Sri Lanka is een relatief schone en toegankelijke tropische bestemming, maar het warme, vochtige klimaat vraagt wel wat aanpassingsvermogen van je lichaam. Als backpacker ben je veel buiten en kom je onvermijdelijk in aanraking met straathonden, muggen en lokaal straatvoedsel. Met de juiste voorbereiding en een flinke dosis gezond verstand kun je de meeste gezondheidsrisico's uitstekend managen en zorgeloos rondreizen.
Vaccinaties & medische voorbereiding
Voor een reis naar Sri Lanka worden standaard de vaccinaties tegen DTP (Difterie, Tetanus en Polio) en Hepatitis A aanbevolen. Blijf je langer dan twee weken of reis je erg basic, dan wordt vaak ook buiktyfus aangeraden. Een ander serieus aandachtspunt is rabiës (hondsdolheid). Sri Lanka heeft een enorme populatie zwerfhonden en ook bij tempels stikt het vaak van de makaken. Een rabiësvaccinatie geeft je extra tijd om medische hulp te zoeken na een beet of krab.
Laat je altijd persoonlijk adviseren door een reiskliniek of de GGD. Doe dit ruim op tijd, idealiter zo'n zes tot acht weken voor vertrek, omdat sommige vaccinaties uit meerdere prikken bestaan. Neem ook een uitdraai van je vaccinatiepaspoort mee; dit is handig mocht je ter plaatse onverhoopt in een ziekenhuis belanden.
Drinkwater & voedselveiligheid
Kraanwater in Sri Lanka is niet veilig om te drinken. Koop flessen water in de supermarkt of, nog beter, reis met een waterfilterfles zoals een LifeStraw of Grayl. Hiermee filter je kraanwater direct tot veilig drinkwater, wat je enorm veel plastic afval en geld bespaart. Gebruik ook voor het tandenpoetsen gefilterd water of flessenwater.
De Sri Lankaanse keuken is heerlijk, maar kan voor westerse magen even wennen zijn door de pittige kruiden. Eet gerust bij lokale 'hotels' (lokale eettentjes) en streetfoodkramen, zolang je ziet dat het er druk is en het eten vers voor je neus wordt bereid op hoge temperatuur. Een verse kottu roti is vrijwel altijd veilig. Wees terughoudend met voorgesneden fruit dat in de zon ligt, ongewassen salades en ijsblokjes waarvan je de herkomst niet kent.
Muggenziekten & tropische risico’s
Het goede nieuws is dat Sri Lanka in 2016 officieel vrij is verklaard van malaria. Je hoeft dus geen malariapillen te slikken. Het slechte nieuws is dat knokkelkoorts (dengue) wél veel voorkomt, vooral tijdens en net na de moessonperiodes. De muggen die dengue overbrengen steken voornamelijk overdag en in de vroege avond.
Omdat er geen vaccin is tegen dengue, is preventie je enige wapen. Smeer je overdag en rond schemering consequent in met een sterk muggenmiddel (bij voorkeur met DEET), draag lichte, bedekkende kleding en slaap altijd onder een klamboe of in een kamer met airconditioning.
Trek je de regenwouden in, zoals Sinharaja of de heuvels rondom Ella? Bereid je dan voor op bloedzuigers. Ze zijn volkomen ongevaarlijk en dragen geen ziektes over, maar de beet kan flink bloeden. Speciale 'leech socks' of wat zout op je schoenen strooien helpt om ze op afstand te houden.
Luchtvervuiling & hitte
Hoewel de luchtkwaliteit in Sri Lanka over het algemeen veel beter is dan in omliggende Aziatische landen, kan het in grote steden als Colombo en Kandy behoorlijk smoggy zijn. De uitlaatgassen van bussen en tuktuks stapelen zich hier op in de drukke straten.
Een groter risico is de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid. De tropische zon is meedogenloos, zeker rond het middaguur. Zonnesteek en uitdroging liggen op de loer, vooral wanneer je de rots van Sigiriya beklimt of uren in een hete bus zit. Drink veel meer water dan je thuis gewend bent. Lokale king coconuts (thambili) zijn overal langs de weg te koop en zitten boordevol natuurlijke elektrolyten; perfect om je vochtbalans snel te herstellen.
Medische zorg & apotheken
De medische voorzieningen in Sri Lanka zijn voor Aziatische begrippen prima geregeld. In vrijwel elk dorp vind je een apotheek (pharmacy), vaak herkenbaar aan een groen kruis. Apothekers spreken doorgaans goed Engels en verkopen veel medicijnen zonder recept, van antibiotica tot sterke pijnstillers. Controleer wel altijd de houdbaarheidsdatum op de verpakking.
Voor serieuze medische problemen reis je het beste naar Colombo of Kandy. De particuliere ziekenhuizen (private hospitals) zoals Nawaloka, Asiri of Lanka Hospitals bieden zorg van westerse kwaliteit, met modern opgeleide artsen. Overheidsziekenhuizen zijn gratis, maar kampen vaak met lange wachttijden en beperkte middelen. Als buitenlander kies je vrijwel altijd voor een privékliniek.
Reisverzekering & zorgkosten
Medische behandelingen in privéklinieken moeten direct afgerekend worden. Een consult kost vaak maar een paar euro, maar bij opnames of operaties lopen de kosten snel op in de duizenden euro's. Zorg daarom voor een uitstekende reisverzekering die medische kosten wereldwijd dekt, inclusief eventuele repatriëring. Check ook goed of activiteiten zoals surfen of het besturen van een scooter gedekt zijn, want dit valt bij sommige verzekeraars onder risicovolle sporten of vereist een apart motorrijbewijs.
Hoogteziekte & fysieke belasting
Echte hoogteziekte is in Sri Lanka vrijwel uitgesloten. Het hoogste punt van het land ligt net boven de 2.500 meter, en populaire bestemmingen in het bergland zoals Nuwara Eliya of Ella liggen ruim onder de kritieke grens.
De fysieke belasting zit hem in Sri Lanka in de steile klimtochten gecombineerd met het klimaat. De beklimming van Adam's Peak (Sri Pada) telt meer dan 5.000 treden. Doe dit soort zware inspanningen altijd vroeg in de ochtend of laat in de nacht om de brandende zon te vermijden, en bouw voldoende rustmomenten in.
Mentale en fysieke uitputting onderweg
Reizen door Sri Lanka is fantastisch, maar kan ook intens zijn. De wegen zijn bochtig, het verkeer is chaotisch en een busrit van honderd kilometer kan zomaar vier uur duren. Constant omringd zijn door lawaai, toeterende bussen en hitte eist zijn tol. Reis je te snel, dan ligt reismoeheid op de loer. Plan bewust rustdagen in. Het is verleidelijk om in twee weken het hele eiland over te racen, maar je haalt meer uit je reis door af en toe een middag bij een guesthouse in een hangmat te liggen en de indrukken te verwerken.
EHBO & noodsituaties
Een compacte, goedgevulde EHBO-set is onmisbaar. Neem in ieder geval ORS (tegen uitdroging bij diarree), loperamide, waterdichte pleisters, ontsmettingsmiddel en een tekentang mee. Omdat de wegen in het bergland extreem bochtig zijn en boottochten (zoals walvissen spotten in Mirissa) vaak onstuimig verlopen, zijn reispilletjes tegen wagen- en zeeziekte een absolute aanrader.
Bij een serieuze medische noodsituatie bel je in Sri Lanka het nummer 1990. Dit is de Suwaseriya ambulancedienst. Deze dienst is gratis, zeer efficiënt, landelijk dekkend en het personeel is goed getraind in eerste hulp en reanimatie.