Zuid-Afrika is een culinaire smeltkroes waar Afrikaanse, Europese en Aziatische invloeden samenkomen. Het eten is stevig, smaakvol en vaak sterk gericht op vlees. Voor budgetreizigers is uit eten gaan in Zuid-Afrika verrassend betaalbaar vergeleken met Europa, zeker als je de lokale eetcultuur omarmt. Van een rokerige braai in de buitenlucht tot kruidige curries in de steden; de diversiteit op je bord weerspiegelt de geschiedenis van het land.
Lokale specialiteiten
De Zuid-Afrikaanse keuken kent een aantal gerechten die je tijdens je reis ongetwijfeld tegenkomt. Het eten is over het algemeen niet extreem pittig, tenzij je in de regio rond Durban bent.
Braai
Een braai is veel meer dan alleen een barbecue; het is een nationaal instituut en een sociaal evenement. Vlees, zoals boerewors (een stevige, gekruide worst), lamskoteletten en steaks, wordt op open vuur bereid. Bij een traditionele braai horen ook bijgerechten zoals pap (een dikke maïspap), chakalaka (een pittige groenterelish) en braaibroodjies (tosti's met kaas, tomaat en ui die op het rooster worden gegrild).
Bunny Chow
Dit is het ultieme budgetvoer voor backpackers, ontstaan in de Indiase gemeenschap van Durban. Een Bunny Chow is een uitgehold kwart of half witbrood dat wordt gevuld met een rijke, pittige curry van kip, lamsvlees of bonen. Je eet het met je handen door stukken van het brood af te scheuren en in de saus te dippen.
Bobotie
Een klassieker uit de Kaap-Maleise keuken. Bobotie bestaat uit gekruid gehakt gemengd met rozijnen en chutney, afgetopt met een hartige eierlaag en vervolgens in de oven gebakken. Het heeft een kenmerkende zoethartige smaak en wordt vrijwel altijd geserveerd met gele rijst.
Biltong en Droëwors
Tijdens lange busritten of wandelingen door de nationale parken is biltong de perfecte snack. Dit is gekruid en gedroogd vlees, vaak van rund of wild zoals springbok of koedoe. Droëwors is de gedroogde variant van de traditionele worst. Je koopt het vers bij slagers of voorverpakt in supermarkten en tankstations.
Drank & alcohol
Zuid-Afrika is een van de grootste wijnproducenten ter wereld. Vooral in de West-Kaap, rondom Stellenbosch en Franschhoek, vind je talloze wijngaarden. Wijn is in de supermarkt en in restaurants spotgoedkoop naar Europese maatstaven. Voor een paar euro heb je al een uitstekende fles.
Bier is eveneens populair. Grote commerciële merken zoals Castle Lager, Black Label en Windhoek (uit buurland Namibië) domineren de markt. Daarnaast is er een bloeiende craft beer scene, vooral in steden als Kaapstad en Johannesburg, met tientallen lokale brouwerijen.
Als je geen alcohol drinkt, is rooibosthee de absolute aanrader. Deze theesoort groeit uitsluitend in de Cederberg-regio van Zuid-Afrika en wordt overal geserveerd, vaak ook in de vorm van ijsthee of als 'red cappuccino'. Een andere populaire lokale frisdrank is Rock Shandy, een verfrissende mix van limonade, sodawater en een paar druppels Angostura bitters.
Waar eten locals?
Straatvoedsel zoals je dat in Azië of Latijns-Amerika ziet, is in Zuid-Afrika minder gebruikelijk. Locals eten overdag vaak bij kleine bakkers, fastfoodketens of halen een maaltijd bij de supermarkt.
Supermarkten zoals Checkers, Spar en Woolworths hebben uitstekende 'deli' afdelingen. Hier koop je voor een klein bedrag warme maaltijden, zoals gebraden kip, verse salades, hartige taartjes (pies) en belegde broodjes. Dit is een ideale manier om de kosten laag te houden zonder elke dag zelf te hoeven koken in je hostel.
In de townships vind je 'shisa nyama's'. Dit zijn lokale slagerijen waar je je vlees koopt, waarna het ter plekke voor je op de braai wordt gegooid. Het is een levendige ervaring met harde muziek en veel gezelligheid, maar ga hier bij voorkeur heen met een lokale gids of een groepje vanuit je hostel.
Zuid-Afrika kent veel eigen ketens die kwalitatief beter zijn dan de standaard internationale fastfoodzaken. Nando's (bekend om de peri-peri kip) en Steers (voor goede burgers) zijn betaalbare plekken waar veel locals komen voor een snelle hap.
Hygiëne & veiligheid
De hygiënestandaarden in Zuid-Afrikaanse restaurants, supermarkten en cafés zijn hoog en vergelijkbaar met Europa. Je kunt overal met een gerust hart verse salades eten en ijsklontjes in je drankje nemen.
Kraanwater is in grote steden zoals Kaapstad en Johannesburg en langs de Tuinroute veilig om te drinken. In meer afgelegen gebieden, dorpen in de noordelijke provincies of rondom het Krugerpark is de waterkwaliteit de laatste jaren soms wisselvallig. Vraag bij twijfel in je accommodatie of het kraanwater drinkbaar is. Als dat niet zo is, koop dan flessenwater.
Let in landelijke gebieden ook op de gevolgen van 'load shedding' (geplande stroomuitval). Hoewel grotere restaurants generatoren hebben, kunnen kleine eettentjes of winkels langs de weg soms moeite hebben om hun koelingen koud te houden. Wees daar kritisch op vlees en zuivel.
Dieetwensen
Kaapstad en de steden langs de Tuinroute zijn een paradijs voor vegetariërs en veganisten. Je struikelt er over de hippe koffietentjes en restaurants met uitgebreide plantaardige menu's.
Zodra je de grote steden verlaat, wordt het uitdagender. In het binnenland draait de eetcultuur zwaar om vlees. Bij een braai bestaat je maaltijd als vegetariër vaak uit de bijgerechten: pap, salade en braaibroodjies. Geef in kleinere dorpen of bij georganiseerde tours duidelijk en ruim van tevoren je dieetwensen door, anders beland je al snel op een dieet van friet met kaas.
Voor reizigers die halal eten, is Zuid-Afrika relatief makkelijk. Vooral in Kaapstad (met name in de wijk Bo-Kaap) en Durban woont een grote moslimpopulatie. Veel restaurants zijn hier volledig gecertificeerd halal en supermarkten hebben duidelijk gemarkeerde halal-producten.
Veiligheid voor vrouwen
Tijdens het uitgaan in Zuid-Afrikaanse steden is waakzaamheid geboden rondom drankjes. 'Drink spiking' (het ongemerkt toevoegen van drugs aan een glas) komt helaas regelmatig voor in bars en nachtclubs in Kaapstad, Johannesburg en Durban. Neem nooit drankjes aan van vreemden, houd je glas altijd in de gaten en laat het niet onbeheerd achter als je naar het toilet gaat of de dansvloer op stapt.
Hoe dichtbij je restaurant of bar ook is, loop 's avonds en 's nachts nooit over straat. Bestel na het eten of stappen altijd een Uber om terug te keren naar je hostel, zelfs als de afstand maar een paar honderd meter is.
Overdag kun je als soloreizende vrouw overal zonder problemen in je eentje op een terras of in een café gaan zitten. Dit is volkomen normaal en je zult hierbij zelden worden lastiggevallen.