Evenementen

Vietnam heeft een goedgevulde kalender met bruisende, cultureel diepgewortelde evenementen die je reis zowel onvergetelijk als logistiek uiterst uitdagend kunnen maken. Vrijwel alle traditionele vieringen en festivals zijn gebaseerd op de maankalender, waardoor de exacte westerse data elk jaar verschuiven en een secure voorbereiding essentieel is. In deze sectie ontleden we de belangrijkste feestdagen en festivals, zodat je precies weet wanneer je moet meevieren en wanneer je beter dekking kunt zoeken om de massale drukte te ontwijken.

Nationale feestdagen

De Vietnamese overheid erkent een aantal officiële nationale feestdagen waarop het publieke leven, de overheid en het bankwezen volledig stilliggen. Omdat veel van deze dagen gebaseerd zijn op de maankalender of door de overheid worden gekoppeld aan aangrenzende weekenden om langere vakanties te creëren, variëren de exacte vrije dagen jaarlijks.

Let op: de data van Tet en het Hung Kings festival verschuiven jaarlijks op de westerse kalender. Controleer voor vertrek de actuele data voor jouw specifieke reisjaar.

De impact van deze feestdagen op je reis is enorm. Tet is veruit de belangrijkste en meest ontwrichtende week van het jaar. Miljoenen Vietnamezen reizen van de grote steden terug naar hun geboortedorpen op het platteland, wat leidt tot een logistieke flessenhals in het openbaar vervoer. Een andere kritieke periode is de combinatie van 30 april en 1 mei. Omdat deze twee dagen direct achter elkaar vallen, creëert de overheid vaak een lang weekend van vier of vijf dagen. In deze periode trekt de stedelijke middenklasse massaal naar kustplaatsen als Da Nang, Nha Trang en eilanden zoals Phu Quoc. De stranden liggen vol, hotels verdubbelen hun prijzen en de wachttijden bij attracties lopen op tot meerdere uren. Voor backpackers is het advies om tijdens deze specifieke dagen de populaire binnenlandse vakantiebestemmingen te mijden en op één rustige plek te blijven.

Religieuze festivals

Naast de door de staat opgezette feestdagen, ademt Vietnam een rijk spiritueel leven waarin boeddhisme, taoïsme en voorouderverering naadloos in elkaar overlopen. Deze religieuze festivals kenmerken zich door intense rituelen, indrukwekkende wierookwolken en kleurrijke straattaferelen die fantastisch zijn om als buitenstaander gade te slaan.

Vesak (Boeddha’s verjaardag)

Vesak valt doorgaans op de vijftiende dag van de vierde maanmaand, wat meestal overeenkomt met mei. Het is de heiligste dag op de boeddhistische kalender, waarop de geboorte, verlichting en het overlijden van Gautama Boeddha worden herdacht. Pagodes en tempels door het hele land worden uitbundig versierd met duizenden roze en gele lampionnen, bloemenzeeën en boeddhistische vlaggen. Monniken leiden indrukwekkende processies en zangrituelen die tot diep in de nacht doorgaan. Voor reizigers is dit een uitstekende tijd om tempelcomplexen te bezoeken. Bovendien schotelen straatstalletjes en restaurants op deze dag massaal strikt vegetarische gerechten (Chay) voor, een absolute traktatie voor vegetarische backpackers.

Wandering Souls Day (Vu Lan)

Dit fascinerende festival, dat lokaal bekend staat als Vu Lan, vindt plaats op de vijftiende dag van de zevende maanmaand (vaak eind augustus of begin september). Volgens het Vietnamese volksgeloof openen op deze dag de poorten van de hel, waardoor de geesten van de overledenen vrijelijk over de aarde kunnen zwerven. Om te voorkomen dat deze hongerige en rusteloze geesten onheil aanrichten, worden er massaal offers gebracht. Je ziet overal op de trottoirs in Hanoi en Ho Chi Minhstad kleine vuurtjes branden. Locals verbranden hierin papieren replica’s van geld, kleding, smartphones en soms zelfs complete papieren auto’s, in de overtuiging dat deze goederen naar de geestenwereld worden gestuurd. Het is een extreem sfeervolle, fotogenieke periode waarin de straten geuren naar zware wierook en geroosterd vlees.

Mid-Autumn Festival (Tet Trung Thu)

Het Midherfstfestival, gevierd in september of begin oktober, is oorspronkelijk een oogstfeest maar is in de moderne tijd vooral getransformeerd tot een kinderfeest. Het is een van de meest visueel verbluffende evenementen van het jaar. Straten worden verlicht door felgekleurde papieren lantaarns in de vorm van sterren en dieren. Groepen jongeren trekken met bekkens en trommels door de wijken om spectaculaire leeuwen- en drakendansen uit te voeren voor de deuren van winkels om geluk af te dwingen. Het is tevens het seizoen van de ‘mooncakes’ (Banh Pia): zware, zoete deeggebakjes gevuld met lotuszaadpasta of gezouten eigeel, die je overal kunt kopen. In steden als Hanoi is de straat Hang Ma in de oude wijk het absolute epicentrum van de festiviteiten, waar het zó druk wordt dat de politie de straat vaak volledig moet afsluiten.

Lokale festivals

Naast de landelijke vieringen heeft bijna elke regio of provincie zijn eigen unieke festival, vaak gewijd aan een lokale beschermheilige, een historische overwinning of de start van een specifiek landbouwseizoen.

Hoi An Lantern Festival

Hoewel de lampionnen in de oude binnenstad van Hoi An elke avond branden, is het officiële lampionnenfestival een maandelijks terugkerend hoogtepunt. Dit vindt steevast plaats op de veertiende dag van elke maanmaand (de avond voor volle maan). De straatverlichting en neonreclames in het historische centrum worden uitgeschakeld en de stad wordt uitsluitend verlicht door traditionele zijden lampionnen. Honderden reizigers en locals laten kleine papieren lampionnetjes met een kaarsje erin op de rivier drijven, wat zorgt voor een magisch aanzicht. Hoewel het buitengewoon toeristisch is en de straatjes uitpuilen van de mensen, blijft het een onmisbare ervaring voor wie in de buurt is.

Hue Festival

Dit is het grootste culturele evenement van Centraal-Vietnam en wordt tweejaarlijks (in de even jaren) in de maanden april, mei of juni gehouden in de voormalige keizerlijke stad Hué. Het festival is een grootschalige viering van de Vietnamese keizerlijke kunst, poëzie, gastronomie en muziek. Het programma omvat spectaculaire historische re-enactments in de Citadel, traditionele bootraces op de Parfumrivier, poppentheater op het water en optredens van internationale en nationale dansgezelschappen. Omdat dit evenement dagenlang duurt en duizenden extra bezoekers naar de stad trekt, is het raadzaam om accommodatie ver vooruit te boeken als je Hué in een festivaljaar bezoekt.

Perfume Pagoda Festival (Chua Huong)

Dit is het langstlopende en qua bezoekersaantallen meest massale religieuze festival van Vietnam. Het complex van de Parfum Pagode ligt in een kalksteengebergte zo’n zestig kilometer ten zuidwesten van Hanoi. Het festival begint direct na Tet en duurt maar liefst drie maanden, met een absolute piek tussen half februari en half maart. Miljoenen boeddhistische pelgrims reizen in deze periode naar het heiligdom om te bidden voor een voorspoedig jaar. De reis ernaartoe is een evenement op zich: pelgrims stappen in duizenden kleine roeibootjes op de Yen-rivier en klimmen vervolgens via steile stenen trappen naar de heilige Huong Tich-grot. Voor buitenlandse backpackers is het een fascinerend, maar ook verstikkend druk schouwspel. Je beweegt je urenlang schouder aan schouder voort in een kolkende massa van mensen.

Khau Vai Love Market

Diep in de ruige bergen van de noordelijke provincie Ha Giang vindt eenmaal per jaar, rond april of mei (de 27e dag van de derde maanmaand), de Khau Vai liefdesmarkt plaats. Dit is een uniek festival van de etnische minderheden uit de regio. Traditioneel is dit de enige dag in het jaar waarop ex-geliefden die niet met elkaar mochten trouwen, elkaar in het openbaar mogen ontmoeten om herinneringen op te halen, zonder dat dit tot jaloezie bij hun huidige partners leidt. Tegenwoordig is het uitgegroeid tot een enorm dorpsfeest vol traditionele klederdracht, volksmuziek en rijstwijn. Hoewel het toerisme hier snel toeneemt, biedt het nog steeds een zeldzame, ongefilterde blik op de bergculturen.

Gevolgen voor reizigers

De impact van evenementen op je reisplanning kan variëren van een gezellige avond op straat tot de complete ontregeling van je reisschema. Begrijpen hoe de infrastructuur reageert op feestdagen bespaart je veel frustratie en geld.

Tijdens de nationale vakantiedagen, en specifiek tijdens Tet, treedt er een massale migratie op. Het treinsysteem, de befaamde Reunification Express, is de ruggengraat van het binnenlandse vervoer en wordt wekelijks voor de feestdagen volledig volgeboekt. Zelfs de grote intercity bussen (de bekende slaapbussen) zitten ramvol met studenten en werkers die naar huis gaan. Het proberen te reizen op de dagen vlak voor, of direct na een grote nationale feestdag is een recept voor ellende; wachttijden op busstations zijn lang, verkeersopstoppingen op de hoofdwegen zijn berucht en de chaos is overweldigend.

De Vietnamese overheid beslist vaak pas relatief laat (soms slechts een maand of twee van tevoren) of ze een weekend rondom een nationale feestdag officieel uitbreiden tot een brugvakantie. Dit kan je planning onverwacht in de war sturen. Houd lokale nieuwssites in de gaten of vraag ernaar bij de receptie van je hostel.

Ook de beschikbaarheid van diensten verandert drastisch. Tijdens Tet sluiten banken, ambassades en overheidsgebouwen voor de volle week. Dit betekent dat je in die periode geen visumzaken kunt regelen, en geldautomaten (ATM’s) worden vaak niet bijgevuld, waardoor ze in kleinere steden halverwege de week simpelweg leeg zijn. Zorg er dus voor dat je altijd een ruime buffer aan contant geld op zak hebt. Restaurants en winkels gedragen zich wisselend. Buitenlandse ketens en grote toeristische restaurants blijven open, maar de iconische, kleine familierestaurants op straat – precies de plekken waar je als backpacker wilt eten – sluiten hun deuren zodat de eigenaren met hun familie kunnen zijn.

Prijzen & beschikbaarheid

De wet van vraag en aanbod is in Vietnam genadeloos, en dit zie je direct terug in de prijzen rondom festivals en feestdagen. Het concept van ‘holiday surcharges’ is wijdverbreid en volledig geaccepteerd.

Vervoersmaatschappijen verhogen hun tarieven legaal en aanzienlijk. Een kaartje voor de nachttrein van Hanoi naar Hué kan rond Tet of op de dagen rond 30 april zomaar twee tot drie keer de normale prijs kosten. Hetzelfde geldt voor binnenlandse vluchten van maatschappijen als VietJet of Vietnam Airlines. Wie niet minimaal een maand vooruit boekt, betaalt de hoofdprijs. Ook in het lokale vervoer merk je dit: taxichauffeurs en Grab-rijders hanteren tijdens de feestdagen standaard een toeslag of weigeren simpelweg de meter aan te zetten, wetende dat er toch wel wanhopige klanten zijn die de torenhoge vaste prijs betalen.

Boek je accommodatie voor de periode rond nationale feestdagen ver, en dan bedoelen we ook écht ver, vooruit. Hostelbedden die normaal gesproken zes euro per nacht kosten, worden zonder blikken of blozen voor vijftien euro aangeboden. De betere homestays en populaire budgethotels in badplaatsen of de bergen (zoals Sapa en Da Lat) melden vaak weken van tevoren al dat ze honderd procent bezet zijn.

Zelfs bij de dagelijkse uitgaven sluipen er extra kosten in. Veel restaurants, cafés en massagesalons voegen gedurende de hele week van een nationale feestdag een ‘service fee’ van 10 tot 20 procent toe aan de rekening. Dit staat meestal wel klein op de menukaart of bij de ingang aangegeven, maar het is iets om rekening mee te houden voor je dagbudget.

Aanrader of vermijden?

Of je je reis specifiek op een festival moet plannen of er juist met een grote boog omheen moet reizen, hangt af van je reisstijl en flexibiliteit.

De culturele en religieuze festivals, zoals het Mid-Autumn Festival of het Lampionnenfestival in Hoi An, zijn absolute aanraders. Ze ontregelen de infrastructuur nauwelijks, duren meestal maar een of twee dagen en bieden spectaculaire mogelijkheden voor fotografie en het ervaren van de lokale sfeer. Je hoeft hiervoor je route niet ingrijpend te wijzigen; als je in een grote stad of historische plaats bent, rollen de festiviteiten zich vanzelf op straat voor je uit.

Voor de nationale feestdagen geldt een ander, strenger advies: vermijden als reisdag. Verplaats je niet op 30 april, 1 mei of 2 september. Zorg dat je op die dagen al geïnstalleerd bent in een leuke stad, accepteer dat de musea misschien gesloten zijn of overvol zitten met lokale toeristen, en besteed je tijd aan het observeren van het straatleven, het drinken van koffie en wandelen.

Het Vietnamese Nieuwjaar (Tet) is de ultieme uitzondering. Voor backpackers met een strak schema en een krap budget is Tet simpelweg een nachtmerrie die de reis kan verpesten door gesloten bezienswaardigheden, extreme prijzen en vastgelopen vervoer. Als je echter de tijd hebt, ruim van tevoren boekt, een flink extra budget incalculeert en het geluk hebt om te worden uitgenodigd door een lokale familie om de rituelen bij hen thuis mee te maken, dan is het meemaken van Tet de meest authentieke en intieme culturele ervaring die je in Vietnam kunt opdoen.