Nepal heeft geen kust en grenst alleen aan India en China. Overland aankomen betekent dus altijd een van deze twee landgrenzen oversteken: de lange grens met India in het zuiden, oosten en westen, of de grens met Tibet (China) in het noorden. In de praktijk is de route via India verreweg het meest gebruikt, vooral door backpackers die Nepal combineren met een reis door Noord-India. De grens met Tibet is technisch een optie, maar in de praktijk alleen bereikbaar via een georganiseerde tour.
Over land binnenkomen
De grens tussen Nepal en India is ruim 1.800 kilometer lang en kent meerdere officiële grensovergangen met immigratiekantoren waar buitenlandse reizigers hun paspoort kunnen laten stempelen. Voor de meeste nationaliteiten, waaronder Nederlanders en Belgen, is een Nepal-visum bij aankomst mogelijk op deze grensposten: je vult een formulier in, levert een pasfoto aan en betaalt de visumkosten contant in Amerikaanse dollars. De exacte tarieven en geldigheidsduur van de verschillende visumcategorieën kunnen wijzigen, dus check deze vooraf bij de Nepalese immigratiedienst (Department of Immigration) of de Nepalese ambassade, zodat je met het juiste bedrag aan cash op de grens staat.
Als je vanuit India komt, heb je bovendien een geldig Indiaas visum nodig om India zelf binnen te komen of, als je andersom reist, om Indiaas grondgebied te verlaten. Niet elk type Indiaas visum, waaronder het e-Visa, is bij elke landgrenspost bruikbaar voor in- of uitreis. Controleer daarom bij de Indiase ambassade of het officiële e-Visa-portaal welke grensposten geschikt zijn voor jouw visumtype, voordat je een overlandroute via India plant.
De grens met Tibet ligt hoog in de Himalaya en wordt gecontroleerd door de Chinese autoriteiten. Onafhankelijk reizen in Tibet is niet toegestaan: buitenlanders hebben een Tibet Travel Permit nodig en moeten reizen als onderdeel van een georganiseerde tour met gids. Dit maakt de grens met China een fundamenteel andere ervaring dan de grens met India, waar je zelfstandig, zonder gids of vooraf geboekte tour, kunt oversteken.
Zelfstandig van India naar Nepal reizen is relatief eenvoudig, maar de grens met Tibet oversteken kan alleen via een vooraf geboekte, vergunde tour. Losse, spontane grensovergangen naar Tibet bestaan niet voor individuele reizigers.
Grensovergangen
Vanuit India
Er zijn verschillende officiële grensovergangen tussen India en Nepal, met duidelijke verschillen in ligging, drukte en aansluiting op verder vervoer.
De grensovergang bij Belahiya, vlakbij het Indiase Sunauli en het Nepalese Bhairahawa, is de bekendste en meest gebruikte overgang voor internationale reizigers. Deze route sluit aan op Varanasi in India, een populaire tussenstop voor wie door Noord-India reist, en op Lumbini net aan de Nepalese kant van de grens, de geboorteplaats van Boeddha. Vanaf Bhairahawa vertrekken bussen naar Kathmandu en Pokhara; de rit duurt doorgaans zo'n acht tot tien uur, afhankelijk van wegomstandigheden en het seizoen.
Raxaul aan de Indiase kant en Birgunj aan de Nepalese kant vormen een tweede belangrijke overgang, met een goede aansluiting op treinverbindingen richting Delhi, Patna en Kolkata. Deze grenspost verwerkt veel vrachtverkeer tussen beide landen, wat de sfeer drukker en chaotischer maakt dan bij Belahiya. Vanuit Birgunj rijden bussen naar Kathmandu; reken ook hier op zo'n tien tot twaalf uur reistijd, met kans op vertraging door bergwegen en verkeer.
Kakarbhitta, in het uiterste oosten van Nepal, is de logische overgang voor wie vanuit Darjeeling, Sikkim of Noordoost-India komt. De grens sluit aan op het Indiase Panitanka bij Siliguri. Vanaf Kakarbhitta is Kathmandu met de bus een lange rit van meerdere uren; wie deze afstand wil overslaan, kan vanaf het nabijgelegen vliegveld van Bhadrapur binnenlands doorvliegen naar Kathmandu.
In het westen van Nepal liggen ook grensovergangen bij Nepalgunj (Jamunaha) en Mahendranagar (Gaddachowki/Banbasa). Deze worden veel minder door internationale reizigers gebruikt en zijn vooral relevant als je specifiek naar het westen van Nepal reist, bijvoorbeeld richting Bardia Nationaal Park of het afgelegen Rara-gebied. De infrastructuur en aansluiting op verder openbaar vervoer zijn hier beperkter dan bij de oostelijkere overgangen.
Vanuit Tibet (China)
De belangrijkste operationele grensovergang tussen Tibet en Nepal ligt bij Rasuwagadhi aan de Nepalese kant en Gyirong (Kerung) aan de Chinese kant, ten noorden van Kathmandu. Deze route verving de oudere overgang bij Kodari/Zhangmu, die na de aardbeving van 2015 grotendeels beschadigd raakte en sindsdien niet meer de hoofdroute voor reizigers is.
Om deze grens over te steken heb je een Chinees groepsvisum nodig dat via een erkende Tibetaanse of Nepalese reisorganisatie wordt geregeld, samen met een Tibet Travel Permit. Je kunt dit visum niet vooraf zelfstandig bij een Chinese ambassade in Europa aanvragen voor deze route; de aanvraag verloopt via het reisbureau dat de tour organiseert. Gedurende de hele periode in Tibet reis je met een lokale gids en volgens een vooraf goedgekeurd programma, ook als je alleen de doorreis naar Nepal maakt.
In de praktijk boeken de meeste reizigers deze grensovergang als onderdeel van een meerdaagse overlandtour tussen Lhasa en Kathmandu, aangeboden door in Kathmandu gevestigde reisorganisaties. Los, spontaan de grens oversteken zoals bij de Indiase grensposten is hier niet mogelijk.
Te voet of per fiets
Bij de Indiase grensovergangen loop je de grens vaak letterlijk te voet over: je regelt de uitreisstempel aan de Indiase kant, loopt naar het Nepalese immigratiekantoor voor het visum en de inreisstempel, en pakt aan de andere kant lokaal vervoer of een aansluitende bus verder het land in. Dit is de gangbare gang van zaken bij overgangen als Belahiya, Birgunj en Kakarbhitta.
Fietsers die met eigen fiets door Zuid-Azië reizen, kunnen dezelfde grensovergangen gebruiken. De fiets wordt meestal zonder extra formaliteiten meegenomen door de douane, al kan het de moeite waard zijn om bij drukke overgangen zoals Raxaul rekening te houden met extra tijd en aandacht van grenspersoneel. Fietsen de grens met Tibet oversteken is, net als lopen zonder georganiseerde tour, niet mogelijk vanwege de vergunningsplicht.
Combinaties
Veel overlandreizigers combineren treinvervoer in India met lokaal vervoer naar de grens en een bus in Nepal. Een gangbare route is bijvoorbeeld de trein van Delhi naar Gorakhpur, gevolgd door lokaal vervoer naar Sunauli, de grensovergang te voet, en een bus vanaf Bhairahawa naar Kathmandu of Pokhara. Vanuit het oosten van India is een vergelijkbare combinatie mogelijk via Siliguri naar Kakarbhitta, eventueel aangevuld met een korte binnenlandse vlucht vanaf Bhadrapur als je de lange busrit naar Kathmandu wilt overslaan.
Voor Tibet ligt de combinatie anders: hier boek je vooraf een meerdaagse tour die zowel het bezoek aan Lhasa en omgeving als de grensoversteek naar Kathmandu omvat, inclusief vervoer, gids en overnachtingen. Dit is geen route die je onderweg spontaan samenstelt, in tegenstelling tot de Indiase grensovergangen.
Praktische tips
Neem bij een overgang met India voldoende contant geld in Amerikaanse dollars mee voor het Nepalese visum bij aankomst, samen met een pasfoto. Niet elke grenspost heeft altijd wisselgeld of pinfaciliteiten, en vertrouwen op een pinautomaat ter plekke is geen zekerheid.
Grensposten sluiten 's avonds. Plan je aankomst bij de grens ruim overdag, zodat je zeker weet dat het immigratiekantoor open is en er nog aansluitend vervoer naar Kathmandu of Pokhara vertrekt. Laat aankomen op een onbekende grensplaats laat op de avond is onhandig, omdat accommodatie en betrouwbaar vervoer daar beperkter zijn dan in de grote steden.
Bij drukke overgangen zoals Raxaul en Sunauli/Belahiya zijn informele "hulpjes" en tussenpersonen actief die tegen betaling aanbieden je door de formaliteiten te loodsen of een taxi of busticket te regelen. Dit is niet per se gevaarlijk, maar vaak duurder dan zelf naar het officiële immigratiekantoor en de bushalte lopen.
Doe de grensformaliteiten zelf bij het officiële immigratiekantoor en vraag prijzen voor busvervoer na bij meerdere aanbieders of bij de balie zelf, in plaats van het eerste aanbod bij de grens te accepteren.
Houd rekening met wegomstandigheden, vooral in en na het regenseizoen: bergwegen richting Kathmandu en de route naar Rasuwagadhi kunnen last hebben van aardverschuivingen, wat de reistijd flink kan verlengen. Voor de algemene beste periode om in Nepal te reizen geldt:
Algemene reisperiode: okt–nov
Wissel bij grensovergangen alleen een klein bedrag aan Nepalese roepies voor de eerste uren; de wisselkoersen bij grensposten zijn doorgaans minder gunstig dan bij een bank of erkend wisselkantoor in Kathmandu of Pokhara. Bewaar bovendien een kopie van je paspoort en visum apart van het origineel, voor het geval je tijdens de reis om identificatie wordt gevraagd of documenten kwijtraakt.
Vraag het Pax over Nepal