Vervoer

Nepal is een bergachtig land met relatief weinig geasfalteerde hoofdwegen en geen spoorwegnet van betekenis. Dat bepaalt hoe je je verplaatst: over land ben je vaak langer onderweg dan de afstand op de kaart doet vermoeden, en voor sommige bestemmingen is een binnenlandse vlucht praktisch de enige realistische optie. Welke vervoersvorm het beste past, hangt af van je route, je tijd en hoeveel comfort je wilt inruilen voor prijs.

Openbaar vervoer

Het binnenlandse openbaar vervoer in Nepal bestaat vooral uit bussen, aangevuld met binnenlandse vluchten voor afstanden waar de weg te lang, te slecht of niet aanwezig is. Er is geen nationaal treinnetwerk: de enige treinverbinding ligt in het zuiden, tussen Janakpur en Jaynagar net over de grens in India, en heeft voor een gewone Nepal-route geen praktisch nut.

Lokale bussen

De lokale bus is de goedkoopste manier om tussen steden en dorpen te reizen. Deze bussen stoppen onderweg voortdurend om passagiers op en af te laten stappen, zijn vaak overvol en hebben geen vaste zitplaatsindeling zoals je die van Europese bussen kent. Bagage gaat vaak op het dak. Voor kortere trajecten binnen een regio is dit een prima optie als je tijd hebt en niet gehecht bent aan comfort; voor lange trajecten tussen bijvoorbeeld Kathmandu en Pokhara is een tourist bus in de praktijk een stuk behapbaarder.

Tourist bus

Voor de populaire routes tussen Kathmandu, Pokhara, Chitwan en Lumbini rijden dagelijks tourist buses (ook wel deluxe of AC bus genoemd). Deze zijn gericht op buitenlandse reizigers en lokale reizigers die iets meer comfort willen: vaste zitplaatsen, meestal airconditioning of op hoogte een verwarmde cabine, en een vertrek op een vast tijdstip vanaf een verzamelpunt in het toeristengebied (in Kathmandu doorgaans vanuit de buurt van Thamel of Sundhara). Tickets boek je via je accommodatie, een lokaal reisbureau of rechtstreeks bij het busbedrijf. Het is de gangbare manier om tussen de belangrijkste backpackbestemmingen te reizen zonder de chaos van een lokale bus.

Binnenlandse vluchten

Voor bestemmingen in de bergen is vliegen vaak niet alleen comfortabeler, maar de enige praktische optie. De vlucht naar Lukla, het startpunt voor treks richting de Everest-regio, is hier het bekendste voorbeeld: er loopt geen doorgaande weg naartoe, dus wandelaars vliegen vanaf Kathmandu of Ramechhap. Ook Jomsom, startpunt voor delen van de Annapurna-regio, is per vlucht bereikbaar naast een lange jeeprit. Binnenlandse luchthavens in de bergen liggen op korte, smalle landingsbanen en vluchten zijn sterk afhankelijk van wind en zicht.

Vluchten naar bergluchthavens zoals Lukla worden regelmatig vertraagd of geannuleerd door weersomstandigheden, vooral vroeg in de ochtend als mist optrekt. Plan bij een aansluitende internationale vlucht altijd een marge van minstens één buffer dag, zeker in het begin en einde van een trekkingseizoen.

Voor vluchten tussen grotere steden, zoals Kathmandu-Pokhara of Kathmandu-Bhairahawa (bij Lumbini), gelden gewone commerciële toestellen en is de kans op vertraging kleiner dan bij de kleine bergluchthavens, al blijft mist in het Kathmandu-dal in de wintermaanden een terugkerende oorzaak van uitgestelde vluchten.

Lange afstanden

Nepal is smaller dan het op de kaart lijkt, maar het bergachtige terrein maakt reistijden onvoorspelbaar. Een afstand van 200 kilometer over land, zoals tussen Kathmandu en Pokhara, kost met de tourist bus doorgaans zes tot acht uur, afhankelijk van wegwerkzaamheden, verkeer bij het verlaten van Kathmandu en het seizoen. Dezelfde afstand per binnenlandse vlucht duurt ongeveer een half uur, wat het overwegen waard is als je weinig dagen hebt of een aansluitende trekking of vlucht niet wilt riskeren.

Andere veelgebruikte lange trajecten zijn Kathmandu-Chitwan (voor het nationaal park), Kathmandu- of Pokhara-Lumbini (richting de grens met India), en de routes naar trekking-startpunten zoals Besisahar (Annapurna Circuit) of Syabrubesi (Langtang). Deze laatste routes gaan vaak over smallere, kronkelende bergwegen waar een lokale bus of gedeelde jeep de gangbare opties zijn; een tourist bus rijdt hier meestal niet.

De staat van de wegen verschilt sterk per regio en seizoen. Tijdens de monsoon, ruwweg van juni tot september, veroorzaken aardverschuivingen en wegverzakkingen in het heuvel- en berggebied regelmatig vertragingen of tijdelijke afsluitingen. Buiten dat seizoen zijn de hoofdroutes tussen de grote steden over het algemeen goed berijdbaar, al blijven wegwerkzaamheden en verkeersdrukte bij het verlaten en binnenkomen van Kathmandu een vaste vertragende factor.

Busongelukken op bergwegen komen in Nepal voor, vaker op nachtelijke ritten en op smalle, onverlichte wegen in de heuvels. Kies waar mogelijk voor een vertrek overdag en voor een erkend touristbusbedrijf in plaats van de goedkoopste lokale nachtbus op een bergroute.

Voor treks is het gebruikelijk dat het vervoer naar het startpunt een apart onderdeel van de planning is. Een jeep naar Syabrubesi of Besisahar kost al snel een halve tot hele dag, en de weg zelf hoort al bij de ervaring: smal, hobbelig en met uitzicht op de vallei onderweg. Wie voor een trekking een agentschap boekt, regelt dit vervoer meestal als onderdeel van het pakket; zelfstandige reizigers boeken een gedeelde jeep of lokale bus vanaf een busstation in Kathmandu of Pokhara.

Lokaal vervoer

Binnen steden en toeristische centra reis je doorgaans met een combinatie van lopen, microbus en fietsriksja. In Kathmandu rijden microbussen en tempo's (elektrische driewielers) vaste, drukke routes door de stad tegen een lage prijs; als bezoeker is de route zonder lokale kennis niet altijd makkelijk te doorgronden, en het instappen gaat vaak informeel, zonder duidelijke haltes.

In toeristische wijken zoals Thamel in Kathmandu of Lakeside in Pokhara is lopen vaak de praktische keuze: de straten zijn smal, vaak matig toegankelijk voor auto's, en de belangrijkste voorzieningen liggen dicht bij elkaar. Fietsriksja's rijden vooral in het centrum van Kathmandu en in delen van de Terai (het vlakke zuiden, onder meer bij Lumbini); voor een korte rit is dit een rustiger alternatief voor gemotoriseerd verkeer, maar spreek de prijs vooraf af.

Voor tochten net buiten de stad, zoals naar een tempel of uitkijkpunt bij Kathmandu of Pokhara, is een gedeelde lokale bus goedkoop maar kan drukte de rit onaangenaam maken; een gehuurde taxi of scooter geeft meer flexibiliteit tegen een hogere prijs.

Taxi's

Taxi's in Nepal hebben officieel een meter, maar die wordt in de praktijk zelden gebruikt voor toeristen. Gangbaar is dat je de prijs vooraf afspreekt met de chauffeur, voordat je instapt. Een indicatie van een redelijke prijs krijg je het makkelijkst door bij je accommodatie te vragen wat een rit naar een bepaalde bestemming ongeveer zou moeten kosten, en daarmee als uitgangspunt te onderhandelen.

In Kathmandu en in mindere mate Pokhara zijn ritapps zoals Pathao en InDrive in gebruik, vooral voor motorfiets-taxi's en in toenemende mate ook voor gewone taxi's. Het voordeel is dat de prijs vooraf in de app staat, wat onderhandelen overbodig maakt en een vaste referentie geeft, ook als je zelf geen taxi via de app boekt maar op straat een prijs afspreekt.

Bij aankomst op het vliegveld van Kathmandu (Tribhuvan International Airport) staan taxichauffeurs vaak actief reizigers te benaderen; een prijs die daar wordt genoemd, ligt doorgaans hoger dan een rit die je zelf regelt via je accommodatie of een app zodra je binnen bent. Voor de eerste rit naar je accommodatie is dat verschil in de praktijk vaak beperkt in absolute bedragen, maar het is wel iets om rekening mee te houden als je vooraf wilt weten wat je ongeveer betaalt.

Huurvervoer

Een motorfiets huren is vooral rond Pokhara een gangbare manier om zelf tochten te maken naar bijvoorbeeld uitkijkpunten, meren of dorpen in de omgeving die met openbaar vervoer minder makkelijk te combineren zijn. Verhuurbedrijven vragen meestal om een geldig rijbewijs; voor een motor met een cilinderinhoud boven een bepaalde grens is in Nepal formeel een internationaal rijbewijs met de juiste categorie vereist, al wordt dit in de praktijk niet overal even strikt gecontroleerd. Check bij twijfel de voorwaarden van je reisverzekering: schade of letsel bij een ongeval zonder geldig en passend rijbewijs wordt door verzekeraars vaak niet gedekt.

Zelf een auto huren en besturen is in Nepal minder gangbaar dan in veel andere landen. Het verkeer in en rond de grotere steden is drukker en minder voorspelbaar dan veel Europese bezoekers gewend zijn, en op bergwegen komen smalle bochten, tegenliggers en onverwacht overstekend vee voor. De gangbare manier om met een auto te reizen is dan ook een auto met chauffeur huren, via een lokaal reisbureau of je accommodatie, vooral voor een dagtrip of een langere route waarbij je onderweg wilt stoppen. Dit is duurder dan het openbaar vervoer, maar geeft meer controle over vertrektijd en tussenstops dan een tourist bus met vaste dienstregeling.

Voor kortere afstanden binnen een stad of tussen nabijgelegen dorpen is een fiets huren in sommige toeristische centra, zoals Pokhara, ook een optie. Houd hierbij rekening met hoogteverschillen: veel routes rond Poksokohare en in de heuvels rond Kathmandu zijn minder vlak dan ze op een kaart lijken, wat een fietstocht fysiek zwaarder maakt dan de afstand alleen suggereert.