Colombia is een fantastisch reisland, maar de groeiende populariteit trekt helaas ook mensen aan die een graantje willen meepikken van onoplettende toeristen. Hoewel de meeste Colombianen ontzettend gastvrij, behulpzaam en eerlijk zijn, is het naïef om te denken dat je nergens op hoeft te letten. Zeker in de grotere steden en toeristische hotspots liggen specifieke trucs en valkuilen op de loer. Door te weten hoe deze in elkaar steken, voorkom je dat je reisbudget of je veiligheid onnodig in gevaar komt.
Veelvoorkomende scams
Oplichters in Colombia zijn vaak creatief en spelen in op de verwarring of onwetendheid van reizigers. Een aantal trucs keert regelmatig terug.
De nep-politieagent
Bij deze klassieke scam word je op straat aangesproken door iemand in burgerkleding die zich legitimeert met een (nep)badge als politieagent, vaak vergezeld door een ‘toerist’ die netjes meewerkt. Ze beweren dat er vals geld in omloop is of zoeken naar drugs, en vragen je om je portemonnee of paspoort te laten zien. Terwijl ze je biljetten zogenaamd controleren, verdwijnt er razendsnel een deel in hun eigen zak. Echte Colombiaanse politieagenten dragen vrijwel altijd een uniform en zullen je nooit op straat vragen om je contante geld te overhandigen.
Scopolamine via datingapps en in bars
Dit is een van de meest beruchte en gevaarlijke scams in Colombia. Via apps als Tinder of Bumble word je verleid tot een date, of je wordt in een bar aangesproken door een charmant persoon. Op een onbewaakt moment wordt er scopolamine (ook wel burundanga genoemd) in je drankje, eten of zelfs op een flyer gedaan. Dit poeder maakt je extreem volgzaam en wist je geheugen. Slachtoffers pinnen vervolgens zelf hun rekeningen leeg of geven waardevolle spullen weg, om de volgende dag zonder herinneringen en zonder geld wakker te worden.
Gebruik datingapps in Colombia met extreme voorzichtigheid. Spreek altijd af op een openbare, drukke plek, laat je drankje nooit onbeheerd achter en neem je date niet direct mee naar je hotel of appartement. Deze scam treft voornamelijk mannelijke soloreizigers, maar kan iedereen overkomen.
De gemorste vloeistof
Je loopt op straat en plotseling spuit iemand wat mosterd, vogelpoep of een andere vieze substantie op je kleding. Direct schiet er een ‘vriendelijke’ voorbijganger te hulp met doekjes om je schoon te maken. Terwijl jij afgeleid bent door de vlek en de onverwachte hulp, rolt een handlanger je zakken of tas leeg.
Menukaarten zonder prijzen
Vooral aan de Caribische kust is dit een hardnekkig probleem. Je gaat op het strand zitten of bestelt iets bij een straatverkoper, maar er is geen menukaart met prijzen zichtbaar. Als je achteraf de rekening krijgt, blijkt die astronomisch hoog te zijn. Soms worden er zelfs extra kosten gerekend voor het gebruik van de stoel, de schaduw of de muziek die toevallig speelde.
Waar ze voorkomen
Scams concentreren zich logischerwijs op plekken waar veel toeristen met geld samenkomen. In Bogotá is de wijk La Candelaria een bekende plek voor de nep-politietruc en snelle zakkenrollers. Medellín, en dan specifiek de wijken El Poblado en Laureles, is momenteel de absolute hotspot voor datingapp-scams en drogeringen in het uitgaansleven.
Cartagena spant de kroon als het gaat om agressieve straatverkopers, torenhoge rekeningen op stranden zoals Playa Blanca, en taxi's die weigeren de meter aan te zetten. Verder zijn grote busterminals en de directe omgeving van luchthavens plekken waar je scherp moet zijn op onofficiële taxi's en mensen die ongevraagd je koffers willen 'dragen' voor een absurde fooi.
Hoe herken je ze?
Het herkennen van een scam begint bij het signaleren van afwijkend gedrag. Colombianen zijn vriendelijk, maar iemand die op straat extreem opdringerig is, plotseling fysiek contact zoekt of heel dwingend hulp aanbiedt die je niet nodig hebt, heeft vaak een dubbele agenda.
Een enorme rode vlag is een situatie die haast of paniek creëert. Scammers willen niet dat je rustig nadenkt. Ook een date die direct voorstelt om naar een afgelegen plek te gaan of heel snel wil afspreken in jouw accommodatie, is verdacht. Tot slot: als een dienst, product of ritprijs te mooi klinkt om waar te zijn, is dat in Colombia vrijwel altijd ook zo.
Preventie
De beste verdediging tegen scams en diefstal in Colombia is verankerd in een lokaal gezegde: No dar papaya. Dit betekent vrij vertaald dat je jezelf geen makkelijk doelwit moet maken. Loop niet te zwaaien met je dure telefoon op straat, draag geen opvallende sieraden en haal geen dikke stapels contant geld tevoorschijn in het openbaar.
Gebruik voor vervoer in de grote steden altijd apps zoals Cabify, InDrive of Uber. Je weet dan vooraf de prijs, de route wordt geregistreerd en je stapt in bij een geregistreerde chauffeur. Dit voorkomt eindeloze discussies over de prijs en ritten met onveilige straattaxi's.
Spreek bij het kopen van eten of het boeken van een tour op straat altijd vooraf een harde prijs af. Vraag letterlijk "Cuanto cuesta?" en zorg dat er geen misverstand kan bestaan over de valuta (pesos, geen dollars). Loop weg als iemand weigert een duidelijke prijs te noemen.
Wat te doen als het misgaat
Mocht je toch in een scam trappen of slachtoffer worden van diefstal, blijf dan kalm. Verzet je nooit fysiek als de situatie dreigend wordt; spullen zijn vervangbaar, je veiligheid niet. Geef af wat ze vragen en probeer zo snel mogelijk de situatie te verlaten.
Blokkeer direct je bankpassen en simkaart als je telefoon of portemonnee weg is. Om de schade te kunnen claimen bij je reisverzekering, heb je een lokaal politierapport (een denuncia) nodig. Je kunt hiervoor het beste naar de Policía de Turismo gaan, aangezien zij gewend zijn aan het helpen van buitenlanders en soms Engels spreken. Verwacht niet dat de politie je spullen terugvindt, het gaat puur om de administratieve afhandeling voor je verzekering.
Valkuilen zonder scam
Niet alles wat geld kost of misgaat is direct oplichting; soms zijn het gewoon praktische valkuilen. Een klassiek voorbeeld is pinnen. Veel pinautomaten in Colombia, zoals die van Servibanca of in grote supermarkten, rekenen torenhoge transactiekosten en hebben lage opnamelimieten. Als je niet oppast, betaal je zomaar tien euro aan kosten per pintransactie. Zoek liever naar banken zoals Davivienda of Caja Social, waar de kosten lager zijn of de limieten hoger.
Een andere valkuil is het onderschatten van afstanden. Een rit van 150 kilometer lijkt op de kaart een peulenschil, maar kan door de kronkelige bergwegen, slechte asfaltering en zwaar vrachtverkeer zomaar zes uur duren. Plan je reisdagen niet te strak in, want bussen in Colombia vertrekken regelmatig te laat en doen er vrijwel altijd langer over dan gepland.
Daarnaast betalen toeristen in Colombia vaak de 'Gringo tax'. Dit is geen formele scam, maar simpelweg het feit dat marktkooplui of taxichauffeurs een hogere prijs vragen omdat ze zien dat je een buitenlander bent. Afdingen is hier de norm. Doe dit met een glimlach en respect, maar wees niet bang om de helft van de initiële vraagprijs te bieden op een markt.
Veiligheid voor vrouwen & solo reizigers
Als vrouwelijke soloreiziger krijg je in Colombia onvermijdelijk te maken met de machocultuur. Dit uit zich vaak in staren, sissen, toeteren of opmerkingen op straat (catcalling). Hoewel dit intimiderend kan overkomen, is het meestal ongevaarlijk. De beste strategie is om het volledig te negeren en doelgericht door te lopen. Ga er niet op in, want dat wordt vaak als een uitnodiging voor een gesprek gezien.
Loop na zonsondergang niet alleen over straat, ook niet in wijken die overdag veilig en toeristisch aanvoelen. Neem voor die paar euro altijd een taxi via een app, zelfs als je accommodatie maar een paar straten verderop ligt. De sfeer in Colombiaanse steden kan per straatblok omslaan. Deel daarnaast altijd je live-locatie via WhatsApp met een vriend, familielid of medereiziger als je in een taxi stapt, een date hebt of een lange busrit maakt. Vertrouw bovenal op je onderbuikgevoel: als een situatie, persoon of plek niet goed voelt, vertrek dan direct.