75 dagen – Van Rio tot Lima: het dak van Zuid-Amerika

Sfeer

Rio de Janeiro is een stad die je direct bij de keel grijpt en niet meer loslaat. Het is een intense, kleurrijke en bij vlagen chaotische start van je Zuid-Amerikaanse reis. De stad ademt een onmiskenbare energie, van de iconische, zonovergoten stranden van Copacabana en Ipanema tot de smalle, steile straatjes van de bohemien wijk Santa Teresa. Het contrast tussen de weelderige, groene bergen en de dichtbebouwde favela's die tegen de hellingen opkruipen, definieert het straatbeeld en herinnert je constant aan de complexe sociale structuur van Brazilië. Rio is luid, warm en altijd in beweging. Je hoort overal het ritme van samba, de zware bassen van baile funk en het constante geruis van de Atlantische Oceaan. Het is absoluut geen gepolijste bestemming; de rafelrandjes zijn overal zichtbaar, maar juist dat maakt de stad zo fascinerend voor backpackers. Je wordt hier gedwongen om direct in het ritme van Zuid-Amerika te stappen, je aan te passen aan de hitte en je over te geven aan de 'carioca' levensstijl.

Highlights

De klassiekers in Rio zijn niet voor niets wereldberoemd, maar als backpacker kun je ze op een slimmere manier aanpakken om de massa's en de hoge kosten te vermijden. Natuurlijk wil je Cristo Redentor zien, het gigantische Christusbeeld dat over de stad waakt. Ga zo vroeg mogelijk, liefst met de allereerste trein omhoog, om de grootste drukte voor te zijn en de hitte te vermijden. De Suikerbroodberg (Pão de Açúcar) is spectaculair rond zonsondergang, wanneer de lichten van de stad langzaam aangaan. Een budgetvriendelijk alternatief is de hike naar de top van de eerste berg, Morro da Urca. Vanaf daar kun je besluiten of je het laatste stukje met de kabelbaan wilt betalen, of dat je simpelweg vanaf dit punt van het fenomenale uitzicht geniet.

Een absolute aanrader voor de actieve reiziger is de hike naar Dois Irmãos (de Twee Broers). Deze tocht begint in de favela Vidigal. Je neemt een lokale mototaxi naar boven – een adrenalinekick op zich die je dwars door de smalle straatjes van de wijk voert – en loopt vervolgens via een bospad naar een van de mooiste uitzichtpunten over de stad, met Ipanema en Leblon aan je voeten. Het is gratis, veilig zolang je op het pad blijft, en biedt een perspectief dat je niet snel vergeet. Verder is een lange wandeling over de mozaïekboulevard van Copacabana naar Ipanema een must, net als het bezoeken van de felgekleurde Escadaria Selarón in de wijk Lapa, waar de Chileense kunstenaar Jorge Selarón decennialang aan werkte.

Cultuur en natuur

Rio is uniek omdat het een bruisende miljoenenstad is die dwars door een weelderig tropisch regenwoud is gebouwd. Het Parque Nacional da Tijuca is het grootste stadsbos ter wereld en vormt de groene longen van Rio. Hier kun je ontsnappen aan de hitte van het asfalt en hiken naar verborgen watervallen zoals Cachoeira dos Primatas of de top van Pedra Bonita beklimmen. De kans is groot dat je onderweg brutale kapucijnaapjes, kleurrijke toekans en felblauwe Morpho-vlinders spot.

Cultureel gezien is de stad diep geworteld in muziek, dans en het strandleven. Het strand is de grote gelijkmaker in Rio; hier komen alle lagen van de bevolking samen om voetvolley te spelen, te surfen of simpelweg ijskoude mate (ijsthee) te drinken die door strandverkopers uit grote vaten wordt getapt. Voor een flinke dosis cultuur in de avonduren moet je in Lapa zijn. De straten rondom de beroemde witte bogen (Arcos da Lapa) vullen zich in het weekend met straatmuzikanten, geïmproviseerde caipirinha-stalletjes en locals die tot diep in de nacht de samba dansen op straat.

Backpackpraktijk

De keuze van je uitvalsbasis bepaalt voor een groot deel je ervaring en je budget in Rio. De wijken Copacabana en Ipanema zijn populair en relatief veilig, maar ook aanzienlijk prijziger en soms wat toeristisch. Voor backpackers zijn de wijken Botafogo en Flamengo vaak veel betere opties. Deze wijken liggen centraal, hebben uitstekende metroverbindingen, barsten van de betaalbare hostels en bieden een veel lokaler, alternatiever nachtleven met hippe bars en goedkope eettentjes. Santa Teresa is prachtig en sfeervol met zijn koloniale huizen, maar logistiek onhandig omdat er geen metro is en je 's avonds altijd afhankelijk bent van taxi's of Uber.

Veiligheid is een reëel en constant aandachtspunt in Rio. Loop 's avonds niet over verlaten straten, neem absoluut geen waardevolle spullen mee naar het strand als je alleen bent en ga niet zwemmen in zee als het donker is. Gebruik je gezonde verstand: draag geen opvallende sieraden, dure horloges of camera's om je nek, en houd je telefoon in je zak als je langs drukke wegen loopt waar fietsers of scooters hem uit je handen kunnen rissen. De metro is schoon, veilig, voorzien van airconditioning en efficiënt. Voor de stukken waar de metro niet komt, is Uber de beste, veiligste en meest betrouwbare optie.

Budget en slimme tips

Rio kan een flinke aanslag op je budget zijn, maar met een paar lokale aanpassingen is het prima te doen op een backpackersbudget. Eten doe je het beste bij de zogenaamde 'por quilo' restaurants, die je overal in de stad vindt. Hier schep je je bord vol met verse, lokale gerechten van een uitgebreid buffet en betaal je per gram. Het is goedkoop, snel en je ziet precies wat je krijgt. Voor een snelle, vullende hap op straat scoor je een pastel (een gefrituurd deegkussentje met hartige vulling zoals kaas of vlees) weggespoeld met een glas ijskoude caldo de cana (versgeperst suikerrietsap).

Vermijd de reguliere gele taxi's, zeker vanaf de internationale luchthaven Galeão of het centrale busstation Novo Rio, want de meters lopen snel op en oplichting van toeristen komt regelmatig voor. Uber is aanzienlijk goedkoper en transparanter. Als je van plan bent veel te reizen met de metro, koop dan direct een herlaadbare Giro-kaart bij een van de metrostations om niet telkens in de rij te hoeven staan voor een los kaartje. Tot slot: caipirinha's, de nationale cocktail, koop je niet in dure clubs voor westerse prijzen, maar bij de talloze straatkarretjes in Lapa of op de boulevard. Ze zijn sterker, een stuk goedkoper en je drinkt ze gezellig tussen de locals op de stoep.

Sfeer

Foz do Iguaçu is in de kern een functionele grensplaats die vrijwel volledig draait om één van de meest spectaculaire natuurwonderen ter wereld. Verwacht hier geen pittoreske koloniale straatjes of een bruisend, authentiek stadscentrum. De sfeer is internationaal, enigszins gehaast en sterk gericht op doorreis. Reizigers van over de hele wereld komen hier samen met maar één doel: de watervallen zien en weer doorgaan. Toch hangt er een prettige, verwachtingsvolle energie. Iedereen die je in je hostel spreekt, is net terug van een overweldigende dag in de natuur of staat op het punt om te gaan. Het is een plek van logistiek, grensovergangen en het uitwisselen van reistips voor de verdere route door Brazilië of Argentinië. Hoewel de stad zelf misschien niet de schoonheidsprijs wint, maakt de nabijheid van het oerwoud en het constante gedonder van het water in de verte alles goed.

Highlights

De absolute en onbetwiste highlight zijn natuurlijk de Iguazu watervallen, een immens systeem van 275 individuele watervallen die zich over een breedte van bijna drie kilometer uitstrekken. Je hebt minimaal twee volle dagen nodig om dit goed aan te pakken. Bezoek de Braziliaanse kant voor het ultieme panoramische overzicht. Hier loop je over een pad dat je een spectaculair uitzicht geeft op de gigantische muur van water aan de overkant.

De Argentijnse kant is waar je de brute kracht van de watervallen pas echt ervaart. Hier wandel je over een uitgebreid netwerk van loopbruggen dat je letterlijk over en langs het water leidt. Het absolute hoogtepunt is de Garganta del Diablo (Keel van de Duivel). Je staat hier op een platform direct boven de plek waar de helft van het water van de rivier met een oorverdovend kabaal de diepte in stort. De mist, het geluid en de pure kracht van de natuur zijn hier onbeschrijfelijk. Een andere aanrader aan de Braziliaanse kant is het Parque das Aves, een indrukwekkende vogelopvang waar je door enorme volières loopt en oog in oog staat met toekans en ara's die gered zijn uit de illegale handel.

Cultuur en natuur

De cultuur in deze regio wordt sterk beïnvloed door de ligging op het drielandenpunt van Brazilië, Argentinië en Paraguay. Je merkt dit aan de mix van talen, valuta en culinaire invloeden. De natuur is hier echter de absolute heerser. Het omliggende subtropische regenwoud van het nationale park is dicht, vochtig en wemelt van het leven. Tijdens je wandelingen over de paden rondom de watervallen kom je gegarandeerd neusbeertjes (coati's) tegen. Ze zien er schattig uit, maar wees gewaarschuwd: ze zijn brutaal en hebben vlijmscherpe klauwen waarmee ze zonder aarzelen je tas openmaken als ze eten ruiken. Naast de coati's zie je overal felgekleurde vlinders, leguanen die liggen te zonnen op de rotsen en met een beetje geluk spot je apen in de boomtoppen.

Backpackpraktijk

Logistiek gezien sta je voor een keuze: verblijf je in Foz do Iguaçu (Brazilië) of steek je direct de grens over naar Puerto Iguazú (Argentinië)? Voor backpackers die de Andes & Altiplano route volgen en verder reizen naar Buenos Aires, is het veel logischer en vaak goedkoper om je basis in Puerto Iguazú te vestigen. De hostels zijn daar over het algemeen sfeervoller en goedkoper, en je hebt direct toegang tot het Argentijnse langeafstandsbusnetwerk voor je verdere reis naar het zuiden.

De grensovergang tussen de twee steden is eenvoudig en wordt dagelijks door duizenden mensen gedaan. Er rijden frequente lokale bussen tussen Foz en Puerto Iguazú. Let wel goed op: de buschauffeur wacht niet altijd bij de douane. Vraag om een 'bilhete de reembarque' (overstapticket), stap uit om je stempel te halen, en neem met datzelfde ticket de volgende bus van dezelfde maatschappij die langskomt. Zorg dat je paspoort altijd gestempeld wordt, ook als de buschauffeur zegt dat het niet hoeft, anders krijg je later in Argentinië grote problemen.

Budget en slimme tips

Een bezoek aan de watervallen hakt in je budget door de dubbele entreegelden voor de nationale parken, maar je kunt flink besparen op de randzaken. Neem absoluut je eigen lunch, snacks en voldoende water mee het nationale park in. De restaurants en kiosken op het terrein hebben een monopolie en hanteren extreem hoge prijzen voor matig eten.

Trap niet in de praatjes van dure tourbureaus of privétaxi's die je vertellen dat het ingewikkeld is om bij de watervallen te komen. Zowel aan de Braziliaanse als de Argentijnse kant rijden er goedkope, betrouwbare lokale bussen vanaf de centrale busterminals direct naar de ingang van de parken. Dit kost een fractie van de prijs van een georganiseerde tour. Wil je 's avonds goedkoop en lokaal eten? Zoek in Puerto Iguazú naar kleine bakkertjes of straatkraampjes waar ze verse empanadas verkopen. Ze zijn voedzaam, spotgoedkoop en perfect als snelle maaltijd na een lange dag wandelen.

Sfeer

Buenos Aires wordt vaak het Parijs van Zuid-Amerika genoemd, en zodra je door de brede, met bomen omzoomde boulevards loopt, begrijp je direct waarom. De stad ademt een Europese elegantie, maar dan overgoten met een onmiskenbare Latijns-Amerikaanse passie en een vleugje weemoed. Het is een metropool die bruist tot diep in de nacht, waar het leven zich op straat, in historische cafés en op verborgen binnenplaatsen afspeelt. De sfeer verschilt enorm per wijk. Waar Palermo trendy, groen en vol hippe koffietentjes is, voelt San Telmo rauw, historisch en doordrenkt van de tango. Buenos Aires is een stad van contrasten: grandioze architectuur uit de belle époque staat naast afbrokkelende gevels, en de energie van de straat is altijd voelbaar. Het is een plek waar je gemakkelijk weken zou kunnen blijven hangen, simpelweg omdat het ritme van de stad zo verslavend is. Voor backpackers is het een verademing: een wereldstad met een rijke cultuur die, mits je slim met je geld omgaat, verrassend betaalbaar is.

Highlights

Je kunt Buenos Aires niet bezoeken zonder te dwalen door de kleurrijke, zij het wat toeristische, straten van La Boca. De felgekleurde huizen van de Caminito zijn een paradijs voor fotografen, maar blijf wel binnen de afgebakende toeristische zones, want de omliggende straten kunnen onveilig zijn. Een absoluut hoogtepunt is de begraafplaats van Recoleta, een bizar en fascinerend doolhof van gigantische, rijk versierde mausolea waar de elite van Argentinië, waaronder Evita Perón, begraven ligt. Het voelt als een marmeren stad op zich.

Als je op zondag in de stad bent, is de Feria de San Telmo een must. Deze gigantische antiek- en ambachtsmarkt strekt zich uit over de geplaveide straten van de wijk en trekt straatmuzikanten, tangodansers en duizenden bezoekers. Voor boekenliefhebbers is El Ateneo Grand Splendid een verplichte stop; dit voormalige theater is omgebouwd tot een van de mooiste boekwinkels ter wereld. Neem ook de tijd om simpelweg door de parken van Palermo (Bosques de Palermo) te wandelen of te fietsen, een welkome groene ontsnapping aan de drukte van het centrum.

Cultuur en natuur

Cultuur snuiven is in Buenos Aires vaak gratis of heel goedkoop. De stad is de onbetwiste hoofdstad van de tango. Je hoeft geen dure tangoshow te boeken om dit te ervaren; op pleinen in San Telmo en in de openluchtmilonga's (tangobijeenkomsten) in de parken kun je locals vol overgave zien dansen. De architectuur is een attractie op zich, met het indrukwekkende Teatro Colón en het roze presidentiële paleis, Casa Rosada, aan het Plaza de Mayo, waar de geschiedenis van de Dwaze Moeders nog altijd voelbaar is.

Hoewel Buenos Aires een betonnen jungle is, is de natuur nooit ver weg. De stad ligt aan de gigantische Río de la Plata. Voor een echte ontsnapping aan de stadse chaos kun je de trein nemen naar Tigre, een stadje in de weelderige Paraná-delta. Hier ruil je de straten in voor een netwerk van rivieren en eilanden, waar je met een lokale veerboot of kajak doorheen kunt navigeren. Binnen de stadsgrenzen biedt het Reserva Ecológica Costanera Sur een verrassend ruig stukje natuur met wandelpaden en uitzicht op de skyline.

Backpackpraktijk

De wijken San Telmo en Palermo zijn veruit de beste uitvalsbasissen voor backpackers. San Telmo is goedkoper, heeft een rauwere, bohemien sfeer en ligt dichter bij het historische centrum. Palermo is uitgestrekter, veiliger en zit vol met de beste bars, clubs en restaurants, maar de hostels zijn er iets prijziger. Zodra je aankomt, is je eerste missie het aanschaffen van een SUBE-kaart. Deze ov-chipkaart is essentieel en het enige betaalmiddel voor de Subte (metro) en het gigantische netwerk van stadsbussen (colectivos). Het openbaar vervoer is spotgoedkoop en efficiënt, al kan het bussensysteem in het begin wat overweldigend lijken.

Buenos Aires is over het algemeen veilig in de toeristische wijken, maar zakkenrollen is een veelvoorkomend probleem, vooral in de metro en drukke winkelstraten zoals Calle Florida. Let op de bekende 'mosterdtruc', waarbij iemand per ongeluk iets op je kleding morst en een 'behulpzame' voorbijganger je spullen rolt terwijl je wordt schoongemaakt. Loop 's avonds laat niet alleen door verlaten straten in het centrum (Microcentro), dat na kantoortijd uitsterft.

Budget en slimme tips

De economische situatie in Argentinië is complex, en als backpacker moet je hier slim mee omgaan. Maak absoluut gebruik van de onofficiële wisselkoers, de zogenaamde 'Blue Dollar'. Door geld naar jezelf te sturen via diensten als Western Union en dit lokaal in contanten op te halen, verdubbel je in de praktijk je koopkracht ten opzichte van de officiële pinautomaatkoers. Pin dus nooit met je bankpas uit een muur, want dan betaal je de hoofdprijs en torenhoge transactiekosten.

Eten in Buenos Aires hoeft niet duur te zijn. Voor een vullende, goedkope maaltijd haal je een choripán (broodje worst met chimichurri) bij een straatkraampje langs de Costanera Sur. Argentinië staat bekend om zijn vlees, en zelfs met een backpackersbudget kun je genieten van een uitstekende steak in een lokale, no-nonsense 'parrilla' (steakhouse) in de buitenwijken, ver weg van de toeristische restaurants in Puerto Madero. Tot slot: veel musea, zoals het indrukwekkende Museo Nacional de Bellas Artes, zijn gratis toegankelijk of hebben speciale gratis dagen.

Sfeer

Hier laat je het Europese, mondaine Argentinië definitief achter je en stap je de Andes in. De provincies Salta en Jujuy vormen het ruige, inheemse noordwesten van het land. Salta zelf, liefkozend 'La Linda' (de schone) genoemd, is een sfeervolle koloniale stad met geplaveide straten, levendige pleinen en een ontspannen ritme. Maar de echte magie begint zodra je de stad verlaat en noordwaarts trekt richting de Quebrada de Humahuaca in de provincie Jujuy. Dit is een wereld van stoffige onverharde wegen, cactussen die als wachters op de hellingen staan, en dorpen waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. De sfeer is hier aards, desolaat en doordrenkt van de inheemse Andes-cultuur. Je merkt het aan de muziek op straat, de geur van kruidige stoofpotten en de langzamere manier van leven. Voor backpackers is dit een van de meest lonende regio's van Zuid-Amerika, omdat je hier met een klein budget een waanzinnig gevoel van vrijheid en avontuur kunt ervaren.

Highlights

De absolute trekpleister van Jujuy is de Quebrada de Humahuaca, een immense kloof die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. In het dorpje Purmamarca vind je de beroemde Cerro de los Siete Colores (de Berg van Zeven Kleuren), die er vooral in het vroege ochtendlicht spectaculair uitziet. Reis je verder naar het noorden, dan kom je bij het stadje Humahuaca. Vanaf hier kun je een uitstapje maken naar de Serranía de Hornocal, ook wel de veertienkleurige berg genoemd. Deze ligt op ruim 4.300 meter hoogte en is nog indrukwekkender en weidser dan zijn broertje in Purmamarca. Een andere onmisbare stop zijn de Salinas Grandes, een uitgestrekte, verblindend witte zoutvlakte die zich uitstrekt over de grens van Salta en Jujuy. De rit ernaartoe via de Cuesta de Lipán, een slingerende bergpas die je naar 4.170 meter hoogte brengt, is minstens zo indrukwekkend als de zoutvlakte zelf. In Salta-stad mag je het MAAM (Museo de Arqueología de Alta Montaña) niet overslaan, waar je de fascinerende en ietwat lugubere mummies van geofferde Inca-kinderen kunt zien.

Cultuur en natuur

De cultuur in het noordwesten verschuift zichtbaar van de tango en Europese architectuur naar de tradities van de Quechua en Aymara. Hier wordt Pachamama (Moeder Aarde) geëerd, kauwen de lokale bewoners op cocabladeren tegen de hoogteziekte en zie je overal lama's en vicuña's grazen. De landschappen zijn buitenaards en extreem gevarieerd. Binnen een paar uur rijden verruil je de weelderige, groene valleien rondom Salta voor de kurkdroge, roodgekleurde rotsformaties van de Quebrada de las Conchas (richting Cafayate) of de kale, winderige hoogvlaktes (de Puna) richting de grens met Chili. De enorme cardón-cactussen, die honderden jaren oud kunnen worden, domineren de drogere hellingen en geven het landschap een iconisch wildwest-gevoel.

Backpackpraktijk

De ultieme manier om deze regio te verkennen, is door in Salta een auto te huren. Zoek in je hostel naar twee of drie andere backpackers om de kosten te delen. Voor een paar tientjes per persoon per dag heb je de ultieme vrijheid om te stoppen waar je wilt, wat in dit uitgestrekte landschap een enorm voordeel is. Heb je geen rijbewijs of reis je liever met het openbaar vervoer? Geen probleem. De bussen van maatschappijen zoals Balut en Flecha Bus rijden frequent en goedkoop tussen Salta, Jujuy, Purmamarca en Tilcara. Maak van het levendige dorpje Tilcara je uitvalsbasis in de Quebrada de Humahuaca. Het heeft de beste hostels, een gezellige backpackersvibe en meer betaalbare eetgelegenheden dan het meer toeristische Purmamarca. Houd er rekening mee dat je in deze week flink de hoogte in gaat. Doe het de eerste dagen rustig aan, drink veel water en koop op de lokale markt een zakje cocabladeren om op te kauwen of thee van te trekken; het helpt echt tegen de 'soroche' (hoogteziekte).

Budget en slimme tips

Het noordwesten van Argentinië is een paradijs voor budgetreizigers. Het eten is hier aanzienlijk goedkoper dan in Buenos Aires of Patagonië. Je leeft hier op empanadas salteñas, die kleiner, sappiger en pittiger zijn dan in de rest van het land. Ze kosten vaak maar een paar cent per stuk en zijn de perfecte lunch. Probeer in de avond een kom 'locro', een stevige, traditionele stoofpot van maïs, bonen en vlees die je voor een habbekrats in lokale comedores (eethuisjes) vindt. Wil je naar de Salinas Grandes maar heb je geen huurauto? Boek dan geen dure georganiseerde tour vanuit Salta. Neem in plaats daarvan de lokale bus naar Purmamarca en deel daar op het centrale plein een 'remis' (gedeelde taxi) met andere reizigers. Dit is niet alleen veel goedkoper, maar je bent ook flexibeler en vermijdt de grote tourbussen. Pin voldoende contant geld in Salta voordat je de bergen in trekt; pinautomaten in dorpen als Tilcara of Purmamarca zijn vaak leeg of accepteren geen buitenlandse kaarten.

Sfeer

De reis van het Argentijnse noordwesten naar Chili via de Paso de Jama is een van de meest spectaculaire grensovergangen ter wereld. Je stijgt tot bijna 4.800 meter hoogte, rijdt langs bevroren meren en eenzame vulkanen, om uiteindelijk af te dalen naar San Pedro de Atacama. Dit dorpje is een oase midden in de droogste woestijn ter wereld. De sfeer is hier uniek: het voelt als een stoffige frontier town uit een western, maar dan overspoeld met backpackers, straathonden en tientallen tourbureaus. De straten zijn onverhard, de huizen zijn gebouwd van adobe (leem) en overdag brandt de zon meedogenloos. Zodra de zon ondergaat, daalt de temperatuur echter razendsnel en verzamelt iedereen zich in dikke truien rond vuurkorven in de binnentuinen van de hostels. San Pedro is toeristisch en druk, maar de relaxte woestijnvibe en de ongekende natuur in de directe omgeving maken het een onmisbare stop op deze route.

Highlights

De omgeving van San Pedro barst van de buitenaardse landschappen. De absolute klassieker is de Valle de la Luna (Maanvallei). Vooral tijdens zonsondergang, wanneer de zandduinen en grillige rotsformaties rood, roze en paars kleuren, begrijp je direct waar deze vallei zijn naam aan dankt. Een ander hoogtepunt zijn de El Tatio geisers. Dit is het hoogstgelegen geiserveld ter wereld (4.320 meter). Je moet er midden in de nacht voor uit je bed, want de geisers zijn het meest actief en indrukwekkend bij zonsopkomst, wanneer de stoomwolken afsteken tegen de ijskoude ochtendlucht. Wil je even afkoelen? Bezoek dan de Lagunas Escondidas de Baltinache, een reeks verborgen, intens blauwe zoutmeren waar je door het hoge zoutgehalte blijft drijven, net als in de Dode Zee. Tot slot is San Pedro een van de beste plekken op aarde voor sterrenkijken. Door de extreme droogte, de hoogte en het gebrek aan lichtvervuiling is de Melkweg hier met het blote oog haarscherp te zien. Een astronomische tour in de avond is een absolute must.

Cultuur en natuur

De Atacama-woestijn is een plek van uitersten. Op sommige plekken is al decennia geen druppel regen gevallen. Toch is de regio verrassend levendig. Je vindt er felroze flamingo's die foerageren in ondiepe zoutmeren (zoals bij Laguna Chaxa), vicuña's die over de hoogvlaktes rennen en majestueuze vulkanen zoals de Licancabur die met zijn perfecte kegelvorm over het dorp waakt. Cultureel gezien is de invloed van de inheemse Atacameño-bevolking (Likan Antai) nog steeds aanwezig, hoewel deze vaak overschaduwd wordt door het massatoerisme. In het nabijgelegen Pukará de Quitor kun je de ruïnes van een pre-Inca fort bezoeken en meer leren over de geschiedenis van de oorspronkelijke bewoners die deze meedogenloze omgeving wisten te bedwingen.

Backpackpraktijk

San Pedro de Atacama is een logistiek knooppunt, maar het vereist wat planning. Vrijwel alles buiten het dorp moet je met een tour of eigen vervoer bezoeken. Omdat je waarschijnlijk meerdere tours wilt doen (El Tatio, sterrenkijken, zoutmeren), is het slim om niet direct online te boeken. Loop in plaats daarvan de hoofdstraat (Calle Caracoles) af, vergelijk prijzen bij verschillende bureautjes en onderhandel over een pakketprijs. Voor de Valle de la Luna hoef je echter geen tour te boeken. Huur een mountainbike in het dorp en fiets er in de namiddag zelf naartoe. Het is een pittige fietstocht in de hitte, maar het geeft je de vrijheid om de drukke tourbussen te ontwijken. Zorg wel dat je minimaal twee liter water per persoon meeneemt en een hoofdlampje hebt voor de donkere fietstocht terug naar het dorp. Let op: het kraanwater in San Pedro is veilig om je tanden mee te poetsen, maar door het hoge gehalte aan mineralen en zware metalen wordt aangeraden om flessenwater te drinken.

Budget en slimme tips

Bereid je voor op een flinke budgetschok: Chili is aanzienlijk duurder dan Argentinië en Bolivia, en San Pedro is een van de duurste plekken van het land. Om je budget te bewaken, is het cruciaal om een hostel met een goede gastenkeuken te boeken. Uit eten gaan in de hoofdstraat trekt je portemonnee snel leeg. Doe je boodschappen bij de kleine minimarkets in de zijstraten en kook je eigen maaltijden. Wil je toch een keer buiten de deur eten zonder de hoofdprijs te betalen? Zoek dan naar de kleine eettentjes net buiten het toeristische centrum die een 'menu del día' aanbieden voor de lokale werklui. Wat betreft de El Tatio geisers: kleed je in extreem veel laagjes. Het kan er 's ochtends vroeg -15°C zijn, maar zodra de zon doorbreekt en je terugrijdt naar San Pedro, loopt de temperatuur op tot boven de 20°C. Een goede voorbereiding bespaart je hier niet alleen geld, maar ook een hoop ongemak.

Sfeer

Je laat de bewoonde wereld ver achter je. Zodra je de grens tussen Chili en Bolivia oversteekt bij Hito Cajón, ruil je geasfalteerde wegen in voor bandensporen in het zand. Je brengt de komende dagen door in een 4x4 jeep, samen met een handjevol andere backpackers en een Boliviaanse chauffeur die de weg over de eindeloze vlaktes blindelings kent. Het is stoffig, de nachten zijn ijskoud en de afstanden zijn enorm. Maar de beloning is een aaneenschakeling van de meest buitenaardse landschappen van Zuid-Amerika. Dit is geen comfortabele rit, maar een rauwe, onvergetelijke expeditie over de hoogvlaktes.

Highlights van de Altiplano

Het Zuidwest Circuit is veel meer dan alleen de bekende zoutvlakte. Je stopt bij Laguna Colorada, een ondiep zoutmeer dat bloedrood kleurt door algen en waar honderden zeldzame James-flamingo's door het ijskoude water waden. Je loopt tussen de pruttelende modderpoelen van de Sol de Mañana geisers op bijna 5000 meter hoogte, met de scherpe geur van zwavel in je neus. Een absoluut hoogtepunt is de vroege ochtend in de Termas de Polques: terwijl de buitentemperatuur ver onder het vriespunt ligt, zit jij in het hete water van een natuurlijke warmwaterbron te kijken naar de zonsopgang. En dan is er natuurlijk de Salar de Uyuni zelf. Met ruim 10.000 vierkante kilometer is dit de grootste zoutvlakte ter wereld. De eindeloze witte vlakte gooit je diepteperceptie volledig in de war, wat zorgt voor de bekende, surrealistische perspectieffoto's.

Cultuur en meedogenloze natuur

De natuur dicteert hier alles. Je reist constant op hoogtes tussen de 3500 en 5000 meter. De lucht is ijl, de zon brandt genadeloos en de wind snijdt dwars door je kleding heen. Je slaapt in simpele refugios, soms volledig gebouwd van zoutblokken, gerund door lokale Quechua- en Aymara-families die in deze extreme omstandigheden overleven. Het landschap vertelt het verhaal van prehistorische meren die duizenden jaren geleden zijn opgedroogd en een dikke korst van zout en mineralen hebben achtergelaten.

Backpackpraktijk & de grensovergang

De meest logische route voor backpackers is een 3- of 4-daagse tour boeken vanuit San Pedro de Atacama in Chili, met als eindpunt het stadje Uyuni in Bolivia. Dit scheelt je een losse, onhandige grensovergang en je pakt direct het mooiste deel van de Boliviaanse Altiplano mee. Hoogteziekte (soroche) is een reëel risico op deze route. Drink liters water, kauw op cocabladeren zoals de locals doen, en doe fysiek rustig aan. Neem een goede slaapzak mee (vaak te huur bij je tourorganisatie), want de temperatuur in de slaapzalen daalt 's nachts richting het vriespunt. Laagjeskleding, zonnebrand, een zonnebril tegen de verblindende zoutvlakte en je eigen wc-rol zijn absoluut essentieel.

Budget en slimme tips

Een tour kost gemiddeld tussen de 150 en 200 euro. Dit lijkt een flinke hap uit je budget, maar bedenk dat dit inclusief al je vervoer, accommodatie en drie maaltijden per dag is voor meerdere dagen. Let op: de entree voor het Eduardo Avaroa National Reserve en Isla Incahuasi (het cactuseiland op de zoutvlakte) zitten vrijwel nooit bij de tourprijs inbegrepen. Ook voor een warme douche in de refugios en het gebruik van toiletten onderweg moet je betalen. Zorg dus dat je in San Pedro de Atacama al voldoende Boliviaanse Bolivianos hebt gewisseld, want op de afgelegen Altiplano is geen enkele pinautomaat te bekennen.

Sfeer

Na de ontberingen, het stof en de kou van de zoutvlakte, voelt de aankomst in de bewoonde wereld als een overwinning. Je deelt deze etappe op in twee compleet verschillende werelden: het rauwe, industriële Potosí en het elegante, witte Sucre. Potosí is een stad die zucht onder zijn eigen geschiedenis; het is er koud, chaotisch en de sfeer is zwaar. Sucre daarentegen voelt als een warme deken. Het is de constitutionele hoofdstad van Bolivia, vol studenten, gezellige pleinen, koloniale architectuur en een ontspannen ritme waar veel backpackers onbedoeld langer blijven hangen dan gepland.

Potosí: Rijkdom en rauwe realiteit

Potosí ligt op een duizelingwekkende 4090 meter hoogte en was in de 16e eeuw een van de rijkste steden ter wereld, dankzij de zilvermijn in de Cerro Rico (Rijke Berg). De Spanjaarden haalden hier gigantische hoeveelheden zilver weg, ten koste van miljoenen inheemse en Afrikaanse levens. Vandaag de dag wordt er nog steeds onder erbarmelijke omstandigheden gemijnd. Een tour door de mijnen is indrukwekkend, maar roept ook logische ethische vragen op. Als je besluit te gaan, kies dan bewust voor een tour die wordt gerund door een ex-mijnwerkerscoöperatie, zodat het geld direct naar de arbeiders gaat. Bezoek in de stad ook Casa de la Moneda, het voormalige munthuis, om de koloniale geschiedenis en de impact van de zilverkoorts beter te begrijpen.

Sucre: De perfecte pitstop

Na een of twee nachten Potosí reis je door naar Sucre (2800 meter). De daling in hoogte zorgt direct voor meer zuurstof en een aangenamer klimaat. Sucre is de ultieme plek om je backpack uit te mesten, je kleren naar een lavandería te brengen en even op adem te komen. Dwaal door de witgepleisterde straten, klim naar het uitkijkpunt bij klooster La Recoleta voor een panoramisch uitzicht over de stad, en plof neer in Parque Bolívar. Sucre staat ook bekend als een van de beste en goedkoopste plekken in Zuid-Amerika om Spaanse lessen te nemen. Veel reizigers boeken hier een week lang taalles in de ochtend, om 's middags de stad te verkennen of huiswerk te maken in een van de vele koffietentjes.

Backpackpraktijk

Vanuit het stadje Uyuni pak je eenvoudig een lokale bus naar Potosí. Deze rit duurt ongeveer 4 uur over een weg die de laatste jaren flink is verbeterd. Van Potosí naar Sucre is het nog eens 3 tot 4 uur met de bus of een gedeelde taxi (colectivo). De bussen in Bolivia zijn spotgoedkoop, maar verwacht geen Chileense of Argentijnse luxe. Het is krap, de verwarming staat vaak onnodig hoog of is juist kapot, en de bussen stoppen overal om mensen in en uit te laten. Hostels in Sucre zijn van uitstekende kwaliteit; je vindt er prachtige koloniale panden met grote binnenplaatsen die zijn omgebouwd tot zeer betaalbare backpackersaccommodaties.

Budget en slimme tips

Bolivia is een van de goedkoopste landen van Zuid-Amerika, en dat ga je hier direct in je dagbudget merken. In Sucre is de Mercado Central je beste vriend als je op je geld let. Bovenin de markt vind je tientallen stalletjes waar je voor nog geen twee euro een voedzame 'almuerzo' (dagmenu) scoort, vaak bestaande uit een stevige quinoasoep, een hoofdgerecht met rijst en kip, en een glas verse fruitsap. Ook de verse fruitsalades op de begane grond zijn een begrip onder reizigers. Wil je de omgeving van Sucre verkennen? Pak op zondag de lokale bus naar Tarabuco, een traditioneel weversdorp waar een van de meest authentieke inheemse markten van de regio wordt gehouden.

Sfeer

De aankomst in La Paz is een ervaring die je niet snel vergeet. Terwijl de bus de rand van de hoogvlakte bij El Alto bereikt, opent de aarde zich en kijk je in een immense, komvormige vallei die volledig is volgebouwd met rode bakstenen huizen. La Paz is een duizelingwekkende, hectische metropool op ruim 3.600 meter hoogte. De lucht is hier ijl, het verkeer is een chaotische kluwen van toeterende minibusjes en de straten zijn onverbiddelijk steil. Toch is het een stad die je langzaam maar zeker in haar greep krijgt. Het is de plek waar eeuwenoude inheemse tradities naadloos overgaan in het moderne stadsleven, en waar je op elke straathoek iets onverwachts tegenkomt.

Highlights

De absolute gamechanger van La Paz is Mi Teleférico, het uitgebreide netwerk van kabelbanen dat als openbaar vervoer dient. Zweef over de vastgelopen straten en geniet van een spectaculair vogelvluchtperspectief over de stad en de omliggende Andes-pieken. Terug op de grond is de Heksenmarkt (Mercado de las Brujas) een must-see. Tussen de kleurrijke geweven doeken en zilveren sieraden vind je hier gedroogde lama-foetussen, kruidendrankjes en offersets voor Pachamama (Moeder Aarde). Voor de adrenalinejunkies is er de beruchte Death Road (Camino de la Muerte). Deze mountainbiketocht begint in de besneeuwde bergen en eindigt in de subtropische jungle, een rit van ruim zestig kilometer bergafwaarts langs duizelingwekkende afgronden. Buiten de stad ligt Valle de la Luna, een bizar landschap van geërodeerde kleipilaren dat inderdaad buitenaards aandoet.

Cultuur en natuur

La Paz is het kloppende hart van de Aymara-cultuur. Het straatbeeld wordt gedomineerd door de 'cholitas', inheemse vrouwen in gelaagde rokken (polleras) met hun kenmerkende bolhoedjes. Een unieke culturele uiting is het Cholitas Wrestling in El Alto, waar deze vrouwen in traditionele kledij spectaculaire worstelwedstrijden houden. Boven dit alles torent de majestueuze, drietoppige Illimani-berg uit, die met zijn ruim 6.400 meter hoogte en eeuwige sneeuw als de beschermer van de stad wordt gezien. De extreme hoogte dicteert hier het ritme van de dag; alles gaat net een versnelling lager.

Backpackpraktijk

Hoewel het historische centrum rond Plaza San Francisco bruist van de energie, is de wijk Sopocachi een veel aangenamere uitvalsbasis voor backpackers. Het is er veiliger, groener, en je vindt er een uitstekende mix van goede hostels, betaalbare restaurants en gezellige cafés. Houd er rekening mee dat de hoogte (3.600 tot 4.000 meter) zelfs na een paar weken in de Andes nog steeds zwaar kan vallen. Neem de eerste dag de tijd om te acclimatiseren, drink voldoende mate de coca (cocathee) en vermijd zware maaltijden in de avond. Het verkeer in La Paz is berucht; vermijd de overvolle 'micros' (minibusjes) tijdens de spits en gebruik zoveel mogelijk de kabelbanen om je te verplaatsen.

Budget en slimme tips

La Paz is een uiterst budgetvriendelijke bestemming, mits je de juiste keuzes maakt. De kabelbanen kosten slechts 3 bolivianos per rit, wat het de goedkoopste en beste sightseeing tour van de stad maakt. Voor eten kun je terecht op de lokale markten, zoals Mercado Lanza, waar je voor een paar euro een voedzame 'almuerzo' (lunchmenu) krijgt. Streetfood is overal: probeer de salteñas (hartige deeghapjes gevuld met vlees en een zoetige jus) in de ochtend, een perfect en goedkoop ontbijt. Als je de Death Road gaat fietsen, bespaar dan niet op de touroperator. Kies een gerenommeerd bedrijf met goed onderhouden fietsen en professionele gidsen; je veiligheid is die paar tientjes extra absoluut waard.

Sfeer

Na de overweldigende drukte van La Paz voelt de aankomst in Copacabana als een verademing. Dit kleine, ietwat toeristische bedevaartsoord ligt genesteld aan de oevers van het immense Titicacameer. De lucht is hier kraakhelder, de zon brandt fel op je huid en het diepblauwe water strekt zich uit zover het oog reikt. De sfeer is traag en ontspannen. Het is de perfecte plek om het reistempo even flink omlaag te schroeven, te genieten van de frisse berglucht en je voor te bereiden op de mystiek van de eilanden in het meer.

Highlights

De absolute hoofdreden om hier te stoppen is Isla del Sol, een eiland op zo'n anderhalf uur varen van Copacabana. Volgens de Inca-mythologie is dit de plek waar de zonnegod Inti werd geboren en waar de eerste Inca's uit het water verrezen. Het eiland is bezaaid met ruïnes, eeuwenoude landbouwterrassen en kleine inheemse dorpjes. In Copacabana zelf is de hike naar de top van Cerro Calvario een must. Het is een steile, uitputtende klim op deze hoogte, maar het panoramische uitzicht over het meer tijdens zonsondergang is ongeëvenaard. Bezoek ook de spierwitte Basiliek van Copacabana, een belangrijk religieus centrum waar Bolivianen hun auto's laten zegenen met bier en bloemen.

Cultuur en natuur

Het Titicacameer is met een oppervlakte van ruim 8.300 vierkante kilometer het grootste meer van Zuid-Amerika en het hoogst bevaarbare meer ter wereld (3.812 meter). Het landschap is ruig en droog, wat een prachtig contrast vormt met het saffierblauwe water. Op Isla del Sol lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Er zijn geen verharde wegen en gemotoriseerd verkeer is verboden. De lokale bevolking leeft voornamelijk van landbouw, visserij en toerisme, en verplaatst zich te voet of met ezels over de eeuwenoude stenen paden.

Backpackpraktijk

De busreis vanuit La Paz bevat een bijzondere oversteek bij de Straat van Tiquina. Je moet hier de bus verlaten en een klein passagiersbootje nemen, terwijl de bus op een wankel ogende houten veerpont naar de overkant wordt gevaren. Eenmaal in Copacabana is het slim om je grote backpack achter te laten in je hostel of bij een bagageopslag. Neem alleen een daypack mee naar Isla del Sol. De wandeling vanaf de haven naar de meeste guesthouses in het dorpje Yumani (in het zuiden van het eiland) gaat via de steile Escalera del Inca (Incatrappen). Met een zware backpack is dit op bijna 4.000 meter hoogte een absolute marteling. Let op: door lokale conflicten is het noordelijke deel van het eiland soms afgesloten voor toeristen, informeer hiernaar voordat je vertrekt.

Budget en slimme tips

Copacabana is dé plek om verse trucha (forel) uit het meer te eten. Langs het strand staan talloze simpele kraampjes (kioskos) waar je voor een paar bolivianos een heerlijk, vers bereid vismenu krijgt, vaak geserveerd met rijst, friet en een simpele salade. Koop je boottickets naar Isla del Sol direct bij de kantoortjes aan de haven; dit is goedkoper dan via je hostel of een tourbureau in het centrum. Op Isla del Sol zijn de guesthouses basic en goedkoop, maar er zijn geen pinautomaten. Zorg dus dat je in Copacabana voldoende contant geld opneemt voor je accommodatie, maaltijden en de kleine 'tolheffingen' die de lokale gemeenschappen soms vragen op de wandelpaden.

Sfeer

Welkom in Peru! Na de grensovergang bij Kasani reis je verder naar Puno. Waar Copacabana nog de charme van een klein dorp had, is Puno een functionele, ietwat gure en winderige grensstad. Het is een plek van handel, doorreis en logistiek. De stad zelf wint geen schoonheidsprijzen en de nachten op de Altiplano zijn hier ijzig koud. Toch is Puno een onmisbare stop op deze route, want het is de belangrijkste springplank voor de fascinerende eilanden aan de Peruaanse kant van het Titicacameer.

Highlights

De bekendste trekpleister van Puno zijn de drijvende Uros-eilanden. Deze eilanden zijn volledig gemaakt van totora-riet. Hoewel een bezoek tegenwoordig sterk gecommercialiseerd is en soms aanvoelt als een openluchtmuseum, blijft de constructie van de eilanden en de boten een indrukwekkend staaltje techniek. Voor een veel authentiekere ervaring reis je verder het meer op naar de eilanden Taquile of Amantaní. Op een uurtje rijden van Puno vind je bovendien Sillustani, een pre-Inca begraafplaats met mysterieuze, cilindervormige graftorens (chullpas) prachtig gelegen aan het Umayo-meer.

Cultuur en natuur

De cultuur rondom Puno is een rijke mix van Quechua en Aymara tradities. De Uros-bevolking begon eeuwen geleden op het water te wonen om te ontkomen aan de agressieve expansie van de Inca's. Op het eiland Taquile vind je een unieke gemeenschap die bekend staat om haar weefkunst; opmerkelijk genoeg zijn het hier de mannen die breien en de vrouwen die weven. Hun textiel is van zulke hoge kwaliteit dat het door UNESCO is uitgeroepen tot immaterieel cultureel erfgoed. De natuur is hier onverbiddelijk maar prachtig: het uitgestrekte meer voelt aan als een oceaan op grote hoogte.

Backpackpraktijk

De grensovergang van Bolivia naar Peru is over het algemeen soepel. Je stapt uit de bus, haalt je exit-stempel in Bolivia, wandelt de grens over en haalt je entry-stempel in Peru. Vergeet niet je horloge een uur terug te zetten (Peru loopt een uur achter op Bolivia). Omdat Puno zelf niet bijzonder sfeervol is, is het slim om je verblijf hier puur functioneel te houden. Gebruik de stad als uitvalsbasis voor je tours en reis daarna snel door richting Cusco of Arequipa. Zorg voor warme kleding; zodra de zon ondergaat, keldert de temperatuur richting het vriespunt.

Budget en slimme tips

Als je de eilanden wilt bezoeken, overweeg dan een tweedaagse tour inclusief een homestay op Amantaní. Dit is niet alleen een veel rijkere culturele ervaring dan een bliksembezoek aan Uros, maar het is ook budgetvriendelijk. Boek deze homestay bij voorkeur via een lokaal bureautje in Puno of direct bij de haven, zodat een groter deel van je geld daadwerkelijk bij de gastfamilies terechtkomt. Voor goedkoop eten in Puno zelf moet je in de zijstraten van de hoofdstraat (Jirón Lima) zijn, waar je voor een prikkie een stevig 'menu del día' scoort, vaak inclusief een warme quinoasoep om op te warmen.

Sfeer

Na de ijle hoogtes en de rauwe kou van de Boliviaanse Altiplano en het Titicacameer, voelt de afdaling naar Arequipa als een warme deken. Op een comfortabele 2.300 meter hoogte stroomt de zuurstof weer rijkelijk en schijnt de zon vrijwel elke dag. Arequipa staat bekend als de 'Witte Stad' dankzij het veelvuldige gebruik van sillar, een wit vulkanisch gesteente dat de historische binnenstad een uniek, bijna mediterraan karakter geeft. De stad wordt bewaakt door drie imposante vulkanen: de perfect kegelvormige Misti, de grillige Chachani en de Pichu Pichu.

De sfeer in Arequipa is opvallend ontspannen. Waar andere steden in Peru soms overweldigend en chaotisch kunnen zijn, nodigt Arequipa uit tot flaneren. Het is de ideale plek om je reisgarderobe te wassen, je uitrusting te repareren en simpelweg even op adem te komen. De overgang van de ijzige nachten in Bolivia naar de zwoele avonden in Arequipa zorgt ervoor dat de terrassen rondom de Plaza de Armas elke avond vol zitten met reizigers die verhalen uitwisselen onder het genot van een ijskoude Arequipeña, het lokale bier. Je vindt er sfeervolle koffietentjes, zonnige dakterrassen en een culinaire scene die zelfs met een strak backpackersbudget uitstekend te ontdekken is.

Highlights

Het absolute middelpunt van de stad is de Plaza de Armas, geflankeerd door palmbomen en de indrukwekkende Basilica Cathedral. Maar de echte ster van Arequipa is het Monasterio de Santa Catalina. Dit is geen standaard klooster, maar een compleet ommuurde citadel van twintigduizend vierkante meter midden in de stad. Dwaal door een doolhof van smalle straatjes die in felrood en kobaltblauw zijn geschilderd, langs verborgen binnenplaatsen en sobere nonnencellen. Het is een droom voor fotografen en een oase van rust.

Buiten de stadsgrenzen wacht de tweede enorme trekpleister van deze regio: de Colca Canyon. Met een diepte van ruim drie kilometer is dit een van de diepste kloven ter wereld, ruim twee keer zo diep als de Grand Canyon. De meeste backpackers trekken hier twee of drie dagen voor uit. Je daalt af in de immense kloof, slaapt in de groene oase van Sangalle op de bodem, en klimt de volgende ochtend in alle vroegte weer meedogenloos steil omhoog. Vergeet ook Cruz del Condor niet, het beroemde uitzichtpunt waar je in de vroege ochtend de majestueuze Andescondor op de thermiek omhoog ziet cirkelen.

Cultuur en natuur

Arequipa is een stad met een sterk eigen karakter. De bewoners, Arequipeños, zijn enorm trots op hun stad en beschouwen zich soms meer Arequipeño dan Peruaan. De koloniale architectuur, met zijn sierlijke bogen en gedetailleerde gevels uitgesneden in het zachte sillar-gesteente, vertelt het verhaal van de Spaanse overheersing, maar de pre-Columbiaanse wortels zijn nooit ver weg. In het Museo Santuarios Andinos vind je Juanita, het goed bewaarde ijsmeisje dat door de Inca's als offer op de vulkaan Ampato werd achtergelaten. De vulkanen zijn overigens niet alleen een prachtig decor, maar bepalen ook het ritme en de geschiedenis van de stad. Arequipa is in het verleden meerdere keren opgeschrikt door aardbevingen, wat de reden is dat de historische gebouwen vaak breed en robuust zijn gebouwd, met dikke muren en gewelfde plafonds die de schokken kunnen opvangen.

De natuur rondom Arequipa is meedogenloos en spectaculair. De rit naar de Colca Canyon brengt je over een pas van 4.900 meter, waar je kuddes vicuña's en alpaca's ziet grazen op de schrale hoogvlakte. De kloof zelf is een meesterwerk van erosie en menselijke vindingrijkheid. De steile wanden zijn bezaaid met duizenden pre-Inca landbouwterrassen die tot op de dag van vandaag door de lokale bevolking worden gebruikt voor het verbouwen van quinoa, maïs en aardappelen.

Backpackpraktijk

Arequipa is een uitstekende logistieke hub. Het historische centrum barst van de goede, betaalbare hostels, vaak gevestigd in prachtige oude panden met ruime binnenplaatsen. Omdat je hier een volle week de tijd hebt, kun je de dagen perfect opsplitsen: drie dagen Arequipa, drie dagen hiken in de Colca Canyon, en een rustdag om bij te komen.

Voor de Colca Canyon staan de tourbureaus in Arequipa in de rij om je een georganiseerde trekking te verkopen, maar als budgetreiziger kun je dit heel eenvoudig zelf regelen. Neem vanuit de busterminal van Arequipa de lokale bus naar Cabanaconde, een rit van zo'n zes uur. Dit is het startpunt van de meeste trails. Je hebt geen gids nodig; de paden naar Llahuar of de Oasis de Sangalle zijn duidelijk gemarkeerd en een offline kaart is hier je beste vriend. Laat je grote backpack achter in je hostel in Arequipa en neem alleen een daypack mee de kloof in. Dat scheelt niet alleen geld, maar geeft je ook de vrijheid om je eigen tempo te bepalen tijdens de slopende klim omhoog.

Als je de Colca Canyon zelfstandig trotseert, heb je de keuze uit verschillende routes. De klassieke route daalt af naar San Juan de Chuccho, gaat via de dorpjes Malata en Cosñirhua naar de Oasis de Sangalle, en klimt de volgende ochtend vroeg (vaak al om 04:00 uur om de brandende zon voor te zijn) weer terug naar Cabanaconde. Een rustiger en avontuurlijker alternatief is de route naar Llahuar, waar je na een lange afdaling kunt bijkomen in natuurlijke warmwaterbronnen direct naast de kolkende rivier. Welke route je ook kiest, zorg dat je voldoende contant geld meeneemt, want in de kloof zijn geen pinautomaten te bekennen.

Budget en slimme tips

Arequipa is de perfecte plek om de Peruaanse keuken te ontdekken zonder je budget te ruïneren. Sla de dure restaurants rondom de Plaza de Armas over en ga op zoek naar een traditionele 'picantería' in de wijken Yanahuara of Cayma. Hier eet je tussen de locals een stevig menu del día voor een paar soles. Probeer zeker de lokale specialiteit rocoto relleno, een pittige gevulde paprika, met pastel de papa.

Voor je dagelijkse vitamines en goedkope snacks moet je in de Mercado San Camilo zijn. Deze gigantische overdekte markt, waarvan het dak is ontworpen door Gustave Eiffel, is een chaotisch paradijs. Haal hier voor een prikkie een verse jugos (fruitsap) en sla direct noten en fruit in voor je Colca Canyon trekking.

Wat betreft de trekking: door de lokale bus te nemen en zelf je guesthouses in de kloof te boeken, bespaar je al snel de helft ten opzichte van een tour. Houd er wel rekening mee dat je bij de ingang van het nationale park het toeristenticket (Boleto Turístico) voor de Colca Canyon moet aanschaffen. Dit is een vaste kostenpost, ongeacht of je met een tour gaat of zelfstandig reist. Koop je bustickets naar Cabanaconde een dag van tevoren, want de vroege bussen zitten vaak vol met locals en andere slimme backpackers.

Sfeer

Cusco is zonder twijfel het kloppende hart van het voormalige Inca-rijk en de onbetwiste backpackers-hub van Zuid-Amerika. Zodra je de geplaveide straten rondom de Plaza de Armas oploopt, voel je direct de energie van duizenden reizigers die zich voorbereiden op expedities de bergen in. Het is een magische, maar ook drukke stad waar de geschiedenis letterlijk de fundering vormt van het dagelijks leven. De smalle, steile steegjes van de wijk San Blas, vol met lokale ambachtslieden, kleine onafhankelijke koffietentjes en sfeervolle hostels, ademen een bohemien sfeer die je meteen pakt. Tegelijkertijd is Cusco een uiterst functionele uitvalsbasis; overal op straat zie je wandelschoenen, afritsbroeken en zware rugzakken. Het is een plek waar je makkelijk veel langer blijft hangen dan je vooraf had gepland, simpelweg omdat de mix van historische grandeur, Peruaanse gezelligheid en moderne backpackers-infrastructuur zo verslavend werkt. Verwacht hier zeker geen onontdekte parel, maar wel een stad die ondanks het massatoerisme haar ziel, tradities en indrukwekkende karakter stevig heeft weten te behouden.

Highlights

Natuurlijk is Machu Picchu de absolute kroon op je verblijf in deze regio, een wereldwonder dat ondanks de drukte elke verwachting overtreft. Maar Cusco en de omliggende Heilige Vallei hebben nog zoveel meer te bieden dat je dagenlang zoet bent. Binnen de stadsgrenzen zijn de massieve ruïnes van Sacsayhuamán een absolute must-see, al is het maar om je te verbazen over hoe de Inca's die gigantische stenen zonder cement naadloos op elkaar lieten aansluiten. Buiten de stad wachten de zoutterrassen van Maras, een surrealistisch wit landschap van duizenden zoutpannen dat al sinds pre-Columbiaanse tijden wordt gebruikt voor zoutwinning. Combineer dit met een bezoek aan de perfect cirkelvormige landbouwterrassen van Moray, die vermoedelijk dienden als een agrarisch testcentrum voor de Inca's. Voor de fanatieke hikers is Rainbow Mountain (Vinicunca) inmiddels een absolute klassieker geworden, hoewel de drukte en de extreme hoogte soms overweldigend kunnen zijn. Een prachtig, iets rustiger alternatief is de uitdagende hike naar het felblauwe Humantay Lake, spectaculair gelegen aan de voet van een imposante gletsjer. En dan is er nog de Heilige Vallei zelf, met sfeervolle dorpen als Pisac en Ollantaytambo, waar de ingenieuze Inca-architectuur nog altijd het straatbeeld domineert en waar je uren kunt dwalen over lokale markten.

Cultuur en natuur

De architectuur in Cusco vertelt het brute, gelaagde verhaal van de Spaanse verovering: imposante koloniale kerken en kloosters zijn letterlijk bovenop de onverwoestbare stenen funderingen van oude Inca-paleizen en tempels gebouwd. Dit scherpe contrast zie je nergens zo duidelijk als bij Qorikancha, de voormalige zonnetempel van de Inca's, waar de Spanjaarden het klooster van Santo Domingo overheen bouwden. De omliggende Heilige Vallei (Valle Sagrado) is een waanzinnig vruchtbaar, groen gebied dat wordt doorsneden door de wilde Urubamba-rivier. Het is een dramatisch landschap van steile berghellingen, diepe kloven en eindeloze, perfect onderhouden landbouwterrassen. De natuur hier is niet alleen een prachtig decor, maar was voor de Inca's heilig en onlosmakelijk verbonden met hun religie, landbouw en astronomie. Als je door de vallei reist, begrijp je direct waarom dit specifieke gebied zo cruciaal was voor de overleving en bloei van hun rijk. De unieke combinatie van de ijle berglucht, de ruige Andes-pieken en de tastbare overblijfselen van een geavanceerde beschaving maakt de regio cultureel en landschappelijk werkelijk ongeëvenaard.

Backpackpraktijk

Cusco ligt op ruim 3400 meter hoogte, wat betekent dat hoogteziekte een zeer reëel risico is, zelfs als je al even in de Andes reist. Neem de eerste dagen absoluut de tijd om goed te acclimatiseren. Drink liters water en lokale coca-thee, eet lichte maaltijden en plan vooral geen zware hikes in je eerste 48 uur. De stad is gebouwd op heuvels, dus zelfs een simpele wandeling naar je hostel in San Blas voelt al snel als een serieuze workout voor je longen. Wat betreft de grote trekkings naar Machu Picchu: de klassieke Inca Trail moet je vaak al een half jaar van tevoren boeken en is behoorlijk prijzig. Een fantastisch, goedkoper en landschappelijk misschien wel ruiger alternatief is de Salkantay Trek. Deze vijfdaagse tocht kun je vaak een paar dagen van tevoren in Cusco zelf regelen bij een van de vele bureautjes rondom het centrale plein. Zorg dat je voldoende warme kleding bij je hebt, want zodra de zon achter de bergen zakt, keldert de temperatuur in de Andes aanzienlijk. Werken met laagjes is hier je allerbeste vriend.

Budget en slimme tips

Cusco kan een flinke aanslag op je backpackersbudget zijn, voornamelijk door de hoge toegangsprijzen voor ruïnes en georganiseerde tours. Machu Picchu is ronduit duur, maar je kunt flink besparen door de bekende 'hidroelectrica' route te nemen in plaats van de prijzige toeristentrein (PeruRail of IncaRail). Dit houdt in dat je een lange, bochtige busrit van zo'n zeven uur maakt naar Hidroelectrica, waarna je nog twee tot drie uur relatief vlak langs de treinsporen wandelt naar Aguas Calientes. Het is een avontuur op zich en scheelt je al snel tientallen euro's. Voor betaalbaar eten in Cusco: vermijd de toeristische restaurants direct aan de Plaza de Armas. Ga in plaats daarvan naar de levendige San Pedro markt voor een goedkope, voedzame 'menu del día' of een verse fruitsmoothie voor een schijntje. Koop voor de ruïnes in de Heilige Vallei direct een 'Boleto Turístico' (toeristenticket); dit is een flinke eenmalige uitgave, maar absoluut noodzakelijk en uiteindelijk veel goedkoper dan losse kaartjes als je van plan bent meerdere archeologische sites te bezoeken.

Sfeer

Na de historische pracht en toeristische drukte van Cusco voelt aankomen in Huaraz als het betreden van een compleet andere wereld. Dit is het onbetwiste mekka voor bergbeklimmers, alpinisten en hardcore hikers in Zuid-Amerika. De stad zelf is rauw, uiterst functioneel en eerlijk gezegd niet moeders mooiste. Omdat Huaraz grotendeels opnieuw is opgebouwd na een verwoestende aardbeving in 1970, mist het de typische koloniale charme die je elders in Peru wel vindt. Maar dat maakt hier voor de bezoekers helemaal niets uit. De sfeer in Huaraz wordt namelijk volledig bepaald door wat er buiten de stadsgrenzen ligt. In de hostels hangt een pure, no-nonsense outdoor vibe. Iedereen gaat hier vroeg naar bed, de wekkers gaan massaal af rond vier uur 's ochtends en de gesprekken aan het ontbijt gaan uitsluitend over hoogtemeters, weersvoorspellingen, de staat van de trails en de beste uitrusting. Het is een plek waar je komt om fysiek tot het uiterste te gaan, omringd door gelijkgestemden die de ruige, onvergeeflijke bergen verkiezen boven comfort en uitslapen.

Highlights

De absolute publiekstrekker voor dagjesmensen en backpackers is de iconische hike naar Laguna 69. Deze pittige dagtocht brengt je naar een gletsjermeer dat zo onwerkelijk felblauw is, dat het bijna licht lijkt te geven tegen de dramatische achtergrond van de besneeuwde Chacraraju-piek. Een andere zeer populaire en iets toegankelijkere optie is Laguna Parón, het grootste meer in de regio, dat volledig wordt omringd door gigantische granieten reuzen. Voor de diehards die meer tijd hebben en een grotere uitdaging zoeken, is de meerdaagse Santa Cruz trek (meestal vier dagen) een van de mooiste wandelingen ter wereld. Je trekt over duizelingwekkende bergpassen van 4700 meter, kampeert langs azuurblauwe meren en loopt door uitgestrekte valleien waar wilde paarden grazen. Ook de Huayhuash Circuit, iets verderop gelegen, is een legendarische optie voor wie een week of langer de pure wildernis in wil, al vereist deze tocht wel serieuze voorbereiding, een gids en een uitstekend uithoudingsvermogen.

Cultuur en natuur

De Cordillera Blanca herbergt de hoogste tropische bergketen ter wereld en maakt in zijn geheel deel uit van het beschermde Huascarán Nationaal Park. Het landschap wordt hier gedomineerd door krakende gletsjers, tientallen felblauwe bergmeren en een indrukwekkende reeks besneeuwde pieken van ver boven de 6000 meter, waaronder de machtige Huascarán, de allerhoogste berg van Peru. De natuur is hier overweldigend, groots en meedogenloos. Tegelijkertijd is het een gebied waar de harde gevolgen van klimaatverandering pijnlijk zichtbaar zijn; gletsjers zoals de beroemde Pastoruri trekken zich in een schrikbarend rap tempo terug. Cultureel gezien is de regio nog altijd sterk verbonden met de inheemse Quechua-gemeenschappen. In de kleine, afgelegen bergdorpjes rondom Huaraz zie je nog veel traditionele kleding, hoor je de inheemse taal en wordt het land bewerkt op manieren die al eeuwenlang onveranderd zijn gebleven. Het scherpe contrast tussen de internationale, hypermoderne klimmers-community in Huaraz en het traditionele boerenleven in de omliggende valleien is fascinerend om te observeren.

Backpackpraktijk

Je bereikt Huaraz meestal via een lange, maar verrassend comfortabele nachtbus vanuit Lima (een rit van ongeveer acht uur). Omdat je in Cusco en Bolivia al op flinke hoogte bent geweest, heb je een voorsprong qua acclimatisatie, maar vergis je niet: de hikes rondom Huaraz gaan vaak richting de 4500 tot ruim 5000 meter. Acclimatisatie blijft dus cruciaal, zelfs voor ervaren reizigers. Begin je tijd hier altijd met een relatief makkelijke wandeling, zoals de hike naar Laguna Wilcacocha in de nabijgelegen, lagere Cordillera Negra. Dit geeft je lichaam de kans om te wennen aan de ijle lucht en biedt bovendien een spectaculair panoramisch uitzicht op de besneeuwde toppen van de Cordillera Blanca aan de overkant van de vallei. Zorg voor uitstekende, ingelopen wandelschoenen, een goede wind- en waterdichte jas en voldoende zonnebrandcrème; de zon is op deze extreme hoogte meedogenloos en verbrandt je huid razendsnel. Hostels in Huaraz zijn vaak uitgerust met uitgebreide gear-verhuur, dus je hoeft niet per se een zware slaapzak, wandelstokken of een tent vanuit huis mee te slepen als je besluit een meerdaagse trek te plannen.

Budget en slimme tips

Goed nieuws voor je portemonnee na de dure weken in Zuid-Peru: Huaraz is aanzienlijk goedkoper dan Cusco. Omdat de stad veel minder is gericht op het massatoerisme en meer op de avontuurlijke, budgetbewuste backpacker, liggen de prijzen voor accommodatie en eten een flink stuk lager. Je kunt veel hikes bovendien prima zelfstandig doen door simpelweg een lokaal busje (colectivo) naar de trailhead te nemen, wat je de kosten van een georganiseerde tour bespaart. Voor Laguna 69 is een georganiseerde tour via je hostel vaak wel makkelijker en nauwelijks duurder dan zelf het vervoer regelen, simpelweg omdat de trailhead erg afgelegen ligt. Eten doe je het best en goedkoopst in de lokale 'chifas' (Peruaans-Chinese restaurants) die overal in de stad te vinden zijn, of door 's middags een stevig 'menu del día' te scoren voor slechts een paar soles. Bespaar tot slot absoluut niet op een goede reisverzekering die bergsport en eventuele reddingsacties op grote hoogte dekt; een ongeluk zit in een klein hoekje op deze ruige, afgelegen trails en helikoptervluchten zijn onbetaalbaar.

Sfeer

Na meer dan twee maanden reizen door de ruige Andes, over uitgestrekte zoutvlaktes en door diepe canyons, eindigt deze epische reis in Lima. De Peruaanse hoofdstad is een gigantische, ietwat chaotische metropool aan de rand van de Stille Oceaan. Voor veel backpackers is Lima slechts een verplichte stop voor hun vlucht naar huis, maar wie de stad een kans geeft, ontdekt een bruisende, culinaire en culturele bestemming. De sfeer wordt sterk bepaald door de 'garúa', de kenmerkende zeemist die de stad vaak in een grijze sluier hult, maar tegelijkertijd een mystiek randje geeft aan de dramatische kliffen van de kustlijn. Hier verruil je de ijzige berglucht voor een zilte zeebries en de rust van de Altiplano voor het toeterende stadsverkeer.

Highlights

De wijken Miraflores en Barranco vormen het kloppende hart van je verblijf. Huur een fiets of wandel over de Malecón, de kilometerslange boulevard die bovenop de kliffen ligt en een waanzinnig uitzicht biedt over de oceaan en de surfers beneden. In de bohemien wijk Barranco vind je kleurrijke street art, koloniale herenhuizen die zijn omgebouwd tot hippe koffietentjes en de beroemde Puente de los Suspiros. Het historische centrum van Lima, rondom de Plaza Mayor, is een must voor architectuurliefhebbers. De indrukwekkende kathedraal, het regeringspaleis en de karakteristieke houten balkons ademen de sfeer van de Spaanse koloniale tijd. Voor een unieke, ietwat macabere ervaring daal je af in de catacomben van het San Francisco klooster, waar de botten van tienduizenden mensen kunstzinnig liggen opgestapeld.

Cultuur en natuur

Lima is de onbetwiste culinaire hoofdstad van Zuid-Amerika. De eetcultuur is hier diep geworteld en beïnvloed door inheemse, Spaanse, Afrikaanse en Aziatische tradities. Hoewel de natuur in deze woestijnstad ver te zoeken lijkt, is de oceaan altijd dichtbij. De stranden onderaan de kliffen van de Costa Verde bestaan voornamelijk uit kiezels, maar de golven zijn perfect voor surfers van elk niveau. Het contrast tussen de dorre woestijnomgeving, de grijze lucht en de eindeloze blauwe oceaan maakt het landschap rond Lima fascinerend. In de stad zelf bieden parken zoals Parque del Amor en Parque Kennedy, bekend om de tientallen zwerfkatten die er vertroeteld worden, een groene ontsnapping aan het beton.

Backpackpraktijk

Als backpacker vestig je je het best in Miraflores of Barranco. Deze wijken zijn veilig, beloopbaar en zitten vol met uitstekende hostels. Het verkeer in Lima is berucht; files zijn aan de orde van de dag. De efficiëntste manier om tussen de zuidelijke wijken en het historische centrum te reizen is de Metropolitano, een bussysteem met eigen rijstroken. Zorg dat je een oplaadbare kaart koopt of vraag een local of je tegen betaling hun kaart mag scannen. Voor ritten buiten de busroutes, of als je 's avonds laat terugkeert naar je hostel, is Uber of Cabify de veiligste en meest betrouwbare optie. Reguliere taxi's hebben geen meters, dus je moet altijd vooraf stevig onderhandelen over de prijs. Omdat dit de laatste dagen van je reis zijn, is het slim om ruim op tijd richting het vliegveld Jorge Chávez in Callao te vertrekken; de rit kan door het verkeer zomaar anderhalf uur duren.

Budget en slimme tips

Hoewel Lima de thuisbasis is van enkele van de duurste en beste restaurants ter wereld, kun je hier als budgetreiziger fantastisch eten. Sla de chique tenten over en zoek naar lokale 'huariques', kleine en verborgen eethuisjes, of markten zoals Mercado de Surquillo net buiten Miraflores. Hier scoor je voor een paar euro een onovertroffen verse ceviche of een stevig menu del día. Chifa-restaurants bieden enorme porties gebakken rijst die perfect zijn om te delen en je budget te sparen. Wil je toch een pisco sour drinken met uitzicht? Zoek dan naar happy hours in de bars rondom het centrale plein van Barranco. Voor souvenirs is de Inka Market in Miraflores handig, maar als je nog ruimte in je tas hebt, is het goedkoper om deze op de lokale markten in het centrum te kopen. Sluit je reis van 75 dagen af met een zonsondergang op de kliffen, terugkijkend op een onvergetelijk avontuur door Zuid-Amerika.