28-Dagen Cuba – Cultuur, Natuur en het Echte Leven

Sfeer

Havana is een stad die al je zintuigen tegelijk aanvalt en je vanaf de eerste seconde opslokt. Zodra je de luchthaven verlaat, stap je in een levende tijdmachine waar Amerikaanse oldtimers uit de jaren vijftig de straten delen met fietstaxi's, rammelende Lada's en paard-en-wagens. De zoute zeelucht vanaf de Straat van Florida mengt zich met de geur van uitlaatgassen, gebraden varkensvlees en goedkope rum. Het is een plek van extreme contrasten: de prachtig gerestaureerde koloniale pleinen in Habana Vieja staan in schril contrast met de afbrokkelende, overvolle woonblokken in Centro Habana, waar het echte leven zich op straat afspeelt. Muziek klinkt letterlijk uit elke deuropening, of het nu live salsa is of reggaeton uit een krakende speaker. Voor veel backpackers is de eerste kennismaking met Havana overweldigend, chaotisch en ronduit magisch. Je moet even je ritme vinden, wennen aan het feit dat je smartphone hier niet je redding is, en je overgeven aan het trage, soms frustrerende, maar altijd fascinerende Cubaanse tempo.

Highlights

Verdwalen is de beste activiteit in Havana. Begin in Habana Vieja, het oude centrum, en wandel langs Plaza de Armas, Plaza Vieja en de indrukwekkende Catedral de San Cristobal. Loop vervolgens via de iconische Paseo del Prado richting El Capitolio, dat als twee druppels water lijkt op zijn broer in Washington. Een wandeling over de Malecón, de kilometerslange boulevard langs de oceaan, is een absolute must, vooral rond zonsondergang wanneer half Havana hier verzamelt om te drinken, te vissen en te flirten. Voor een bizar stukje kunst ga je naar Fusterlandia in de wijk Jaimanitas, waar kunstenaar José Fuster een hele buurt heeft bedekt met mozaïeken in de stijl van Gaudí. Vergeet ook niet de wijk Vedado te bezoeken, met zijn brede lanen, oude maffia-hotels en de beroemde begraafplaats Necrópolis Cristóbal Colón.

Cultuur en natuur

De cultuur van Havana is rauw en overal aanwezig. Het is de stad van de revolutie, wat je terugziet in het Museo de la Revolución, gevestigd in het voormalige presidentiële paleis. De kogelgaten zitten nog in de muren. Maar de echte cultuur vind je in de interactie met de Habaneros. Ze zijn trots, veerkrachtig en altijd in voor een praatje, ondanks de zware economische omstandigheden. Natuur vind je in de stad zelf weinig, behalve de enorme banyanbomen op de pleinen, maar een korte taxirit brengt je naar Playas del Este. Deze stranden net buiten de stad zijn populair bij de locals en bieden een prima ontsnapping aan de hitte van het beton.

Backpackpraktijk

Havana is je logistieke startpunt en de plek waar je de ongeschreven regels van Cuba moet leren. Slaap altijd in een 'casa particular' (een kamer bij mensen thuis); dit is niet alleen goedkoper dan de staatshotels, maar ook de enige manier om echt contact te maken en de lokale economie direct te steunen. Vanaf de luchthaven neem je een officiële taxi naar het centrum. Regel direct je internet: koop een Etecsa-kraskaart of een lokale simkaart, want wifi is schaars en vaak alleen beschikbaar op openbare pleinen of in duurdere hotels. Download offline kaarten (zoals Maps.me) voordat je naar Cuba vliegt, want je zult ze dagelijks nodig hebben. Voor vervoer binnen de stad gebruik je de 'maquinas' (gedeelde oldtimer-taxi's die vaste routes rijden) of fietstaxi's, maar spreek altijd vooraf de prijs af.

Budget en slimme tips

Geldzaken in Cuba zijn complex en veranderen razendsnel door inflatie. Neem al je reisgeld contant mee in Euro's. Pinautomaten werken vaak niet, accepteren geen Maestro, of geven je de officiële, zeer ongunstige wisselkoers. Wissel je Euro's op de informele markt (vraag de eigenaar van je casa particular om hulp) voor Cubaanse Peso's (CUP). Dit scheelt aanzienlijk in je budget. Eet bij 'paladares' (privé-restaurants) in plaats van staatsrestaurants voor beter eten en eerlijkere prijzen. Voor de echte budget-ervaring haal je pizza's of broodjes varkensvlees bij de kleine raampjes op straat, waar je betaalt in lokale peso's. Wees voorbereid op tekorten: neem essentiële zaken zoals zonnebrand, medicijnen, tampons en zelfs wat snacks mee vanuit huis, want de supermarkten in Havana hebben vaak lege schappen.

Sfeer

Na de hectiek van Havana is de aankomst in Viñales een verademing. Dit kleine boerendorp in de provincie Pinar del Río voelt aan als het decor van een oude western, maar dan tropisch. De hoofdstraat is inmiddels behoorlijk toeristisch, vol met restaurants en casas particulares, maar zodra je tien minuten buiten het centrum loopt, sta je midden in de rode modder van de tabaksvelden. De sfeer is hier landelijk en ontspannen. Boeren rijden op paarden of in ossenkarren, hanen kraaien de hele dag door en het leven volgt het ritme van de zon. De vallei wordt gedomineerd door de 'mogotes', gigantische, steile kalksteenrotsen die als groene bulten uit het vlakke landschap oprijzen. Het is een plek waar je 's avonds op de veranda van je casa zit in een schommelstoel, met een sigaar in de ene hand en een glas rum in de andere, luisterend naar de krekels.

Highlights

De absolute hoofdreden om hier te zijn is de Valle de Viñales. De beste manier om dit te verkennen is te paard of te voet met een lokale gids. Je bezoekt werkende tabaksboerderijen waar je het hele proces van zaadje tot sigaar krijgt uitgelegd, en waar je uiteraard zelf een vers gerolde sigaar kunt proeven, gedoopt in een beetje honing. Een andere populaire stop is de Cueva del Indio, een grot waar je met een klein motorbootje doorheen vaart. Het is wat toeristisch, maar indrukwekkend. Voor een fantastisch uitzicht over de vallei ga je rond zonsondergang naar Hotel Los Jasmines. Huur ook een fiets om op eigen houtje de kleinere zandwegen te verkennen; de wegen zijn relatief vlak en het landschap is adembenemend.

Cultuur en natuur

Viñales is het agrarische hart van Cuba. De cultuur hier draait om het land, de oogst en traditionele landbouwmethoden die door een gebrek aan moderne machines nog steeds grotendeels handmatig of met dierlijke kracht worden uitgevoerd. De natuur is spectaculair en uniek in de wereld. De mogotes zijn overblijfselen van een oud kalksteenplateau dat miljoenen jaren geleden is weggesleten. De grond is hier ijzerrijk en dieprood, wat een prachtig contrast vormt met de felgroene tabaksplanten. In de omgeving vind je ook natuurlijke poelen en kleinere grottenstelsels die minder druk bezocht worden dan de hoofdattracties.

Backpackpraktijk

Viñales is extreem goed ingespeeld op backpackers. Bijna elk huis in het dorp is een casa particular, wat betekent dat je nooit zonder slaapplek zult zitten, zelfs als je niets hebt geboekt. Vervoer vanuit Havana is eenvoudig te regelen via de Viazul-bus of een gedeelde colectivo-taxi (die je vaak via je casa in Havana kunt boeken). In Viñales zelf doe je alles lopend, op de fiets of te paard. Let op dat het in de vallei flink kan regenen, wat de rode zandpaden in gladde modderpoelen verandert; neem dus schoenen mee die vies mogen worden. Pinnen is hier nog lastiger dan in Havana, dus zorg dat je voldoende contant geld hebt meegenomen uit de hoofdstad.

Budget en slimme tips

Omdat Viñales zo populair is, liggen de prijzen in de hoofdstraat voor eten en drinken relatief hoog. Wil je budgetvriendelijk eten, vraag dan of je in je casa particular kunt dineren. De maaltijden die de casa-eigenaren bereiden (vaak enorme porties kip, varkensvlees of verse vis met rijst, bonen en bakbanaan) zijn niet alleen goedkoper, maar vrijwel altijd veel lekkerder dan in de restaurants. Als je een paardrijtocht boekt, doe dit dan direct via je casa of spreek een boer aan; vermijd de grote touroperators om te zorgen dat je geld direct bij de lokale bevolking terechtkomt. De Mural de la Prehistoria (een enorme, felgekleurde schildering op een rotswand) kost entree, maar je kunt het vanaf de weg ook prima zien zonder te betalen.

Sfeer

Playa Larga is een slaperig vissersdorpje gelegen aan de beruchte Varkensbaai (Bahía de Cochinos). Waar veel reizigers direct doorstoten naar de grotere steden, biedt Playa Larga een heerlijk ontspannen kustvibe. Het dorp stelt qua architectuur niet veel voor, maar de ligging direct aan het water maakt alles goed. Veel casas particulares liggen letterlijk op het strand; je stapt vanuit je kamer zo het zand op. De sfeer is hier traag en ziltig. Overdag is het dorp uitgestorven omdat iedereen in of op het water is, en 's avonds verzamelen reizigers en locals zich rond de kleine strandbarretjes voor een mojito en verse vis. Het is de perfecte plek om even bij te komen van de reisdagen en je over te geven aan het Caribische ritme.

Highlights

De kustlijn tussen Playa Larga en het nabijgelegen Playa Girón is een van de beste en meest toegankelijke duik- en snorkelgebieden van Cuba. Het unieke hier is dat het koraalrif direct vanaf de kust te bereiken is; je hebt geen boot nodig. Plekken als Punta Perdiz en Cueva de los Peces (een diepe cenote vol vissen, verbonden met de zee) zijn fantastisch. Je kunt bij lokale duikscholen voor een zeer schappelijke prijs een duikuitrusting huren of een introductieduik maken. Naast de onderwaterwereld is de geschiedenis hier tastbaar. Overal langs de weg zie je propagandaborden die de Cubaanse overwinning tijdens de Amerikaanse invasie van 1961 vieren. Het kleine museum in Playa Girón geeft een fascinerend, zij het eenzijdig, beeld van deze historische gebeurtenis.

Cultuur en natuur

Playa Larga grenst aan het Nationaal Park Ciénaga de Zapata, het grootste moerasgebied van het Caribisch gebied. Dit is een paradijs voor natuurliefhebbers en vogelspotters. Met een gids kun je op zoek gaan naar krokodillen, flamingo's en de piepkleine bijkolibrie, de kleinste vogel ter wereld. De natuur is hier ruig en ongerept, wat een mooi contrast vormt met de gecultiveerde tabaksvelden van Viñales. Cultureel gezien draait het hier om de trots van de overwinning in de Varkensbaai; de lokale bevolking vertelt je er graag over, vaak met een flinke dosis patriottisme.

Backpackpraktijk

De reis van Viñales naar Playa Larga is een lange rit. De makkelijkste manier is een colectivo (gedeelde taxi) die je via je casa regelt; deze rijdt vaak via Havana waar je overstapt in een ander voertuig. De Viazul-bus is ook een optie, maar kost meer tijd. In Playa Larga zelf kun je fietsen of scooters huuren om de kustlijn richting Playa Girón af te rijden. Een belangrijke waarschuwing: Playa Larga ligt naast een moeras, wat betekent dat de muggen hier rond zonsondergang meedogenloos zijn. Neem sterke DEET mee, want lokaal is insectenspray vrijwel onmogelijk te krijgen.

Budget en slimme tips

Duiken is in Cuba aanzienlijk goedkoper dan in de rest van het Caribisch gebied, en de Varkensbaai is de perfecte plek voor budgetreizigers om hun PADI te halen of losse duiken te maken. Voor eten kun je het beste bij je casa blijven; de verse vis en kreeft (vaak illegaal gevangen, maar overal aangeboden) zijn hier fantastisch en betaalbaar. Wil je besparen op vervoer langs de kust? De lokale bus (guagua) rijdt onregelmatig tussen Playa Larga en Playa Girón en kost slechts een paar peso, maar je moet wel geduld hebben. Liften is in Cuba heel normaal en veilig; geef de chauffeur een kleine bijdrage voor de moeite.

Sfeer

Cienfuegos voelt anders aan dan de rest van Cuba. Deze stad, gesticht door Franse kolonisten, ademt een zekere elegantie en ruimtelijkheid die je in Havana of Santiago niet vindt. De straten zijn breed, recht en schoon, en de architectuur heeft een duidelijke neoklassieke en eclectische inslag. Het wordt niet voor niets de 'Parel van het Zuiden' genoemd. De sfeer is rustig en geciviliseerd. Langs de uitgestrekte Malecón van Cienfuegos flaneren families en geliefden, terwijl de zon langzaam in de enorme baai zakt. Het is een stad waar je niet per se weken hoeft te blijven, maar die een perfecte, charmante tussenstop vormt om even op adem te komen voordat je je in de drukte van Trinidad stort.

Highlights

Het hart van de stad is Parque José Martí, een prachtig plein omringd door indrukwekkende gebouwen zoals het Teatro Tomás Terry en het Palacio de Ferrer. Vanaf het plein loop je via de Paseo del Prado (de langste straat van Cuba) helemaal naar het zuiden, over de Malecón, richting Punta Gorda. Dit schiereiland staat vol met pastelkleurige houten villa's uit de jaren twintig en dertig. Aan het uiterste puntje vind je Palacio de Valle, een bizar maar schitterend gebouw met Moorse, gotische en Venetiaanse invloeden. Het is de perfecte plek om op het dakterras een cocktail te drinken en uit te kijken over de baai. Buiten de stad kun je een uitstapje maken naar de watervallen van El Nicho, al kun je die ook vanuit Trinidad bezoeken.

Cultuur en natuur

De Franse invloed is de culturele ruggengraat van Cienfuegos, wat de stad in 2005 een plek op de UNESCO Werelderfgoedlijst opleverde. De stad is trots op haar muzikale erfgoed; de beroemde Cubaanse zanger Benny Moré komt uit de nabijgelegen regio en wordt hier geëerd. Qua natuur domineert de Bahía de Cienfuegos, een van de belangrijkste natuurlijke havens van het land. Het water is hier kalm, hoewel niet per se geschikt om in te zwemmen nabij de stad. Voor echte natuur moet je de heuvels van de Escambray in, richting El Nicho, waar je weelderige jungle en heldere zwempoelen vindt.

Backpackpraktijk

Cienfuegos is logistiek een zeer makkelijke stop. Vanaf Playa Larga is het slechts een paar uur rijden met een colectivo of de Viazul. De stad is compact genoeg om het centrum en Punta Gorda te voet te verkennen, hoewel een fietstaxi voor de lange rechte stukken in de hitte geen overbodige luxe is. Omdat het een kortere stop is, kun je hier mooi je was laten doen in je casa particular en wat administratie bijwerken op het wifi-plein in Parque José Martí. Twee nachten is voor de meeste backpackers precies genoeg om de sfeer te proeven en de highlights af te vinken.

Budget en slimme tips

Cienfuegos is over het algemeen iets goedkoper dan Trinidad of Havana. Langs de Paseo del Prado vind je veel kleine raampjes waar je voor lokale peso's (CUP) uitstekende snacks, ijsjes en sterke Cubaanse koffie kunt scoren. Wil je naar Palacio de Valle? Je betaalt een kleine entree, maar daar zit vaak een drankje op het dakterras bij inbegrepen, wat het de moeite waard maakt. Als je El Nicho wilt bezoeken, overweeg dan om dit te doen als een tour-transfer tussen Cienfuegos en Trinidad; zo combineer je een reisdag met een activiteit en bespaar je tijd en geld.

Sfeer

Trinidad is het absolute kroonjuweel van koloniaal Cuba en voelt als een openluchtmuseum. De straten zijn geplaveid met ongelijke kasseien (ooit meegenomen als ballast in Europese schepen), de huizen zijn geschilderd in felle pastelkleuren en voor de ramen zitten sierlijke smeedijzeren hekken. Het centrum is autovrij, waardoor het geluid van paardenhoeven en straatmuzikanten de boventoon voert. De sfeer is hier intens: overdag brandt de zon genadeloos op de stenen en trekt iedereen zich terug in de schaduw, maar zodra de avond valt, komt de stad bruisend tot leven. Trinidad is ontegenzeggelijk toeristisch—je zult hier meer backpackers zien dan in de rest van het land—maar de charme is zo overweldigend dat je dat al snel vergeeft. Het is de plek waar je nachtenlang salsa danst en overdag verkoeling zoekt in de bergen of aan zee.

Highlights

Het Plaza Mayor is het kloppende hart van de stad, omringd door musea en de iconische gele klokkentoren van het klooster van San Francisco de Asís (beklim deze voor het beste uitzicht over de stad). 's Avonds verzamelt iedereen zich op de brede trappen naast de kathedraal bij de Casa de la Música. Hier is elke avond livemuziek en wordt er volop salsa gedanst onder de sterren, met een mojito in de hand. Buiten de stad is de Valle de los Ingenios een must; deze vallei stond ooit vol met suikerrietplantages die Trinidad zijn rijkdom gaven. Je kunt de Manaca Iznaga-toren beklimmen, waarvandaan vroeger de slaven in de gaten werden gehouden. Voor ontspanning huur je een fiets en trap je in een uurtje naar Playa Ancón, een prachtig wit zandstrand aan de Caribische Zee.

Cultuur en natuur

De rijkdom van Trinidad is gebouwd op de suikerindustrie en de donkere geschiedenis van slavernij, wat je terugziet in de weelderige paleizen rond het Plaza Mayor en de ruïnes in de suikervallei. Muzikaal gezien is Trinidad een bolwerk; de Afro-Cubaanse invloeden zijn hier sterk en religieuze Santería-rituelen vinden nog steeds plaats achter gesloten deuren. Qua natuur ligt Trinidad perfect ingeklemd tussen de zee en het Escambray-gebergte. Een dagtrip naar Topes de Collantes is een absolute aanrader. Hier wandel je door dichte jungle naar spectaculaire watervallen zoals Salto del Caburní of Vegas Grandes, waar je een ijskoude duik kunt nemen.

Backpackpraktijk

Trinidad is een hub voor reizigers, dus logistiek is alles hier makkelijk te regelen. De Viazul-bus dropt je aan de rand van het oude centrum, en vanaf daar is het struikelen over de casas particulares. Let op: de kasseienstraten zijn een nachtmerrie voor rolkoffers, dus je backpack is hier je beste vriend. Omdat je hier vijf dagen bent, heb je ruim de tijd om zowel de bergen als het strand mee te pakken. Regel je excursies (zoals paardrijden in de vallei of een taxi naar de watervallen) via je casa-eigenaar; zij hebben de beste en meest betrouwbare contacten. Wees voorbereid op de hitte; Trinidad is een van de warmste steden van Cuba, dus plan je activiteiten vroeg in de ochtend.

Budget en slimme tips

Omdat Trinidad zo populair is, kunnen de prijzen in de restaurants rond het Plaza Mayor flink oplopen. Loop een paar straten verder het centrum uit voor goedkopere paladares en straatvoedsel. De drankjes op de trappen bij Casa de la Música zijn betaalbaar en de sfeer is onbetaalbaar. Een slimme budget-tip voor Playa Ancón: in plaats van een dure taxi te nemen, kun je een fiets huren voor een paar euro per dag. De rit is vlak en prachtig, al moet je wel oppassen voor de zon. Voor de watervallen in Topes de Collantes moet je vaak een oude Russische legertruck of een stevige jeep huren; zoek andere backpackers in je casa of op de trappen om de kosten van dit vervoer te delen.

Sfeer

Camagüey is de op twee na grootste stad van Cuba, maar voelt in het historische centrum verrassend intiem aan. De stad staat bekend om haar unieke, labyrintische stratenpatroon. Waar de meeste koloniale steden in Latijns-Amerika in een strak grid zijn gebouwd, is Camagüey een wirwar van kronkelende steegjes, blinde vinken en onregelmatige pleintjes. De legende gaat dat dit bewust is gedaan om plunderende piraten (zoals Henry Morgan) in de war te brengen. De sfeer is hier veel meer lokaal en minder gericht op toerisme dan in Trinidad. Je ziet hier het alledaagse Cubaanse stadsleven: studenten, drukke markten en overvolle lokale bussen. Het is een stad van kunstenaars, katholieke kerken en enorme aarden kruiken (tinajones) die overal in de straten en binnentuinen staan.

Highlights

De leukste activiteit in Camagüey is simpelweg verdwalen. Je zult onvermijdelijk de weg kwijtraken, maar dat leidt je juist naar verborgen pleintjes zoals Plaza San Juan de Dios, een prachtig gerestaureerd plein met pastelkleurige huizen en een oude kerk. Een andere aanrader is een ritje in een bicitaxi (fietstaxi). De chauffeurs in Camagüey zijn trots op hun stad en navigeren met indrukwekkende behendigheid door de smalle steegjes; het is een goedkope en leuke manier om een overzicht van de stad te krijgen. Bezoek ook de Calle República, de belangrijkste winkelstraat, om te zien hoe de Cubanen zelf winkelen en flaneren. De stad heeft bovendien een verrassend levendige kunstscene, met veel kleine galeries en ateliers verspreid door het centrum.

Cultuur en natuur

Camagüey is een bolwerk van de katholieke kerk in Cuba, wat je terugziet in het grote aantal indrukwekkende kerken op relatief korte afstand van elkaar. De iconische 'tinajones', de grote bolle kruiken van klei, zijn een ander cultureel symbool. Ze werden oorspronkelijk gebruikt om regenwater op te vangen tijdens droge periodes en zijn nu het symbool van de stad. Men zegt dat als je water uit een tinajón drinkt, je altijd terug zult keren naar Camagüey. Qua natuur is de stad zelf een stedelijke jungle, maar de omliggende provincie is het vlakke, agrarische hartland van Cuba, gedomineerd door veeteelt en cowboys (vaqueros).

Backpackpraktijk

Voor de meeste backpackers is Camagüey een strategische stop. De reis van Trinidad naar Santiago de Cuba is in één keer slopend lang (vaak meer dan 12 uur in een bus). Camagüey breekt deze reis perfect in tweeën. Twee nachten is ruim voldoende om de stad te ervaren. Het Viazul-station ligt iets buiten het historische centrum, dus neem een taxi of bicitaxi naar je casa. Zorg dat je een offline kaart zoals Maps.me bij de hand hebt, want zelfs met een goed richtingsgevoel raak je hier de weg kwijt. De stad is over het algemeen erg veilig, ook 's avonds in de donkere steegjes.

Budget en slimme tips

Omdat Camagüey minder afhankelijk is van toerisme, liggen de prijzen voor eten en drinken hier lager dan in de grote toeristische hubs. Maak hier gebruik van door te eten bij lokale paladares of peso-stalletjes. De fietstaxi's zijn hier een essentieel vervoersmiddel en zeer betaalbaar, maar spreek altijd duidelijk de prijs af voordat je instapt. Omdat dit een doorreisstad is, is het verstandig om bij aankomst op het busstation direct je busticket voor de volgende etappe naar Santiago de Cuba te bevestigen of te kopen, aangezien deze route populair is en bussen vol kunnen zitten.

Sfeer

Welkom in het oosten. Santiago de Cuba is de tweede stad van het land, maar voelt in niets als Havana. Het is hier heter, heuvelachtiger, luider en intenser. De stad ligt in een kom omringd door de Sierra Maestra-bergen, waardoor de hitte hier vaak blijft hangen als een warme deken. Santiago is de meest Caribische stad van Cuba, met sterke Afro-Cubaanse wortels die je terugziet in de gezichten, de religie en vooral de muziek. Het ritme van de son en de rumba klinkt hier overal. De sfeer is rauw en ongepolijst; het is een stad die je uitdaagt en waar je even doorheen moet bijten, maar die je beloont met een ongekende authenticiteit. De straten lopen steil omhoog en omlaag, bezaaid met ronkende motoren en oude Lada's die zich een weg naar boven puffen.

Highlights

Het Parque Céspedes is het bruisende middelpunt van de stad. Vanaf het balkon van het stadhuis aan dit plein riep Fidel Castro in 1959 de overwinning van de revolutie uit. Muziekliefhebbers moeten naar de beroemde Casa de la Trova, waar de traditionele Cubaanse muziek is geboren en waar grootheden van de Buena Vista Social Club hebben gespeeld. Net buiten de stad ligt het indrukwekkende Castillo de San Pedro de la Roca (El Morro), een massief fort op een klif met een spectaculair uitzicht over de oceaan. Een andere belangrijke historische stop is de Moncada-kazerne, waar de kogelgaten van Castro's eerste, mislukte opstand in 1953 nog in de muren zitten. Ook de begraafplaats Santa Ifigenia, waar zowel nationale held José Martí als Fidel Castro begraven liggen, is een bezoek waard.

Cultuur en natuur

Santiago is de bakermat van de Cubaanse revolutie en de Afro-Cubaanse cultuur. De Santería-religie is hier diep geworteld en de invloed van Haïtiaanse en Jamaicaanse immigranten is merkbaar in de cultuur en het eten. In juli barst hier het beroemdste carnaval van Cuba los. De natuur rondom Santiago is dramatisch. De stad wordt in de rug gedekt door de Sierra Maestra, het ruige gebergte waar de rebellen van Castro zich jarenlang schuilhielden. Je kunt vanuit de stad excursies maken naar La Comandancia de la Plata, het voormalige geheime hoofdkwartier van de rebellen, diep in de jungle.

Backpackpraktijk

Santiago is een flinke stad en navigeren kan vermoeiend zijn door de steile heuvels en de hitte. Neem de tijd en plan je activiteiten in de vroege ochtend of late namiddag. Het Viazul-station ligt een stukje uit het centrum, dus een taxi is nodig bij aankomst. De 'jineteros' (hosselaars) zijn in Santiago vaak wat vasthoudender dan in de rest van Cuba; blijf beleefd maar resoluut als je niets wilt kopen of geen gids nodig hebt. Voor lokaal vervoer kun je gebruikmaken van motortaxi's, wat een snelle en goedkope manier is om de steile heuvels te bedwingen, al is het niet voor bangeriken.

Budget en slimme tips

Santiago biedt veel mogelijkheden om budgetvriendelijk te reizen. De straatstalletjes verkopen uitstekende snacks en verse sappen voor lokale peso's. De entree voor de Casa de la Trova is voor toeristen vaak een paar euro, maar het is elke cent waard voor de kwaliteit van de livemuziek. Om bij het El Morro fort te komen, kun je een dure privétaxi nemen, maar je kunt ook een lokale bus (guagua) of een gedeelde vrachtwagentaxi proberen te pakken richting de kust, wat je een fractie van de prijs kost. Vraag je casa-eigenaar om de exacte opstapplaats.

Sfeer

Baracoa is de oudste stad van Cuba en voelt aan als een compleet andere wereld. Gelegen in het uiterste oosten, afgesneden van de rest van het eiland door dichte jungle en bergen, heeft deze plek een uniek microklimaat en een geheel eigen sfeer. Het regent hier vaker, waardoor de omgeving explosief groen is. De sfeer is laid-back, mystiek en een beetje excentriek. De straten bestaan uit verweerde houten huizen en de geur van cacao en kokos hangt in de lucht. Baracoa voelt als het einde van de wereld, een plek waar de tijd nog trager gaat dan in de rest van Cuba. Het is de perfecte afsluiter van een lange reis: ver weg van de drukte, omringd door weelderige natuur en ruige kusten.

Highlights

De stad zelf is klein en overzichtelijk, met een bescheiden kathedraal waar het Cruz de la Parra wordt bewaard, een houten kruis dat Columbus zou hebben meegebracht in 1492. Maar de echte highlights liggen buiten de stad. De beklimming van El Yunque, een opvallende tafelberg die boven de jungle uittorent, is een pittige maar fantastische hike. Je waadt door rivieren en klimt door de modder naar een spectaculair uitzichtpunt. Een andere aanrader is een boottochtje over de Río Toa, de waterrijkste rivier van Cuba, of een relaxdag op Playa Maguana, een prachtig wit zandstrand op zo'n 20 kilometer van de stad. Vergeet ook niet een lokale cacaoplantage te bezoeken om te zien hoe chocolade hier op traditionele wijze wordt gemaakt.

Cultuur en natuur

Baracoa is de enige plek in Cuba waar de inheemse Taíno-cultuur nog zichtbaar is in de gezichten van de lokale bevolking en in de tradities. De natuur is hier de absolute hoofdrolspeler. Het is het meest biodiverse gebied van het eiland, vol met endemische planten en dieren, waaronder de kleurrijke polymita-slakken. Het eten in Baracoa is een culturele openbaring: in tegenstelling tot de rest van Cuba, waar het dieet vaak eentonig is, kookt men hier met kokosmelk, cacao en bananenbladeren. Het lokale gerecht 'Cucurucho' (een zoete mix van kokos, honing en fruit geserveerd in een palmblad) moet je geproefd hebben.

Backpackpraktijk

De reis naar Baracoa is een avontuur op zich. Vanuit Santiago de Cuba neem je de bus over La Farola, een spectaculaire bergpas die pas in de jaren zestig werd aangelegd. De rit is prachtig maar bochtig, dus neem reispilletjes mee als je wagenziek wordt. In Baracoa zelf is alles op loopafstand. Voor excursies naar El Yunque of de stranden kun je het beste een jeep of taxi delen met andere backpackers. Omdat het hier vaker regent, is een lichte regenjas of poncho geen overbodige luxe, net als goede wandelschoenen die onder de modder mogen komen te zitten. Vanaf Baracoa kun je aan het eind van je reis een lange busrit terug naar Havana nemen, of (als de vluchten gaan) een binnenlandse vlucht pakken.

Budget en slimme tips

Baracoa is relatief goedkoop. Het eten in de casas particulares is hier misschien wel het beste van heel Cuba, vooral de vis in kokossaus (Pescado met lechita). Eet dus vooral in je casa om geld te besparen en fantastisch te eten. Voor de hike naar El Yunque ben je verplicht een gids te nemen bij de ingang van het park; de kosten hiervoor zijn vastgesteld, maar het vervoer ernaartoe kun je goedkoper maken door een fietstaxi of lokale truck te regelen in plaats van een toeristentaxi. Koop je chocolade en Cucurucho gewoon op straat of bij de boeren zelf, dat is goedkoper en authentieker dan in de winkels.