Costa Rica is qua oppervlakte niet enorm, maar door de bergen, onverharde wegen en slingerende routes duren ritten vaak aanzienlijk langer dan je op de kaart inschat. Voor backpackers is er een uitstekend en goedkoop netwerk van lokale bussen, aangevuld met comfortabele toeristenshuttles voor de lastigere trajecten. Het reistempo ligt over het algemeen laag, dus een flexibele instelling en een slimme routeplanning voorkomen een hoop frustratie onderweg.
Openbaar vervoer
Het publieke busnetwerk is de ruggengraat van budgetreizen in Costa Rica. De bussen zijn spotgoedkoop, met ritten die vaak maar een paar euro kosten. Er is geen sprake van één nationale vervoersmaatschappij; tientallen private bedrijfjes bedienen verschillende regio's. De bussen variëren van moderne touringcars met airconditioning op de hoofdwegen tot oude, rammelende schoolbussen op de meer afgelegen routes.
Het grootste knelpunt van het busnetwerk is dat het is opgebouwd als een ster rondom de hoofdstad. San José is het absolute knooppunt. Wil je van de Caribische kust naar de Pacifische kust, dan ontkom je er bijna niet aan om eerst terug te reizen naar San José en daar over te stappen. Bovendien heeft de hoofdstad geen centraal busstation. De terminals van maatschappijen als MEPE, Tracopa en Terminal 7-10 liggen verspreid over het centrum. Je moet dus vaak met een taxi of Uber van het ene naar het andere station om je reis te vervolgen.
Grote backpacks gaan onderin het bagageruim van de bus. Houd je daypack met al je waardevolle spullen, elektronica en paspoort altijd op schoot. Leg deze nooit in het bagagerek boven je hoofd, want daar worden ze regelmatig en ongemerkt leeggehaald terwijl je slaapt.
Lange afstanden
Omdat afstanden in kilometers meevallen maar in reistijd flink oplopen, sta je bij verplaatsingen tussen de grote bestemmingen vaak voor een keuze tussen tijd en geld.
Publieke bussen
Voor de langere afstanden zijn de directe publieke bussen (directo) de goedkoopste optie. Ze stoppen minder vaak dan de reguliere bussen (colectivo) en zijn daardoor sneller. Voor populaire routes zoals San José naar Puerto Viejo of San José naar Manuel Antonio is dit een prima en betaalbare keuze. Kaartjes koop je het beste een dag van tevoren op het busstation, want bussen kunnen vol zitten.
Shared shuttles
Als je geen zin hebt in overstappen of lange wachttijden in San José, zijn gedeelde minivans (shared shuttles) een uitkomst. Bedrijven zoals Interbus, Caribe Shuttle en EasyRide rijden met comfortabele busjes met airco direct tussen populaire bestemmingen. Ze halen je vaak op bij je hostel en zetten je af bij je volgende accommodatie. Het is met prijzen tussen de 40 en 60 euro per rit een stuk duurder dan de lokale bus, maar het scheelt je vaak een halve of hele reisdag.
Reis je tussen La Fortuna en Monteverde? Neem dan de 'taxi-boat-taxi' (ook wel jeep-boat-jeep genoemd). In plaats van een urenlange, hobbelige busrit rondom het Arenalmeer, steek je het meer per boot over. Het is sneller en levert je direct een prachtige tocht op met uitzicht op de vulkaan.
Binnenlandse vluchten
Heb je weinig tijd en een ruim budget, dan kun je vliegen met maatschappijen zoals Sansa. Ze vliegen met kleine propellervliegtuigjes vanaf San José naar plekken als Tamarindo, Nosara, Quepos en de Osa Peninsula (Puerto Jiménez of Drake Bay). Een rit van zeven uur over hobbelwegen verandert zo in een vlucht van veertig minuten. Houd wel rekening met zeer strikte bagagelimieten; een zware backpack moet vaak tegen een flinke meerprijs mee.
Lokaal vervoer
Binnen de dorpen en langs de kust is vervoer vaak heel laagdrempelig. In strandbestemmingen zoals Puerto Viejo, Cahuita en Santa Teresa is de fiets het perfecte vervoermiddel. Voor een paar dollar per dag huur je een beachcruiser waarmee je van strand naar strand fietst.
Voor iets grotere afstanden, zoals van het stadje Quepos naar het nationaal park Manuel Antonio, rijden er constant lokale bussen op en neer voor omgerekend nog geen euro. In de wat meer uitgestrekte kustdorpen zie je tegenwoordig ook steeds vaker tuk-tuks rondrijden, ideaal voor een snelle rit naar je hostel als je met je backpack in de hitte staat.
Taxi’s
De officiële taxi's in Costa Rica zijn rood en hebben een gele driehoek op de deuren. Taxi's die vanaf het vliegveld rijden zijn oranje. Officiële taxi's horen een meter (maría) te hebben en deze ook te gebruiken. Vraag hier altijd om bij het instappen. Weigeren ze de meter aan te zetten, spreek dan vooraf heel duidelijk een prijs af of zoek een andere taxi.
Naast de rode taxi's heb je Uber en Didi. Deze apps werken uitstekend in San José en de omliggende Centrale Vallei. Het is vaak goedkoper, je weet vooraf wat je betaalt en het voelt veilig omdat de route wordt bijgehouden. Omdat ridesharing in Costa Rica nog in een juridisch grijs gebied opereert, kan een chauffeur je vragen om voorin te komen zitten, zodat het lijkt alsof jullie vrienden zijn. Buiten de grotere steden en in de afgelegen kustdorpen is Uber vrijwel niet aanwezig.
Daarnaast zijn er de 'piratas', onofficiële taxi's. Dit zijn vaak gewone personenauto's die ritten aanbieden. Hoewel locals er veel gebruik van maken, is het voor reizigers af te raden tenzij je hostel een specifieke, betrouwbare chauffeur voor je belt. Je hebt namelijk geen enkele garantie over de prijs of veiligheid.
Huurvervoer
Met een eigen voertuig ervaar je Costa Rica op zijn best. Je stopt waar je wilt, bereikt verborgen watervallen en bent niet afhankelijk van busschema's. Het is echter wel een flinke aanslag op je budget.
Auto huren
De grote vraag bij autohuur in Costa Rica is altijd: heb ik een 4×4 nodig? Het antwoord hangt af van je route en het seizoen. Blijf je op de hoofdwegen en bezoek je voornamelijk plekken als La Fortuna, Manuel Antonio en Puerto Viejo, dan is een gewone auto of een SUV met wat hogere bodemvrijheid (high clearance) voldoende. Ga je echter naar Monteverde, de Nicoya Peninsula (zoals Santa Teresa of Nosara) of de Osa Peninsula, dan is een 4×4 sterk aan te raden. In het regenseizoen (mei tot november) is een 4×4 op veel van deze onverharde, modderige routes zelfs absolute noodzaak.
Pas op voor verborgen kosten bij het online huren van een auto. In Costa Rica is een specifieke lokale aansprakelijkheidsverzekering wettelijk verplicht. Veel internationale vergelijkingssites nemen deze niet op in de getoonde prijs, waardoor je aan de balie ineens tientallen euro's per dag extra moet afrekenen. Boek direct bij betrouwbare maatschappijen en controleer of de verplichte verzekering is inbegrepen.
Scooters en ATV's
In stofferige surfstadjes zoals Santa Teresa en Tamarindo is de ATV (quad) koning. Vanwege de diepe kuilen en onverharde wegen is dit het makkelijkste vervoermiddel om de omliggende stranden te verkennen. Ze zijn niet goedkoop om te huren (vaak vanaf 50 euro per dag), maar bieden veel vrijheid. Gewone scooters worden veel minder verhuurd; de slechte staat van veel lokale wegen maakt rijden op twee kleine wieltjes simpelweg te gevaarlijk.
Kortingspassen
Costa Rica kent geen nationaal systeem met buspassen of treinabonnementen voor reizigers. Je koopt voor elke rit een los kaartje. Bij de toeristenshuttles kun je soms een kleine korting bedingen als je direct meerdere ritten bij dezelfde maatschappij boekt, maar verwacht hier geen wonderen van. Het vervoer is in Costa Rica een kwestie van 'pay as you go'.