Costa Rica staat misschien niet bekend als de culinaire hoofdstad van Latijns-Amerika, maar de lokale keuken is voedzaam, vers en verrassend smaakvol. Rijst en bonen vormen de basis van vrijwel elke maaltijd, vaak aangevuld met bakbanaan, vers fruit en lokaal gevangen vis of vlees. Voor budgetreizigers is het ontdekken van de traditionele eethuisjes niet alleen de beste manier om de cultuur te proeven, maar ook cruciaal om de reiskosten in dit relatief dure land onder controle te houden.
Lokale specialiteiten
De Costa Ricaanse keuken, ook wel comida típica genoemd, is mild van smaak en leunt sterk op verse, onbewerkte ingrediënten. Verwacht geen extreem pittige gerechten zoals in Mexico; de smaken komen hier vooral van verse kruiden zoals koriander, knoflook en ui.
Gallo Pinto
Het onbetwiste nationale ontbijt. Dit is een stevig mengsel van rijst en zwarte bonen, opgebakken met kruiden, ui, paprika en de onmisbare zoetkruidige Salsa Lizano. Het wordt standaard geserveerd met eieren, gebakken banaan (plátano maduro) en lokale kaas. Het is een zware maaltijd, maar perfect als bodem voor een actieve dag in de jungle.
Casado
De ultieme lunch voor backpackers. Een casado (letterlijk: getrouwde man) is een groot bord vol met witte rijst, zwarte bonen, een kleine salade, bakbanaan en een eiwitbron naar keuze. Dit kan kip (pollo), vis (pescado), rundvlees (carne) of varken (cerdo) zijn. Het is goedkoop, voedzaam en overal verkrijgbaar.
Ceviche
Vooral populair langs de Pacifische en Caribische kust. Stukjes rauwe, verse vis worden gemarineerd in limoensap en gemengd met fijngesneden ui, paprika en koriander. Het zuur van de limoen 'gaart' de vis. Costa Ricanen eten dit vaak met zoute crackers of patacones.
Patacones
Dit zijn dikke schijven groene bakbanaan die worden gefrituurd, platgeslagen en daarna nogmaals gefrituurd tot ze knapperig zijn. Ze dienen vaak als bijgerecht of als snack, geserveerd met een dip van zwarte bonenpuree of verse guacamole.
Drank & alcohol
Door het tropische klimaat draait veel in Costa Rica om hydratatie en vers fruit. De koffiecultuur is bovendien diepgeworteld; het land produceert koffiebonen van wereldklasse. Locals drinken hun koffie vaak gefilterd via een traditionele chorreador (een soort katoenen sok) en drinken het zwart of met flink wat suiker.
Een andere favoriet zijn de batidos of frescos: verse vruchtensappen gemaakt van ananas, mango, papaya of de lokale zure vrucht cas. Je bestelt ze gemengd met water (al agua) of met melk (con leche).
Wat alcohol betreft domineren de lokale bieren Imperial en Pilsen de markt. Ze zijn licht, verfrissend en overal goedkoop te krijgen. De nationale sterke drank is Guaro, een heldere en lichtzoete alcohol gemaakt van suikerriet. Het populairste shotje is de Chiliguaro, een mix van guaro, tomatensap, limoen en tabasco.
Waar eten locals?
Als je het reisbudget in toom wilt houden, vermijd dan de op westerlingen gerichte restaurants met Engelse menukaarten. Locals eten vrijwel uitsluitend in zogenaamde soda's. Dit zijn kleine, onafhankelijke familierestaurants met een open pui en plastic stoeltjes. Hier eet je de beste traditionele gerechten voor een fractie van de prijs van toeristische plekken. Een casado in een soda kost doorgaans tussen de 3.000 en 5.000 colones.
Kijk rond lunchtijd waar de lokale politie, bouwvakkers of taxichauffeurs eten. Als een soda vol zit met Tico's (Costa Ricanen), weet je zeker dat de omloopsnelheid hoog is en het eten vers, goed en betaalbaar is.
Daarnaast zijn de overdekte markten, zoals de Mercado Central in San José of lokale markten in kleinere steden, uitstekende plekken om authentiek en goedkoop te eten. Je zit hier gezellig aan een lange bar direct aan de keuken.
Hygiëne & veiligheid
De hygiënestandaarden in Costa Rica zijn hoog in vergelijking met veel andere landen in Midden-Amerika. Eten in lokale soda's en bij straatkraampjes is over het algemeen zeer veilig. Ingrediënten worden goed verhit en de keukens zijn schoon.
Een groot voordeel van reizen in Costa Rica is dat het kraanwater in het overgrote deel van het land veilig is om te drinken. Dit scheelt niet alleen geld, maar ook veel plastic afval. In enkele zeer afgelegen kustgebieden, zoals delen van de Caribische kust of het schiereiland Osa, wordt soms aangeraden om flessenwater te drinken of het water te filteren. Vraag dit bij aankomst altijd even na bij de receptie van je hostel. IJsblokjes in drankjes worden in de regel gemaakt van gezuiverd water en leveren zelden problemen op.
Dieetwensen
Voor vegetariërs en veganisten is Costa Rica een verrassend makkelijk land om doorheen te reizen. Omdat de basis van de lokale keuken uit rijst, bonen, bakbanaan en vers fruit bestaat, kun je in letterlijk elke soda een vegetarische casado bestellen. Voor veganisten is het een kwestie van vragen om de kaas en het ei weg te laten.
In de bekende toeristische hubs en surfbestemmingen, zoals Santa Teresa, Nosara en Puerto Viejo, is de keuze aan hippe plantaardige restaurants enorm. Je vindt hier alles van veganistische smoothiebowls tot glutenvrije pizza's, al liggen de prijzen in deze etablissementen wel op of soms zelfs boven Europees niveau.
Glutenvrij eten is lokaal ook goed te doen. Tarwe wordt in de traditionele keuken weinig gebruikt; maïs (voor tortilla's) en rijst voeren de boventoon. Let wel op bij gefrituurde snacks en sauzen, want kruisbesmetting is in kleine keukens moeilijk te voorkomen.
Veiligheid voor vrouwen
Uit eten gaan is voor soloreizende vrouwen overal in het land heel toegankelijk. Je kunt zonder problemen alleen aanschuiven in een lokale soda voor een maaltijd. Het personeel is doorgaans vriendelijk en behulpzaam.
Bij het uitgaan en het nuttigen van alcohol in drukke kustplaatsen en feestbestemmingen (zoals Tamarindo, Jacó of Puerto Viejo) is waakzaamheid wel vereist. De sfeer is vaak ontspannen en feestelijk, wat soms leidt tot onvoorzichtigheid.
In populaire surf- en feestbestemmingen komt drogeren (drink spiking) helaas voor. Neem je drankje altijd zelf aan de bar in ontvangst, laat het nooit onbeheerd achter en accepteer geen drankjes van onbekenden tenzij je de bartender het hebt zien inschenken.