Reizen door Nicaragua draait grotendeels om de chicken bus: omgebouwde Amerikaanse schoolbussen die het hele land verbinden voor een paar cordoba. Voor backpackers met tijd en geduld is dat het goedkoopste én meest authentieke vervoer. Wie minder tijd heeft of grotere stukken wil overbruggen, kan terugvallen op toeristenshuttles, gedeelde taxi's en een handvol bootverbindingen. Het netwerk is dicht genoeg om bijna overal te komen, maar zelden snel of comfortabel.
Openbaar vervoer
De ruggengraat van het openbaar vervoer zijn de zogenaamde chicken bussen, lokaal gewoon "buses" genoemd. Dit zijn voormalige Amerikaanse schoolbussen, vaak felgekleurd, die vertrekken zodra ze vol zitten en onderweg overal stoppen. Ze zijn spotgoedkoop, rijden frequent op de drukke routes en vormen het echte reizen door het land. Je betaalt meestal aan een conducteur (ayudante) die door het gangpad loopt; houd kleingeld klaar, want wisselen op grote biljetten gaat moeizaam.
Daarnaast bestaan er expresbussen en microbuses: kleinere busjes die directer en sneller rijden tussen grotere plaatsen zoals Managua, Granada, León en Rivas. Die kosten iets meer maar schelen flink in reistijd, omdat ze minder vaak stoppen. Op populaire backpackerroutes, bijvoorbeeld richting San Juan del Sur of Granada, zijn microbuses vaak de slimste keuze.
De grootste valkuil is Managua zelf. De hoofdstad heeft meerdere busterminals, verspreid over de stad, en elke terminal bedient andere bestemmingen. Mercado Mayoreo, Mercado Israel Lewites (UCA) en Mercado Roberto Huembes hebben elk hun eigen routes. Wie aankomt zonder te weten naar welke terminal hij moet, verliest zomaar een uur en een paar dollar aan onnodige taxiritten. Vraag vooraf bij je hostel welke terminal je nodig hebt.
Reis met een dagrugzak op schoot en je grote backpack tussen je benen of op het rek vooraan. Op chicken bussen verdwijnen tassen die uit het zicht liggen soms via het dak of de achterdeur. Houd waardevolle spullen altijd op je lichaam.
Lange afstanden
Nicaragua is compact genoeg dat de meeste binnenlandse afstanden in een halve tot hele dag te overbruggen zijn. De drukste corridor loopt langs de Pacifische kant: Managua, Granada, Masaya, Rivas en de grens met Costa Rica. Op die as rijden de meeste en snelste verbindingen. Naar het noorden, richting Matagalpa, Estelí en Somoto, en zeker naar de afgelegen Caribische kant duurt alles langer en rijden er minder bussen.
Voor backpackers die hostels aaneenrijgen zijn toeristenshuttles een populair alternatief op de hoofdroutes. Deze minivans rijden tussen plekken als Granada, León, San Juan del Sur en Ometepe, vaak met deur-tot-deur ophaalservice bij je hostel. Ze zijn een stuk duurder dan de lokale bus, maar je vermijdt overstappen, terminals zoeken en de hitte van een volle chicken bus. Boeken kan meestal via je accommodatie of online een dag van tevoren.
Internationale bussen verbinden Nicaragua met de rest van Midden-Amerika. Maatschappijen als Tica Bus en Transnica rijden comfortabele lange-afstandsbussen naar Costa Rica, Honduras en El Salvador, met airco en vaste vertrektijden. Voor wie meerdere landen combineert is dit de betrouwbaarste optie, al moet je rekening houden met lange wachttijden bij de grens. Reserveer deze ritten een paar dagen vooruit, zeker rond feestdagen.
Op de afgelegen Caribische kant, zoals richting Bluefields, is er geen doorgaande weg vanuit het westen. Reizen daarheen verloopt via een combinatie van bus naar El Rama en daarna een panga (snelle boot) of via een binnenlandse vlucht. Reken op een volle reisdag en beperkte vertrektijden.
Lokaal vervoer
Binnen steden en dorpen zijn de opties overzichtelijk. In Granada, León en kleinere plaatsen kom je vrijwel overal lopend, omdat de historische centra compact zijn. Voor langere ritten binnen een stad gebruik je een taxi of, in veel plaatsen, een fietstaxi of paardenkoets (vooral toeristisch in Granada).
Op Ometepe en in San Juan del Sur huren backpackers vaak een scooter of quad om de omgeving te verkennen, omdat het busnetwerk daar dun en traag is. Houd er rekening mee dat de wegen op Ometepe deels onverhard en hobbelig zijn; rij voorzichtig en check de remmen en banden van je huurvoertuig voordat je vertrekt. Voor stranden en lagunes rond San Juan del Sur is een eigen voertuig of een gedeelde shuttle vaak de enige praktische manier om er te komen.
In grotere plaatsen rijden ook gedeelde colectivo-taxi's: gewone auto's die een vaste route volgen en passagiers oppikken tot ze vol zitten. Ze zijn goedkoper dan een privétaxi en handig voor korte stukken, maar minder geschikt als je veel bagage bij je hebt.
Taxi's
Taxi's hebben in Nicaragua bijna nooit een meter. De prijs spreek je vooraf af, vóór je instapt. Vraag eerst aan je hostel of bij locals wat een normale rit ongeveer kost, zodat je een referentie hebt en niet het toeristentarief betaalt. In steden als Granada en León zijn de afstanden klein en de ritten goedkoop; alleen luchthaventransfers en lange ritten lopen op.
Een belangrijk punt is het verschil tussen een gedeelde taxi en een privétaxi. Reguliere stadstaxi's pikken onderweg vaak andere passagiers op die een andere kant op moeten. Dat is normaal en goedkoper, maar als je alleen of met waardevolle spullen reist, kun je beter om een "taxi privado" of "taxi expreso" vragen. Dan rijdt de taxi rechtstreeks naar jouw bestemming zonder extra opstappers.
Vermijd 's nachts willekeurige taxi's op straat aanhouden, zeker in Managua. Bel of laat je hostel een betrouwbare taxi regelen, of gebruik een geregistreerde chauffeur. Gedeelde nachttaxi's met onbekende medepassagiers zijn de situatie waarin de meeste problemen ontstaan. Noteer eventueel het kenteken en deel het met iemand.
Huurvervoer
Een auto huren geeft vrijheid op routes waar bussen schaars zijn, zoals de noordelijke bergen of afgelegen stranden, maar het is relatief duur en de rijomstandigheden vragen ervaring. De hoofdwegen langs de Pacifische kust zijn redelijk, maar secundaire wegen kunnen onverhard, slecht verlicht en bezaaid met kuilen zijn. Loslopend vee, voetgangers en fietsers zonder verlichting maken nachtelijk rijden risicovol; plan ritten overdag.
Voor de meeste backpackers is een auto huren overkill. Scooters en motoren zijn populairder en goedkoper, vooral op Ometepe, rond San Juan del Sur en in León voor uitstapjes naar de vulkanen. Controleer altijd de papieren, verzekering en staat van het voertuig, en maak foto's van bestaande schade voordat je wegrijdt. Een internationaal rijbewijs naast je gewone rijbewijs wordt aangeraden en kan bij controles gevraagd worden.
Tank op de hoofdroutes, want pompstations zijn dun gezaaid in afgelegen gebieden en op eilanden. Op Ometepe is het slim om vol te tanken voordat je de ronde over het eiland maakt, omdat tankstations beperkt en soms gesloten zijn.
Per boot
Boten zijn onmisbaar voor een deel van Nicaragua. Naar Ometepe, het dubbele vulkaaneiland in het Meer van Nicaragua, vaar je vanaf San Jorge bij Rivas. Er rijden zowel kleinere lanchas als grotere veerboten; bij ruw water op het meer is de grotere ferry comfortabeler en minder misselijkmakend. De overtocht duurt ongeveer een uur en vertrektijden zijn beperkt, dus check het laatste schema voordat je laat op de dag aankomt.
Voor de Corn Islands in de Caribische Zee is de keuze tussen een binnenlandse vlucht vanaf Managua of de lange route over land en water via Bluefields en een panga. De boot is goedkoper maar veel langer en regelmatig uitverkocht of geannuleerd bij slecht weer. De vlucht is duur maar bespaart een volle reisdag. Tussen Big Corn en Little Corn vaart een panga die bij hoge golven flink kan stuiteren; wie snel zeeziek wordt, gaat achterin zitten en houdt de horizon in het oog.
Op kleinere schaal gebruik je boten ook bij Las Isletas voor Granada, in natuurgebieden zoals de Río San Juan en het Indio Maíz-reservaat, en op delen van de Caribische kust waar wegen ontbreken. Voor deze trajecten geldt: vertrektijden zijn schaars, vaak één of twee keer per dag, en boeken of vroeg aanwezig zijn voorkomt dat je vastzit tot de volgende dag.
Praktische routekeuzes
De meeste backpackers volgen een logische lus langs de Pacifische kant: aankomst bij Managua of de grens, dan León, Granada, Ometepe en San Juan del Sur, met de oversteek naar Costa Rica via Peñas Blancas. Op die route is alles met bus, microbus of shuttle goed te doen en hoef je zelden te improviseren. Wie verder van de gebaande paden wil, naar het noorden of de Caribische kant, moet rekening houden met langere reistijden, minder verbindingen en de noodzaak om vertrektijden vooraf te checken.
Een gemengde aanpak werkt vaak het best: lokale chicken bussen voor korte, goedkope hops waar je de tijd hebt, en een toeristenshuttle of vlucht voor de