ingebouwd virusfilter (zoals een Grayl of Lifestraw) een uitstekende investering voor deze bestemming. Als alternatief kun je in hostels vaak grote waterflessen van zeven liter (bidones) kopen om je eigen fles bij te vullen.
De Peruaanse keuken is wereldberoemd, maar de hygiënestandaarden op straat en in goedkope lokale markten zijn niet altijd wat je maag gewend is. Eet bij voorkeur op plekken waar het druk is met locals; een hoge omloopsnelheid betekent verse ingrediënten. Wees voorzichtig met rauwe groenten, salades en ongeschild fruit. Ceviche, het nationale gerecht van rauwe vis, is fantastisch, maar eet dit bij voorkeur rond de lunch bij gespecialiseerde cevicherías en vermijd het laat op de dag of op verlaten plekken.
Mentale en fysieke uitputting onderweg
Backpacken in Peru is intensief. De afstanden zijn enorm, waardoor je vaak te maken krijgt met nachtbussen over slingerende bergwegen. Combineer dat met vroege wekkers voor trekkings, de impact van de hoogte en het constante reizen, en de kans op fysieke uitputting is groot. Plan bewust rustdagen in je reisschema. Het is verleidelijk om de Inca Trail, Rainbow Mountain en de Colca Canyon direct achter elkaar te plannen, maar je lichaam heeft hersteltijd nodig om blessures en algehele malaise te voorkomen.
Medische zorg & apotheken
De gezondheidszorg in Peru varieert sterk. In grote steden zoals Lima, Arequipa en Cusco vind je uitstekende privéklinieken (clínicas) met westers opgeleide artsen en moderne faciliteiten. In afgelegen dorpen ben je aangewezen op basisposten (postas médicas) waar de middelen zeer beperkt zijn en artsen vaak alleen Spaans spreken.
Apotheken (farmacias of boticas), zoals de grote ketens Inkafarma en Mifarma, vind je op elke straathoek. Ze zijn over het algemeen goed gesorteerd en verkopen veel medicijnen, waaronder bepaalde antibiotica en zware pijnstillers, zonder recept. Apothekers kunnen vaak goed adviseren bij lichte klachten zoals reizigersdiarree of milde hoogteziekte.
Neem een basis EHBO-setje mee vanuit Nederland of België. Denk aan ORS, loperamide, paracetamol, blarenpleisters en desinfectiemiddel. Vooral goede blarenpleisters zijn in Peru opvallend duur en soms lastig te vinden buiten de toeristische centra.
Reisverzekering & zorgkosten
Zorgkosten in Peruaanse privéklinieken lopen snel op en moeten vaak direct contant of met een creditcard worden voorgeschoten, waarna je de bonnen declareert bij je verzekering. Een goede reisverzekering met dekking voor medische kosten in het buitenland is cruciaal.
Controleer voor vertrek specifiek de voorwaarden rondom hoogte en extreme sporten. Veel standaard reisverzekeringen dekken medische evacuaties of ongevallen niet als deze plaatsvinden boven de 3.000 of 4.000 meter, of tijdens activiteiten zoals raften en bergbeklimmen. Voor de populaire trekkings in de Andes heb je vrijwel altijd een aanvullende dekking nodig.