Reizen naar Vietnam over land is een vast onderdeel van de klassieke backpackroute door Zuidoost-Azië en biedt een rauwere, meer meeslepende overgang dan arriveren via een anonieme luchthaven. Omdat de langgerekte west- en noordgrens van het land wordt gedeeld met Cambodja, Laos en China, heb je de keuze uit tientallen grensposten, variërend van drukke internationale snelwegen tot eenzame, mistige bergpassen. In deze sectie ontleden we de belangrijkste overlandroutes, de specifieke grensformaliteiten per buurland en hoe je veelvoorkomende logistieke knelpunten soepel ontwijkt.
Over land binnenkomen
De grens oversteken naar Vietnam is de afgelopen jaren sterk gemoderniseerd, maar het vereist nog steeds een secure voorbereiding. Het allerbelangrijkste verschil met vliegen is de strenge controle op je visum. Waar je op een luchthaven nog weleens een foutje kunt herstellen bij een immigratiebalie, sta je bij een landgrens vaak in de middle of nowhere.
Als je Vietnam over land binnenkomt met een e-visum, moet de grensovergang die op je visum staat exact overeenkomen met de grenspost waar je fysiek voor de slagboom staat. Besluit je last-minute je route te veranderen en via een andere grens het land in te reizen, dan is je e-visum onherroepelijk ongeldig en word je zonder pardon teruggestuurd naar het land van herkomst.
Houd er ook rekening mee dat het bij landgrenzen vaak een stuk chaotischer is dan op luchthavens. Je moet vaak met al je bagage de bus uit, een stuk door ‘niemandsland’ lopen tussen de twee stempelposten en aan de andere kant je bus weer zien te vinden. Zorg ervoor dat je altijd een pen bij je hebt voor het invullen van aankomstkaarten en bewaar je uitreisticket (of een bewijs van je geplande vertrek uit Vietnam) offline op je telefoon, aangezien grensbeambten hier willekeurig om kunnen vragen.
Grensovergangen
De keuze voor een grensovergang hangt volledig af van je route. Niet elke grenspost is opengesteld voor buitenlanders; sommige zijn uitsluitend bedoeld voor lokaal grensverkeer. Hieronder bespreken we de meest relevante en betrouwbare internationale grensovergangen voor backpackers.
Vanuit Cambodja naar Vietnam
De overgang tussen Cambodja en Vietnam is de drukst bezochte overlandroute in de regio. De absolute hoofdader is de Moc Bai / Bavet grensovergang. Dit is de snelste en goedkoopste route als je van Phnom Penh naar Ho Chi Minhstad reist. Tientallen busmaatschappijen, waaronder bekende namen als Giant Ibis en Mekong Express, rijden deze route dagelijks. De busrit duurt ongeveer zes tot zeven uur. Bij de grens verzamelt de bijrijder van de bus vaak alle paspoorten om de groep in één keer door de stempelprocedure te loodsen, wat het proces aanzienlijk versnelt.
Een populair alternatief in het zuiden is de Ha Tien / Prek Chak grensovergang. Deze route is ideaal als je vanuit de Cambodjaanse kustplaatsen Kep of Kampot direct naar de Vietnamese Mekong Delta of het eiland Phu Quoc wilt reizen. Het is een rustigere grens, omringd door landbouwgrond en zoutvlaktes. Vanaf de grens neem je eenvoudig een taxi of motortaxi (xe om) naar de haven van Ha Tien om de veerboot naar Phu Quoc te pakken.
Vanuit Laos naar Vietnam
De grenzen tussen Laos en Vietnam liggen veelal in bergachtig, afgelegen gebied, wat resulteert in lange, bochtige en soms spectaculaire busritten. De noordelijkste populaire optie is de Tay Trang / Sop Hun overgang. Deze route verbindt Muang Khua in Laos met Dien Bien Phu in Vietnam en is de logische keuze voor reizigers die richting Sapa of Hanoi willen. De rit is prachtig, maar de bussen zijn vaak klein, volgepakt met lokale goederen en de wegen kunnen na regenval in slechte staat verkeren.
In het midden van het land is de Lao Bao / Dansavanh grens de meest gebruikte optie. Deze verbindt de Laotiaanse stad Savannakhet direct met de Vietnamese keizerstad Hué. Omdat dit een belangrijke economische corridor is, is de wegkwaliteit hier uitstekend en verloopt de grensprocedure doorgaans vlot. Dit is ook een geliefde overgang voor motorrijders die de grens over willen steken, al vereist dit laatste wel specifieke papieren voor je voertuig.
Vanuit China naar Vietnam
Reizen tussen China en Vietnam is uitstekend georganiseerd, mede dankzij de directe trein- en snelwegverbindingen. De Lao Cai / Hekou grensovergang is de poort naar het noordwesten van Vietnam. Je wandelt hier letterlijk via een brug over de Rode Rivier van China naar Vietnam. Direct aan de Vietnamese kant ligt het treinstation van Lao Cai, vanwaar je de beroemde nachttrein naar Hanoi kunt pakken, of in een minibus kunt stappen voor de steile klim naar het bergdorp Sapa.
Een andere belangrijke route loopt via Dong Dang / Pingxiang, ook wel bekend als de Friendship Pass (Huu Nghi). Dit is de klassieke route voor de internationale trein die van Beijing of Nanning naar Hanoi rijdt. Als je met de trein reist, moet je midden in de nacht met je bagage de trein uit voor de immigratiecontroles van beide landen, waarna je weer instapt om de reis naar de Vietnamese hoofdstad te voltooien.
Per boot
Een van de meest sfeervolle manieren om Vietnam binnen te komen is per boot over de machtige Mekong rivier. Deze route verbindt de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh met de Vietnamese grensstad Chau Doc, diep in de Mekong Delta. De tocht over het water is een rustgevend alternatief voor de hobbelige busritten en biedt een unieke inkijk in het leven op en langs de rivier, met drijvende dorpen, vissersbootjes en weelderige oevers.
De bootreis van Phnom Penh naar Chau Doc wordt aangeboden door diverse maatschappijen, variërend van trage vrachtbootjes tot snelle speedboten (zoals Blue Cruiser of Hang Chau). De speedboot doet er ongeveer vijf uur over. De boot meert letterlijk aan bij het immigratiekantoor op de oever; je stapt uit, haalt je stempel en vaart verder. Let er wel op dat je e-visum expliciet de grensovergang ‘Vinh Xuong’ (soms aangeduid als Song Tien) vermeldt, anders kom je er per boot niet in.
Zodra je in Chau Doc aankomt, bevind je je direct in het hart van de delta. Vanaf hier is het eenvoudig om de volgende dag een lokale bus te pakken naar Can Tho of direct door te reizen naar Ho Chi Minhstad.
Te voet of per fiets
Hoewel je officieel lopend de grens over kunt steken bij de grote controleposten, is dit in de praktijk vaak een logistieke uitdaging. Tussen de Laotiaanse/Cambodjaanse uitreispost en de Vietnamese inreispost ligt vaak een flinke strook ‘niemandsland’, die in sommige gevallen wel een kilometer lang is. Zonder eigen vervoer ben je hier aangewezen op de brandende zon of regen, en het zeulen met een zware backpack is geen pretje. Vaak bieden lokale motortaxi’s aan om je dat stukje te rijden, wat voor een paar dollar een prima oplossing is.
Voor reizigers op de fiets gelden dezelfde regels als voor buspassagiers, met de toevoeging dat je altijd goed moet checken of de gekozen grens open is voor buitenlanders én of ze e-visa accepteren. Fietsers melden regelmatig dat ze bij kleine, afgelegen grensposten (vooral vanuit Laos) de toegang worden geweigerd omdat het systeem daar niet is aangesloten op de landelijke e-visum database. Houd je als fietser dus aan de grotere, bekende checkpoints zoals Tay Trang of Lao Bao.
Combinaties
De flexibiliteit van het overland reizen stelt je in staat om creatieve combinaties van vervoersmiddelen te maken. De meest voor de hand liggende is de bus-boot combinatie. Reisaanbieders in Bangkok of Siem Reap verkopen vaak ‘joint tickets’ naar Ho Chi Minhstad. Dit betekent dat je een bus neemt naar de Cambodjaanse kust, overstapt op een minibus naar de grens bij Ha Tien, vervolgens de ferry naar Phu Quoc pakt voor een paar dagen strand, en vanuit daar een binnenlandse vlucht of boot-bus combinatie neemt naar het vasteland van Vietnam.
Vanuit China is de trein-bus combinatie populair. De Chinese hogesnelheidstreinen brengen je in recordtempo tot vlak aan de grens bij Hekou. Vanaf daar loop je de grens over naar Lao Cai, om direct over te stappen in een comfortabele Vietnamese slaapbus naar de bergregio’s. Dit bespaart aanzienlijk veel tijd ten opzichte van doorgaande internationale bussen die vaak lang stilstaan.
Praktische tips
Bij landgrenzen floreren altijd kleine lokale handeltjes en helaas ook de nodige scams. Het is belangrijk om met gezond verstand de grens te naderen. Geld wisselen bij de grens is een noodzakelijk kwaad; zorg dat je al je Laotiaanse Kip of Cambodjaanse Riel omwisselt voordat je Vietnam binnengaat, want deze valuta zijn in Vietnam volstrekt waardeloos. Doe dit echter alleen voor kleine bedragen om de eerste bus of taxi te betalen, want de wisselkoersen die de geldwisselaars rondom de grens aanbieden zijn ronduit beroerd.
Een hardnekkige scam bij met name de landgrenzen vanuit Cambodja en Laos is de zogenaamde ‘gezondheidscheck’ of ‘quarantainekosten’. Mannen in witte jassen of onduidelijke uniformen spreken je aan net voor de immigratiebalie en eisen dat je je temperatuur laat opnemen of een medisch formulier invult, waarna ze een ‘fee’ van één of twee dollar vragen. Dit is pure oplichting en absoluut geen officiële Vietnamese eis. Je kunt deze figuren vriendelijk maar resoluut negeren en direct doorlopen naar de daadwerkelijke immigratiebalie met de paspoortcontroleurs.
Tot slot: regel je vervoer vanaf de grens zoveel mogelijk van tevoren. Als je met een doorgaande bus reist (bijvoorbeeld Phnom Penh naar Ho Chi Minhstad), is alles geregeld. Maar als je op eigen houtje de grens oversteekt bij een afgelegen post, kan het aanbod van bussen aan de Vietnamese kant bedroevend laag zijn. Je bent dan overgeleverd aan de grillen (en hoge prijzen) van de paar taxichauffeurs die daar wachten op gestrande backpackers. Vroeg op de dag de grens oversteken is de beste garantie dat je nog aansluiting vindt op het lokale Vietnamese busnetwerk.